Kontrole szamb i oczyszczalni w 2025. Co sprawdzają? Jakie kary i mandaty?

Dlaczego kontrole szamb i oczyszczalni są teraz tak ważne?

Zmiany w przepisach dotyczących gospodarki ściekowej weszły w życie w 2023 roku, ale rzeczywistość pokazuje, że dopiero 2025 rok przynosi falę realnych kontroli. Wszystko po to, by ograniczyć zanieczyszczenie środowiska i sprawdzić, czy właściciele nieruchomości rzeczywiście wywiązują się z obowiązków. Urzędnicy nie działają już tylko na zgłoszenie – teraz kontrole odbywają się systematycznie, a dane o lokalizacji domów bez kanalizacji są dostępne w rejestrach gminnych.

Co dokładnie sprawdza urzędnik podczas kontroli?

Podczas wizyty kontroler weryfikuje sposób odprowadzania ścieków – dotyczy to zarówno szamb bezodpływowych, jak i przydomowych oczyszczalni ścieków. Co go interesuje?

• Przede wszystkim czy ścieki są wywożone regularnie przez uprawnioną firmę (dokumenty, np. faktury za wywóz z ostatnich 12 miesięcy)
• a także czy właściciel posiada aktualne umowy i rachunki za usługę wywozu.

Nie wystarczy ustna deklaracja – gmina wymaga papierów lub plików PDF, które potwierdzą, że ścieki nie trafiają do środowiska.

Co z przydomowymi oczyszczalniami biologicznymi?

W przypadku oczyszczalni biologicznych ważne jest również, by była ona zgodna z deklarowanym typem i miała sprawne urządzenia techniczne. Jeśli system nie działa prawidłowo lub ścieki trafiają wprost do gruntu, kontrola zakończy się mandatem – lub nawet zgłoszeniem sprawy do WIOŚ.

Właściciele przydomowych oczyszczalni muszą dodatkowo wykazać, że osad jest wywożony zgodnie z zaleceniami producenta urządzenia, najczęściej co 1-2 lata.

Co grozi za brak umowy lub wywozu? Jak wysokie mogą być mandaty?

Tu pojawia się gorzka niespodzianka. Mandat za brak dokumentów lub nieprawidłowy sposób pozbywania się ścieków może wynieść nawet 500 zł, ale to nie koniec. W przypadku uporczywego unikania obowiązków gmina może zlecić wywóz ścieków na koszt właściciela, doliczając do tego opłatę administracyjną. Jeśli sprawa trafi do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, kara administracyjna może sięgnąć nawet 5000 zł.

Co więcej – jeśli kontrola wykaże, że ścieki trafiają wprost do gruntu lub rowu melioracyjnego, można nawet mówić o przestępstwie przeciwko środowisku. A to już oznacza potencjalne postępowanie karne.

Jak przygotować się do kontroli?

Najważniejsze to mieć aktualną umowę z firmą asenizacyjną i zachowywać rachunki za każdorazowy wywóz ścieków. Warto też prowadzić prostą ewidencję – daty wywozów, ilość odebranych nieczystości i dane firmy. Jeśli masz oczyszczalnię, skontaktuj się z jej producentem i ustal, jak często należy wywozić osad – i również dokumentuj każdą usługę.

Pamiętaj, że kontroler nie musi zapowiadać się z wyprzedzeniem – może pojawić się z dnia na dzień, a brak dokumentów to prosta droga do kłopotów.

W 2025 roku kontrole szamb i przydomowych oczyszczalni nabierają tempa, a gminy są zobowiązane do sprawdzania nawet 10% nieruchomości rocznie. Brak dokumentów, nieaktualne umowy lub nieszczelne instalacje mogą słono kosztować. Dlatego warto przygotować się już dziś i zadbać o porządek w papierach.

Zdjęcie tytułowe: zzz / AdobeStock