Korzenie reagują na upał inaczej, niż dotąd sądzono
Gdy temperatura rośnie, ogrodnicy skupiają się przede wszystkim na podlewaniu i ochronie liści przed silnym słońcem. Tymczasem równie poważny problem może pojawić się pod ziemią. Nagrzewająca się gleba oddziałuje bezpośrednio na korzenie, ograniczając ich wzrost i zdolność pobierania wody oraz składników pokarmowych.
Zespół naukowców z University of Nottingham, współpracujący z badaczami z Belgii, opublikował 15 listopada 2026 roku wyniki badań, które pokazują, że ważną rolę w reakcji korzeni na gorąco odgrywa pH otoczenia korzeniowego. Badania przeprowadzono na rzodkiewniku pospolitym (Arabidopsis thaliana), roślinie powszechnie wykorzystywanej w eksperymentach biologicznych.
Kwaśne środowisko glebowo nasilało skutki wysokiej temperatury
Badacze ustalili, że przy umiarkowanie podwyższonej temperaturze w określonych strefach korzenia zachodziły zmiany pH sprzyjające podziałom komórek i wzrostowi. Przy silniejszym stresie cieplnym pojawiało się natomiast zakwaszenie tych tkanek i większe nagromadzenie nadtlenku wodoru, związane z zahamowaniem rozwoju korzeni.
Co istotne, podniesienie pH otoczenia korzeniowego ograniczało niekorzystne reakcje na wysoką temperaturę. Efekt zaobserwowano nie tylko w doświadczeniach laboratoryjnych, lecz także w eksperymentach z roślinami rosnącymi w glebie. Wykorzystano w nich węglan wapnia (CaCO₃), czyli substancję stosowaną do odkwaszania podłoża.
Czy to oznacza, że warto częściej wapnować glebę?
Nie. Wyniki są interesujące, ale nie stanowią zalecenia do profilaktycznego rozsypywania wapna na rabatach i grządkach. Badanie dotyczyło konkretnego gatunku modelowego, a skuteczność takiego postępowania u różnych warzyw, bylin czy krzewów ogrodowych wymaga dalszego potwierdzenia.
W komunikacie University of Nottingham z 17 listopada 2026 roku naukowcy wskazali, że regulowanie odczynu kwaśnych gleb może w przyszłości stać się jednym ze sposobów ograniczania skutków fal upałów w uprawach. To jednak możliwość wynikająca z badań, a nie gotowa, uniwersalna metoda ochrony ogrodu.
Zanim sięgniesz po wapno, sprawdź jedną rzecz
Dla ogrodników najważniejszy pozostaje właściwy odczyn gleby, dopasowany do potrzeb konkretnych roślin. Jeśli podejrzewasz nadmierne zakwaszenie podłoża, zacznij od sprawdzenia pH ziemi w kilku miejscach ogrodu. Dopiero wynik pomiaru pozwoli ocenić, czy wapnowanie gleby jest uzasadnione.
Trzeba też pamiętać o ważnym wyjątku. Borówki, rododendrony, azalie i wrzosy potrzebują kwaśnego podłoża, dlatego podnoszenie jego pH mogłoby im zaszkodzić. Nowe odkrycie nie zmienia