Logo
Logo
Do góry
Artykuł na: 6-9 minut

Z czego zbudować zbiornik oczka wodnego?

Zbiornik można wykonać w sposób tradycyjny lub przy użyciu nowoczesnych materiałów. Niewątpliwie skorzystanie z gotowej formy pozwoli przeprowadzić prace bardzo szybko i łatwo.

Kształt oraz wielkość oczek narzucają pewne ograniczenia. Budując zbiornik warto niekiedy wybrać technologię bardziej pracochłonną, ale pozwalającą na wykazanie się pomysłowością?

Oczko wodne tuż przy domu
Oczko wodne może znajdować się nawet tuż przy domu
fot. Haas Polska

Oczko wodne - zbiornik z cegieł lub betonu

Wymurowanie zbiornika jest czaso- i pracochłonne. No i wymaga umiejętności. Obecnie takie zbiorniki wykonuje się na dwa sposoby.

Z cegieł - warunek: muszą być odporne na wilgoć - można wymurować oczko o niemal dowolnym kształcie. Najczęściej jednak są to niewielkie, kwadratowe lub prostokątne zbiorniki. Stosuje się głównie cegły klinkierowe. Jednak i one nie powinny mieć długotrwałego kontaktu z wodą. Dlatego od wewnątrz oczko wykładamy folią. Spoiwo, którym łączy się cegły musi być wodoszczelne.

Sam zbiornik nie powinien być głęboki. Jego boki są zazwyczaj pionowe. Obrzeże, przynajmniej z jednej strony, musi znajdować się na równi z powierzchnią wody. Inaczej staw będzie śmiertelną pułapką dla zwierząt wodnych.

Przykładem udanej aranżacji ogrodu, wykorzystującej omawiany rodzaj zbiorników jest następujące rozwiązanie (rysunek powyżej po prawej). Wzdłuż ogrodzenia zbudowano trzy zbiorniki o kształcie prostokątów. Umieszczono je w linii łuku, różnicując wysokością: od najwyższego do najniższego. Boki wyższych obsypano ziemią, tworząc niewielkie skarpy. Doprowadzenie wody znajduje się nad krawędzią najwyższego zbiornika - woda cyrkuluje w obiegu zamkniętym - w "przewróconym" ceramicznym naczyniu.

W zbiorniku rosną lilie wodne i żyją karpie koi. Zwierzęta bez problemu zimują w najwyższym, zatem i najgłębszym zbiorniku. Rośliny wrażliwe trzeba na zimę wyjmować i przechowywać w akwarium lub innym pojemniku, w którym może być woda. Pomieszczenie powinno być chłodne, ale musi w nim panować temperatura dodatnia.

Zbiornik z cegieł klinkierowych
Przykład murowanego zbiornika
Zbiornik wymurowany z cegieł klinkierowych
fot. CRH Klinkier
Takie rozwiązanie szczególnie korzystnie prezentuje się w narożniku ogrodu

Z betonu - można zrobić zwykły zbiornik betonowy. Konieczne jest wykonanie szalunku, dodanie do masy środków uszczelniających i bardzo staranne przeprowadzenie prac. W zasadzie można uzyskać niemal dowolny kształt zbiornika, jednak wykonanie skomplikowanego szalunku jest bardzo pracochłonne. Boczne krawędzie mogą być pionowe - takie najłatwiej zrobić, ale korzystniejsze będzie lekkie nachylenie ich na zewnątrz, a jeszcze lepsze, ale najtrudniejsze - wyprofilowanie półek.

Gotowy zbiornik uszczelniamy od wewnątrz odpowiednim preparatem. Niestety, takie oczko jest narażone na rozsadzenie przez wodę. Dlatego na zimę trzeba je opróżniać. Bardziej trwały jest zbiornik z siatkobetonu. W tym przypadku do zbrojenia betonu używa się cienkiej siatki podtynkowej. Siatkobeton jest bardziej odporny od betonu wylanego, nie jest więc konieczne opróżnianie oczka z wody.

Zbiornik z folii lub geomembrany

Oczko wodne
Po posadzeniu roślin i wykończeniu obrzeża stawu nie widać wyścielającej go folii
fot. Ergis

„Z metra” jest oczywiście materiał, z którego wykonujemy staw. Stosuje się do tego celu specjalną folię lub geomembranę.

