Jodła pospolita, biała (Abies alba) to piękne, szlachetne drzewo należące do rodziny sosnowatych (Pinaceae). W Polsce to gatunek rodzimy, ale niezbyt powszechny ze względu na duże wymagania siedliskowe i umiarkowaną mrozoodporność.

Jodła to długowieczne i wieczniezielone drzewo iglaste o smukłym, strzelistym pniu i ładnej, stożkowatej koronie, złożonej z gałęzi układających się w okółkach. Drzewo jest bardzo wysokie, gdyż dorasta do ok. 20-40/50 m. wys. 

Wytwarza rozgałęzione pędy, gęsto pokryte szpilkowymi, zielonymi liśćmi (igłami), układającymi się na pędach grzebieniaście. Igły są spłaszczone, smukłe, dość miękkie, tępo zakończone i posiadają na spodniej stronie dwa jasne, podłużne paski.

Drzewo tworzy też stojące, duże, walcowate szyszki, które po dojrzeniu nasion się rozpadają (na pędzie pozostaje po nich jedynie trzpień). Szyszki są bardzo ozdobne, które zawiązują się zwykle w górnej części korony u starszych drzew, wiec często trudno je podziwiać.

Jodła pospolita korzeni się głęboko, dzięki czemu jest stabilna i mocno trzyma się gruntu.

Wymagania i uprawa

Jodła pospolita to piękne, ale też bardzo wymagające drzewo. Dość dobrze znosi zacienione stanowiska, ale lepiej rośnie w widnych miejscach. Wymaga też bardzo dobrych, żyznych, świeżych, próchniczych, lekko wilgotnych gleb, najlepiej o lekko kwaśnym odczynie pH i oczekuje wilgotnego powietrza oraz zacisznego stanowiska.

Jest wrażliwa na duże mrozy, znaczne wahania temperatur, wiosenne przymrozki, zimne wiatry, upały, zasolenie podłoża, suszę, zalanie i zanieczyszczone powietrze. Nie bardzo nadaje się do uprawy w chłodniejszych rejonach kraju, gdzie może przemarzać (szczególnie młode egzemplarze) oraz na terenach miejskich, gdzie cierpi z powodu zanieczyszczeń.

Zastosowanie

Jodła biała to przepiękne drzewo krajobrazowe, przydatne do uprawy w dużych, widnych ogrodach lub parkach podmiejskich.

Jego niższe, ciekawe odmiany można sadzić jednak również w mniejszych ogrodach, traktując jako solitery lub element kompozycji rabatowych. Trzeba jednak zapewnić im odpowiednie warunki, aby moc cieszyć się ich urodą przez długie lata.

Wybrane odmiany

  • 'Pyramidalis' – odm. o regularnym, gęstym, stożkowym pokroju, wys. ok. 7-10 m.
  • 'Pendula' – odm. o wzniesionym pokroju i zwisających pędach, wys. ok. 5-15 m.
  • 'Mladá Boleslav' – odm. karłowa o gęstym, płaskokulistym, nieregularnym pokroju, wys. ok. 1 m.
  • 'Ibergeregg' – odm. karłowa, o nieregularnym, zmiennym pokroju, wys. ok. 1 – 1,5 m.

Tekst: Katarzyna Józefowicz, zdjęcia: Jarmila/Pixabay, Daderot/Link, Crusier/CC BY-SA 3.0/LinkCrusier/CC BY-SA 3.0/Link; Wolfgang Reindl/Pixabay, Hans Braxmeier/Pixabay