Worek zamiast kompostownika. Jesienne odpady mogą pracować przez całą zimę
Opadłe liście, ostatnia skoszona trawa, resztki warzyw, przekwitłe rośliny i drobne pozostałości po jesiennych porządkach można wykorzystać do przygotowania kompostu bez budowania dużej pryzmy. To szczególnie praktyczne rozwiązanie na małej działce albo w ogrodzie, w którym zwyczajnie brakuje miejsca na klasyczny kompostownik.
Potrzebne są grube, wytrzymałe worki, najlepiej ciemne, które można szczelnie zawiązać, ale nie mogą pozostać całkowicie pozbawione dostępu powietrza. Po napełnieniu trzeba więc wykonać w nich kilka otworów, przez które tlen będzie docierał do rozkładającej się materii. Bez niego zamiast prawidłowego kompostowania może rozpocząć się beztlenowe gnicie.
Do środka nie warto wrzucać wszystkiego w takiej postaci, w jakiej zostało zebrane. Im lepiej przygotujemy materiał jesienią, tym większa szansa, że wiosną jego rozkład będzie już mocno zaawansowany.
Same liście rozkładają się powoli. Dodaj do nich coś „zielonego”
Najczęstszy błąd polega na napakowaniu worka wyłącznie suchymi, całymi liśćmi i pozostawieniu go do wiosny. Liście są wartościowym materiałem organicznym, ale zawierają stosunkowo mało azotu i mogą rozkładać się długo, zwłaszcza jeśli zostaną mocno zbite.
Znacznie lepiej wymieszać suche, jesienne liście ze skoszoną trawą, miękkimi resztkami roślin, pozostałościami z warzywnika lub innym świeżym materiałem roślinnym. Dzięki temu mikroorganizmy otrzymują bardziej zróżnicowany materiał, a proces rozkładu może przebiegać sprawniej. Można również zastosować przeznaczony do tego aktywator lub biopreparat do kompostowania, szczególnie jeśli zależy nam na przyspieszeniu całego procesu.
Nie oznacza to jednak, że każdy worek napełniony w październiku po kilku miesiącach automatycznie zamieni się w idealnie dojrzały kompost. Zimowe temperatury mogą mocno ograniczyć aktywność mikroorganizmów, dlatego wiosną część materiału może wymagać jeszcze dalszego dojrzewania.
Rozdrobnij liście przed zapakowaniem. Ten prosty zabieg naprawdę ma znaczenie
Całe liście, długie łodygi i grubsze fragmenty pędów rozkładają się znacznie wolniej niż materiał rozdrobniony. Dlatego przed włożeniem ich do worków warto przejechać po liściach kosiarką albo rozdrobnić je odkurzaczem ogrodowym z odpowiednią funkcją. Drobne gałązki również należy pociąć na możliwie małe fragmenty, natomiast grube i zdrewniałe pędy lepiej przeznaczyć do osobnego rozdrobnienia.
Nie trzeba jednak zamieniać wszystkiego w drobną papkę. Masa powinna zachować luźną strukturę, aby pomiędzy jej fragmentami mogło pozostawać powietrze. Mocno ubita, mokra trawa połączona z nierozdrobnionymi liśćmi szybko tworzy zwartą warstwę, w której zamiast przyjemnego zapachu ziemi może pojawić się zapach gnijącej materii.
Materiał powinien być wilgotny, ale nie mokry. Tutaj najłatwiej popełnić błąd
Mikroorganizmy odpowiedzialne za rozkład potrzebują wody, dlatego zupełnie suche liście będą kompostować się bardzo wolno. Jeśli zebrany materiał jest przesuszony, można go delikatnie zwilżyć przed zamknięciem worka. Powinien przypominać dobrze odciśniętą wilgotną gąbkę, a nie ociekać wodą.
Szczególnej ostrożności wymaga świeżo skoszona trawa, która sama zawiera dużo wilgoci i łatwo się zbija. Wrzucenie pełnego worka mokrej trawy może szybko doprowadzić do powstania ciężkiej, beztlenowej masy. Właśnie dlatego najlepiej łączyć ją z bardziej suchymi składnikami, przede wszystkim liśćmi i rozdrobnionymi resztkami roślinnymi.
Worków nie należy również zostawiać całkowicie bez kontroli. Co kilka tygodni, jeśli pogoda na to pozwala, warto je obrócić, potrząsnąć nimi lub delikatnie przemieszać zawartość, aby różne części masy miały dostęp do tlenu i rozkładały się bardziej równomiernie.
Wiosną otwórz worek i sprawdź zawartość. Wygląd i zapach powiedzą więcej niż kalendarz
Nie należy kierować się wyłącznie liczbą miesięcy. Gotowy lub dobrze dojrzały kompost powinien być ciemny, kruchy, dość jednolity i mieć przyjemny, ziemisty zapach. Pojedyncze fragmenty liści czy drobnych gałązek nie są problemem, ale jeśli większość materiału nadal wygląda niemal tak samo jak jesienią, warto pozostawić go do dalszego rozkładu.
Jeżeli natomiast po otwarciu worka czuć intensywny zapach gnicia, a zawartość jest mokra, lepka i zbita, prawdopodobnie zabrakło powietrza. Taką masę najlepiej rozluźnić, wymieszać z suchym materiałem i pozwolić jej dalej dojrzewać.
Nie każdy jesienny worek da więc idealny kompost już w pierwszych tygodniach wiosny, ale odpowiednio rozdrobniony, wymieszany, wilgotny i napowietrzony materiał ma szansę bardzo mocno rozłożyć się przez ten czas. Nawet jeśli będzie potrzebował kilku dodatkowych tygodni, problem sterty jesiennych resztek zamieni się w zapas wartościowej materii organicznej do wykorzystania na rabatach, w warzywniku i pod krzewami.
Zamiast pozbywać się jesiennych resztek, zamień je w coś przydatnego
Kompostowanie w workach jest dobrym rozwiązaniem przede wszystkim wtedy, gdy jesienią powstaje dużo liści i innych resztek, a w ogrodzie brakuje miejsca na kolejną pryzmę. Rozdrobnij materiał, połącz suche składniki z bardziej wilgotnymi, zadbaj o umiarkowaną wilgotność i dopływ powietrza, a natura wykona sporą część pracy za Ciebie. Wiosną zamiast kolejnych worków odpadów możesz mieć materiał, który po dojrzeniu wróci na grządki i rabaty.
