Zbieranie deszczówki to jeden z najprostszych sposobów na ograniczenie zużycia wody wodociągowej w ogrodzie. Samo podstawienie beczki pod rynnę jednak nie wystarczy. Miejsce ustawienia zbiornika ma duży wpływ na temperaturę i jakość przechowywanej w nim wody, szczególnie latem, gdy po deszczu przychodzi kilka bardzo słonecznych dni. Najgorszym wyborem jest pozostawienie beczki przez wiele godzin w pełnym słońcu.
Dlaczego beczka na deszczówkę nie powinna stać w pełnym słońcu?
Problemem nie jest sama deszczówka, lecz warunki, które powstają w nagrzewającym się zbiorniku. Ciemna beczka wystawiona na bezpośrednie promieniowanie słoneczne może silnie się rozgrzać, a wraz z nią rośnie temperatura zgromadzonej wody. Im cieplejsza woda i im więcej światła dociera do jej wnętrza, tym lepsze warunki powstają dla rozwoju glonów i mikroorganizmów. Szczególnie łatwo zauważyć to w zbiornikach półprzezroczystych, przez których ścianki przenika światło.
Po pewnym czasie woda może zmienić kolor, na ściankach zbiornika pojawia się śliski nalot, a deszczówka zaczyna nieprzyjemnie pachnieć. Sytuację pogarszają liście, pył, fragmenty roślin, owady i inne zanieczyszczenia spływające z dachu wraz z wodą. Ciepło, światło i materia organiczna to połączenie, którego podczas przechowywania deszczówki warto unikać.
Gdzie najlepiej ustawić beczkę na deszczówkę?
Najlepszym miejscem będzie stanowisko zacienione lub przynajmniej osłonięte przed najmocniejszym, południowym i popołudniowym słońcem. Jeśli konstrukcja domu na to pozwala, zbiornik można umieścić po mniej nasłonecznionej stronie budynku, pod okapem albo w miejscu, które przez większą część dnia pozostaje w cieniu.
Nie zawsze można jednak dowolnie wybierać lokalizację, ponieważ beczka musi znajdować się blisko rury spustowej. Co zrobić, gdy rynna wychodzi właśnie na bardzo słoneczną stronę? Wówczas warto ograniczyć nagrzewanie samego zbiornika, tworząc nad nim prostą osłonę zapewniającą cień. Nie należy natomiast szczelnie obudowywać beczki materiałem, który dodatkowo utrudni oddawanie ciepła.
Zielona woda w beczce? Winne jest przede wszystkim światło
Jednym z najczęściej zauważanych problemów jest zazielenienie deszczówki oraz ścianek zbiornika. Rozwój glonów wymaga dostępu do światła, dlatego szczególnie podatne są jasne i półprzezroczyste pojemniki. Z tego względu do magazynowania deszczówki lepiej sprawdzają się zbiorniki nieprzepuszczające światła.
Jeżeli beczka już stoi w nasłonecznionym miejscu, warto przede wszystkim ograniczyć dostęp promieni słonecznych do jej wnętrza. Pomaga zacienienie zbiornika oraz stosowanie dobrze dopasowanej pokrywy. Nie chodzi więc wyłącznie o to, żeby woda była chłodniejsza. Odcięcie światła bezpośrednio ogranicza warunki potrzebne glonom do rozwoju.
Jeśli nalot już się pojawił, samo wylanie wody nie rozwiąże problemu na długo. Przy okazji opróżnienia zbiornika warto dokładnie oczyścić jego ścianki i dno, ponieważ pozostawiony osad może zawierać materię organiczną i ponownie pogarszać jakość kolejnej partii deszczówki.
Czy beczka na deszczówkę powinna być przykryta?
Tak, i jest to ważne nie tylko ze względu na słońce. Pokrywa ogranicza dostęp światła, ale przede wszystkim chroni wodę przed wpadającymi liśćmi, owadami i innymi zanieczyszczeniami. Otwarta beczka może również stać się miejscem, w którym komary będą składały jaja.
Wlot wody z rynny warto zabezpieczyć odpowiednią siatką lub filtrem zatrzymującym większe zanieczyszczenia. Trzeba jednak pamiętać o jego regularnym czyszczeniu. Zatkane liśćmi zabezpieczenie może ograniczyć przepływ wody właśnie podczas intensywnego deszczu, kiedy zbiornik powinien napełniać się najsprawniej.
