Jak chronić rośliny na działce ROD? Czy można stosować opryski? Zapytaliśmy eksperta

Pielęgnacja, w tym ochrona roślin na działce w ROD jest bardzo ważna, ale wszelkie opryski należy wykonywać odpowiedzialnie i tylko przy użyciu środków dopuszczonych do użytku amatorskiego. Najbezpieczniej jednak wybierać preparaty naturalne lub biologiczne, by nie szkodzić środowisku i działkowcom na sąsiednich działkach. Jak bezpiecznie opryskiwać rośliny przeciwko chorobom i szkodnikom na działce w ROD? 

Ochrona roślin a Regulamin ROD 

Działkowcy nie mogą zapominać, że zasady urządzania i użytkowania działek określa regulamin ROD, obowiązujący wszystkich przebywających na terenie ROD. Oprócz wskazań, jakie elementy mogą znajdować się na działce, w jakich odległościach od ogrodzenia sadzić rośliny, zawiera on też między innymi informacje i zalecenia w jaki sposób prowadzić ochronę roślin. 

Znajdziemy je w § 56 regulaminu ROD (Zabiegi ochrony roślin), który podkreśla przede wszystkim, że działkowcy mają obowiązek dbać o zdrowotność uprawianych roślin i zwalczać choroby, szkodniki i chwasty. Nie można jednak wykonywać zabiegów chemicznej ochrony roślin (oprysków) według własnego uznania, dlatego działkowcy zobowiązani są do stosowania wyłącznie preparatów dopuszczonych do obrotu, a ponadto zalecanych do upraw amatorskich i ekologicznych. 

Ponadto, zgodnie z regulaminem ROD zabiegi ochrony roślin na działce można wykonywać tylko pod warunkiem, że w ich trakcie możliwe będzie zapewnienie bezpieczeństwa dla upraw i ludzi, także na sąsiednich działkach. Dodatkowo, działkowiec planujący opryski roślin ma obowiązek poinformować sąsiadów o terminie wykonywania oprysku, podając nazwę środka i zalecany dla niego okres karencji. Warto pamiętać też, że w regulaminie ROD znajdziemy też zalecenie, aby z działki korzystać w taki sposób, by nie zakłócać spokoju i odpoczynku działkowcom na sąsiednich działkach. Dotyczy to także umiaru i zakresu używania wszelkich maszyn i narzędzi ogrodniczych czy organizacji (hałaśliwych) imprez towarzyskich. 

Fot. rh2010 / Adobe Stock

Wybór preparatów do ochrony roślin na działce w ROD 

Rodzinny ogród działkowy (ROD) stanowi pewnego rodzaju wspólnotę i składa się z kilkudziesięciu, a często kilkuset i więcej działek, dlatego należy zachowywać pewne normy zachowania, tym tzw. zasady współżycia społecznego. Trzeba więc brać pod uwagę, że w działka w ROD nie jest prywatną posesją działkowca i musi on odpowiedzialnie stosować różnego rodzaju środki chemicznej ochrony roślin. 

Aby oprysk był bezpieczny i skuteczny, należy też dobrze zdiagnozować zagrożenie (chorobę lub szkodnika) i właściwie dobrać preparat do jego zwalczania. Jest to szczególnie ważne, aby nie wykonywać oprysków, które nie będą działały a mogą szkodzić środowisku i naszemu zdrowiu. Ponadto, warto minimalizować użycie środków chemicznych, aby uprawiane, a później spożywane warzywa i owoce były zdrowe i bezpieczne. Na działce w ROD, tak jak w ogrodach przydomowych należy stosować dostępne w sprzedaży środki, zalecane do użytku amatorskiego i bezwzględnie zachowywać zalecane dawki. 

Skutecznymi, sprawdzonymi i dopuszczanymi nawet do stosowania w uprawach ekologicznych są preparaty miedziowe (np. Miedzian), które wzmacniają odporność roślin i ograniczają wnikanie do ich tkanek patogenów, wywołujących choroby (grzybowe, bakteryjne). Najbezpieczniej będzie w ogóle zrezygnować z chemii na rzecz preparatów naturalnych lub na bazie pożytecznych mikroorganizmów. Obecnie w ofertach firm ogrodniczych znaleźć można bardzo wiele takich środków, a ponadto można też samodzielnie przygotować naturalne preparaty (np. z pokrzywy, czosnku, wrotyczu, drożdży), chroniące rośliny. 

Fot. Valerii Honcharuk / Adobe Stock

Zasady wykonywania oprysków w ROD 

Jeśli zachodzi konieczność wykonania oprysków preparatami chemicznymi, należy nie tylko zwracać uwagę na wymogi regulaminu ROD, ale również zachowywać zdrowy rozsądek i zawsze stawiać bezpieczeństwo na pierwszym miejscu.

Trzeba więc pamiętać, aby:

• najpierw zapoznać się z zaleceniami producenta umieszczonymi na opakowaniu preparatu;
• nie przekraczać zalecanych dawek;
• nie wykonywać oprysku w trakcie upalnych, słonecznych dni oraz gdy wieje wiatr;
• wybrać do wykonania oprysku lekko pochmurny, bezwietrzny dzień;
• stosować odzież ochronną i sprawne, odpowiednie opryskiwacze.

Fot. Valerii Honcharuk / Adobe Stock

Ekologiczna uprawa działki – ograniczenie chemicznej ochrony roślin 

Działkowcy z wysoką świadomością ekologiczną starają się stosować na działkach różnego rodzaju praktyki proekologiczne. Pomagają w tym wskazania opracowywanych i wdrażanych przez Polski Związek Działkowców programów, np. Program klimatyczny PZD czy Bioróżnorodność na działkach w ROD. Są one zbiorem zaleceń i propozycji dla działkowców, jak uprawiać działkę w sposób zrównoważony i z poszanowaniem środowiska naturalnego.

Kładzie się w nich nacisk między innymi na unikanie lub ograniczanie użycia pestycydów i herbicydów (np. glifosatu), w trosce o jakość gleby i powietrza, a także na oszczędność zasobów wody (racjonalne nawadnianie, zbieranie wody deszczowej) i minimalizowanie choćby w skali makro skutków zmian klimatu. Niewskazane jest więc stosowanie na działkach toksycznych, nieselektywnych herbicydów (np. Roundup) czy pestycydów i należy zdecydowanie je ograniczyć lub wyeliminować.

Zdjęcie tytułowe: I / Adobe Stock