Dlaczego ubieramy choinkę na święta? Jaka jest tradycja i symbolika drzewka i ozdób?

Ubieranie choinki to wspaniała tradycja, która od razu wprowadza do domu magię świąt. Dawniej królowały własnoręcznie robione ozdoby, dziś wieszane są przede wszystkim kupne bombki i zabawki. Jednak chociaż moda w ubieraniu choinek zmienia się wraz z upływem czasu, to niezmiennie w większości domów pojawia się świąteczne drzewko. Dlaczego właściwie ubieramy choinkę na święta? Co symbolizuje świąteczna choinka? Kiedy ubiera się choinkę na święta?

Po co ubiera się choinkę?

Świąteczna choinka jest pełna symboliki, a ozdoby nie były dobierane przypadkowo. Choinka symbolizuje wieczne życie i nadzieję, światełka dawały kojące światło, a ozdoby stanowiły dobrą wróżbę i miały zapewniać domownikom wszystko to, co najlepsze i najważniejsze: spokój, zdrowe, szczęście i dobrobyt.

Dziś symbole odeszły w zapomnienie, a choinka świąteczna jest symbolem świąt i wspaniałą ozdobą domu, na której wiesza się ozdoby dopasowane do wystroju wnętrza lub przygotowane przez dzieci. Niezależnie od przyczyny ubierania choinki z pewnością jest to piękna tradycja, którą warto pielęgnować i tworzyć piękne, wspólne wspomnienia wypełnione radością i miłością.

W wielu kulturach drzewo, zwłaszcza iglaste, jest uważane za symbol życia i odradzania się, trwania i płodności. Jako drzewko bożonarodzeniowe pojawiła się w XVI wieku, lecz prawdopodobnie już wcześniej występowało jako rajskie „drzewo poznania dobra i zła” w misteriach o Adamie i Ewie, wystawianych w wigilię Bożego Narodzenia.

Kiedy ubierać choinkę?

Tradycyjnie choinkę ubierano w wigilię Świąt Bożego Narodzenia i cała rodzina robiła to wspólnie, co stawało się swego rodzaju symbolem rozpoczynających się świąt. Jednak dziś w wielu domach choinkę ubiera się wcześniej, a niektórzy przyozdabiają swoje drzewko już 6 grudnia.

Gdzie ustawić świąteczne drzewko?

Dużo ważniejsze jest, gdzie ustawimy choinkę od tego, kiedy ją ubierzemy. Tradycja mówi, że choinka powinna stać przy oknie, aby świąteczne lampki były widoczne dla wszystkich przechodniów. Jednak dużo ważniejsze jest, aby choinka po prostu nie przeszkadzała domownikom. Należy więc unikać ciągów komunikacyjnych, miejsc, w których zazwyczaj bawią się dzieci i nie ustawiać drzewka w sposób, który utrudniałby swobodne siedzenie przy stole. W przypadku żywej choinki należy unikać również lokalizacji blisko źródeł ciepła (kaloryfer, piec), gdyż spowoduje to przedwczesne sypanie się igieł. Drzewko świąteczne powinno stać w pokoju dziennym – tam, gdzie wszyscy spędzają wspólny czas.

Dawniej na wsiach przyniesienie choinki do domu miało cechy kradzieży obrzędowej: gospodarz rankiem w Wigilię udawał się do lasu, a wyniesiona z niego choinka czy gałęzie, „ukradzione” innemu światu, za jaki postrzegany był las, miały przynieść złodziejowi szczęście. Tradycja przynoszenia żywego drzewa do domu być może ma swe korzenie w praktykowanym dawniej stawianiu w czasie adwentu przystrojonego drzewka w przedsionku kościoła. (Wikipedia)

Skąd pochodzi zwyczaj ubierania choinki? Czy to "pogański" zwyczaj? Czy choinka jest chrześcijańska (katolicka)?

Zwyczaj ubierania choinki powstał w Niemczech w XVI w i był częścią tradycji ewangelickiej, stamtąd przeniósł się do Francji, a potem do Anglii skąd dzięki królowej Wiktorii rozprzestrzenił się po całej Europie. Początkowo ubieranie choinki uważano za pogański zwyczaj, ale ze względu na jego dużą popularność, kościół katolicki zaakceptował go i zatwierdził jako symbol religijny w XVIII w. Od tej pory świąteczne drzewka można spotkać w każdym katolicki domu i świątyni.

Co symbolizuje choinka i ozdoby?

Dla wielu osób w Europie choinka jest najważniejszym symbolem świąt, bez którego nie wyobrażają sobie świąt Bożego Narodzenia. Samo drzewko symbolizuje wieczne życie i odradzanie się. Natomiast ozdoby mają różną symbolikę, która dawniej była ważna, a dziś jest częściowo zapomniana.

Co symbolizują konkretne ozdoby świąteczne?

• Lampki choinkowe (dawniej świeczki) – przyjście Pana Jezusa i rozświetlenie mroku.
• Łańcuch – więzy rodzinne.
• Bombki, kuliste ozdoby – nieskończoność, ciągłość, powtarzalność życia.
• Ptaki – miłość i szczęście. Ptaki są posłańcami boskiej miłości i pokoju.
• Aniołki – miały zapewniać opiekę domownikom.
• Pierniki – dostatek.
• Owoce – bogactwo, szczęście, powodzenie. Jabłko dodatkowo symbolizuje grzech pierwotny.
• Orzechy, szyszki, żołędzie – płodność i urodzaj, miały zapewniać domownikom zdrowie, dobrobyt i siłę.
• Gwiazda, szpic na czubku – symbolizuje Gwiazdę Betlejemską. Ma sprowadzać domowników bezpiecznie do domu.

Ważnym symbolem świat jest również poisencja, czyli gwiazda betlejemska – roślina o charakterystycznym kształcie, przypominającym Gwiazdę Betlejemską i ją symbolizującą. Często jest ona obecna w domach, świątyniach i wręczana jako podarunek bliskim. Roślina ta symbolizuje szczęście i dobrobyt.

Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, G.T., zdjęcia główne: Julia Volk, Element5 Digital / Pexels