Dobrze zabezpieczona beczka jest również bezpieczniejsza dla małych zwierząt. Nie należy pozostawiać dużego zbiornika z wodą całkowicie otwartego, szczególnie w ogrodzie odwiedzanym przez ptaki, jeże czy inne zwierzęta.
Czy ciepłą deszczówką można podlewać rośliny?
Woda do podlewania nie musi być zimna i niewielkie ogrzanie deszczówki samo w sobie nie oznacza, że trzeba ją wylać. Problem zaczyna się wtedy, gdy zbiornik przez długi czas mocno się nagrzewa, a jakość stojącej wody wyraźnie się pogarsza.
Do podlewania najlepiej wykorzystywać deszczówkę na bieżąco i nie dopuszczać do jej długiego zalegania w mocno nagrzanej beczce. Jeżeli woda ma wyraźnie nieprzyjemny zapach, znajduje się w niej dużo osadu albo przez długi czas stała wraz z rozkładającymi się zanieczyszczeniami, warto najpierw opróżnić i wyczyścić zbiornik, zamiast stale dolewać do niego kolejne porcje deszczówki.
Warto też pamiętać, że jakość zebranej wody zależy nie tylko od samej beczki. Deszcz spłukuje z dachu kurz, pył, odchody ptaków i inne zanieczyszczenia, dlatego czystość rynien oraz sposób doprowadzania wody do zbiornika mają równie duże znaczenie jak jego ustawienie.
Jak zapobiec nieprzyjemnemu zapachowi deszczówki?
Jeżeli woda zaczyna brzydko pachnieć, najpierw trzeba znaleźć przyczynę, zamiast próbować maskować problem. Najczęściej w zbiorniku gromadzi się zbyt dużo materii organicznej albo woda pozostaje w nim długo w wysokiej temperaturze. Osad na dnie, gnijące liście czy martwe owady stopniowo pogarszają jej jakość.
Dlatego beczkę warto okresowo opróżniać i myć, zwłaszcza gdy na dnie zgromadziła się wyraźna warstwa osadu. Trzeba również regularnie usuwać liście z rynien i kontrolować filtry oraz sitka. Im mniej zanieczyszczeń dostanie się do zbiornika, tym łatwiej utrzymać zgromadzoną wodę w dobrym stanie.
Masz beczkę w słońcu? Nie musisz od razu jej przenosić
Przestawienie pełnego zbiornika nie zawsze jest możliwe, a czasem lokalizacja rury spustowej pozostawia niewielkie pole manewru. W takiej sytuacji najważniejsze jest zacienienie beczki, ograniczenie dostępu światła do wody, zastosowanie pokrywy oraz zabezpieczenie wlotu przed zanieczyszczeniami. Już te działania mogą znacząco poprawić warunki przechowywania deszczówki.
Warto także regularnie zaglądać do zbiornika. Zielony nalot, osad, duża ilość zanieczyszczeń czy zmiana zapachu są sygnałem, że beczkę trzeba opróżnić i wyczyścić. Nie ma sensu czekać, aż problem stanie się naprawdę widoczny – znacznie łatwiej zapobiegać pogorszeniu jakości wody niż później usuwać grubą warstwę osadu ze ścian i dna.
Beczka na deszczówkę w cieniu sprawia mniej problemów
Najlepszym rozwiązaniem jest ustawienie beczki na deszczówkę w zacienionym miejscu i zabezpieczenie jej przed dostępem światła oraz zanieczyszczeń. Jeżeli zbiornik musi stać w słońcu, warto zapewnić mu osłonę, szczelnie ograniczyć dostęp światła do wnętrza i regularnie kontrolować stan wody. Ważne są również pokrywa, czyste rynny, filtr na dopływie oraz okresowe usuwanie osadu.
Samo zbieranie deszczówki jest proste, ale sposób jej przechowywania ma znaczenie. Kilka dobrze dobranych rozwiązań wystarczy, aby woda nie zieleniała tak szybko, w beczce nie gromadziły się zanieczyszczenia, a deszczówka mogła być wygodnie wykorzystywana do podlewania ogrodu.