Z folii - to rozwiązanie jest obecnie najbardziej rozpowszechnione. Do budowy oczek wodnych przeznaczone są folie PVC, polietylenowe (PE), z syntetycznego kauczuku (EPDM) oraz z etylenokopolimeru (ECB). Większość z nich ma kolor czarny. Chroni on wodę przed rozwojem glonów, a sam materiał przed szkodliwym wpływem promieni UV.

Najbardziej zróżnicowane kolorystycznie są folie PVC, które oprócz czarnych mogą być zielone, turkusowe, a także ozdobione wzorem kamieni.

Poszczególne pasy wykładziny skleja się ze sobą na zakład. Powinien on mieć ok. 15 cm. Wyjątkiem jest ECB, które wymaga zgrzewania.

Wykładziny są narażone na uszkodzenie przez korzenie roślin. Dlatego trzeba je hodować w szczelnych pojemnikach.

W handlu są dostępne zestawy do reperacji niewielkich uszkodzeń mechanicznych.

Z geomembrany - czyli jednowarstwowej wykładziny z monomerów etylenowo-propylenowo-dienowych. Przeznaczone do budowy oczek wodnych wykładziny mają grubość ok. 1 mm. Zróżnicowane wymiary arkuszy - długość od 30 do 60 m i szerokość od 3 do 15 m - pozwalają na wykonanie każdego stawu bez konieczności łączenia materiału. Geomembrana jest bardzo trwała, elastyczna, odporna na promieniowanie UV i wysokie temperatury oraz nietoksyczna. Można ją układać przy temperaturze powietrza od -45 do +80° C.

Gotowa forma oczka wodnego
W gotowej formie z wyprofilowanymi półkami łatwo jest posadzić rośliny
fot. Oase

Z formy

Chcemy mieć staw szybko i łatwo? Nic prostszego. Można kupić gotową formę. Formy wytwarza się z utwardzanego tworzywa sztucznego lub z laminatu wzmacnianego włóknem szklanym.

Dostępne kolory to czarny, turkusowy i piaskowy. Niektórzy producenci wykonują formy w kolorze brunatnym i o fakturze wykończenia powierzchni wewnętrznej przypominającej ziemię.

Oczka wodne mają bardzo zróżnicowaną wielkość i kształty. Ich boki są tak wyprofilowane, że na różnych głębokościach powstają półki, na których można umieścić rośliny.

Formy są lekkie i łatwe w transporcie. Jedynym utrudnieniem przy budowie stawu jest konieczność bardzo starannego osadzenia zbiornika w podłożu i wypoziomowania go.

Oczko wodne powinniśmy budować, zanim posadzimy rośliny. Robienie wykopu uszkodzi bowiem ich korzenie. W szczególności dotyczy to krzewów i drzew, których korzenie sięgają czasem na bardzo dużą odległość.

Jeśli na działce są już drzewa, warto wybrać takie miejsce, aby spadające z nich liście nie trafiały do wody. Lustro wody nie powinno jednak znajdować się w ostrym, południowym słońcu, gdyż szybko pojawią się duże ilości glonów.

Wielu projektantów zieleni zaleca, aby staw był usytuowany w centralnym miejscu ogrodu. Uważam, że nie jest to konieczne. Ważne, aby komponował się z roślinnością i pasował do całej koncepcji otoczenia. Tu trzeba zaznaczyć, że w przydomowym ogrodzie najbardziej chyba niekorzystnie wygląda staw o regularnym kształcie, utworzony na środku gładkiego trawnika.

Jeśli już zdecydowaliśmy, gdzie ma być staw, musimy określić jego kształt i wielkość. Od tego m. in. zależą możliwości wykonawcze.

Anna Grocholska

Może to Cię zainteresuje...
Pielęgnacja ogrodu
Temat miesiąca
Pielęgnacja ogrodu
Partner:
Partner
Twoja strona ogrodu

Zanim opuścisz stronę, zapisz się do bezpłatnego newslettera Zielonego Ogródka i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu
Gardeners` World Polska.

W naszym newsletterze co tydzień znajdziesz:
  • - aktualności z branży ogrodniczej,
  • - porady ogrodnicze krok po kroku,
  • - projekty i reportaże z wizyt w ogrodach,
  • - katalog roślin ogrodowych i doniczkowych.