Szalotka (Allium ascalonicum) znana także jako cebula szalotka, czosnek askaloński to warzywo należące do rodziny czosnkowatych (Alliaceae). Pochodzi z Bliskiego Wschodu (Syria, Izrael i Jordania). Do Europy szalotka trafiła w XV wieku. Obecnie to popularne warzywo przyprawowe uprawiane w wielu rejonach na całym świecie, a jej największymi producentami są Belgia, Holandia, Włochy i Francja. Szalotka w Polsce często spotykana jest pod nazwą cebuloczosnek.

To roślina wieloletnia z reguły uprawiana w cyklu dwuletnim. Częścią jadalną rośliny są zarówno liście asymilacyjne (szczypior) jak i spichrzowe (cebula).

Gatunek wytwarza niewielkie, najczęściej podłużnie-jajowate albo prawie kuliste cebule. Podobnie jak czosnek, rosną one po klika sztuk w jednym miejscu.

Wymagania i uprawa

Szalotkę uprawia się podobnie jak cebulę z dymki. Warzywo ma jednak mniejsze wymagania glebowe (toleruje podłoża słabszej jakości) i może zimować bez okrycia. Optymalne są gleby lekkie, przepuszczalne, mało zasobne w azot, ale jednocześnie umiarkowanie wilgotne.

Szalotka ma natomiast duże wymagania wodne – w okresie bezdeszczowej pogody należy ją nawadniać. Nawożenie w warunkach przydomowego ogrodu wykonuje się rzadko. Jeśli już zaleca się stosować słabo działające nawozy, np. kompost.

Cebule powinno się sadzić w połowie kwietnia co 10-15 cm. Odległość pomiędzy rzędami wynosi 20-30 cm. Stanowisko można okryć włókniną – to przyśpieszy zbiory o 1-1,5 tygodnia. Osłony usuwa się po 1-2 tygodniach (zwlekanie z zabiegiem może doprowadzić do zdeformowania szczypioru!).

Czosnek askaloński można wysadzać także jesienią. Zbiory przy siewie wiosennym najczęściej przeprowadza się w połowie lipca (w fazie załamywania się szczypioru).

Rozmnaża się ją najczęściej przez oddzielanie i uprawę cebulek przybyszowych. Co 4 lata należy zmienić stanowisko uprawy.

Zastosowanie

Szalotkę uprawia się dla walorów smakowych – ma delikatniejszy smak od cebuli zwyczajnej i nieco czosnkowy aromat. Jest szczególnie ceniona w kuchni francuskiej. Stosuje się ją podobnie jak wiele innych przedstawicieli czosnkowych: na kanapki, do zup, sosów, surówek, sałatek i marynowania. To cenne źródło witamin (A, B, C, E) i soli mineralnych (fosfor, magnez, wapń, potas, selen, miedź, żelazo i jod).

Polecane odmiany

  • 'Toto' – drobne cebule, złocisty kolor
  • 'Red Sum' – nieco większe, podłużne cebule

Tekst: M. Mazik, zdjęcia tytułowe:  Hans Braxmeier, 1195798/Pixabay, Ayacop/CC BY-SA 3.0/Wikimedia Commons, "Shallots"/Kevin Hayes/CC BY-NC-SA 2.0