Wierzba purpurowa (Salix purpurea), nazywana też wierzbą czerwoną lub wikliną to duży krzew należący do rodziny wierzbowatych. Obszar jej występowania jest rozległy, gdyż obejmuje niemal w całą Europę (w tym w Polskę – gatunek rodzimy), a także Azję i Afrykę Północną.
Jak wygląda wierzba purpurowa?
Wierzba purpurowa posiada wzniesiony, gęsty pokrój i może dorastać do ok. 3-6 m wys. Krzew rozwija liczne, cienkie, rozgałęzione, błyszczące, elastyczne, początkowo czerwone, później zieleniejące pędy (mają gorzki smak i są omijane przez zwierzęta), pokryte układającymi się skrętolegle wąskimi, lancetowatymi, wydłużonymi liśćmi, które z wierzchu są zielone i nagie, a od spodu matowe i srebrzystoszare. W górnej części blaszka liściowa jest drobno piłkowana na brzegach.
Wierzba purpurowa zakwita wiosną (III-IV), jeszcze ukazaniem się liści i rozwija kwiaty męskie oraz żeńskie w postaci kotków (kotki męskie są krótsze, pękate, z czerwonymi pylnikami, które po przejrzeniu czernieją, natomiast kotki żeńskie są cieńsze, dłuższe, walcowate i żółtozielone). Kwiaty są miododajne i zapylane owady. Po zapyleniu, kwiaty żeńskie przekształcają się w kłosowate owocostany (torebki), zawierające liczne, drobne nasiona.
Krzew tworzy płytki, ale szeroki, gęsty i rozbudowany system korzeniowy. Może też dawać odrosty korzeniowe.
Jak uprawiać wierzbę purpurową? Co potrzebuje ta roślina?
Wierzba purpurowa w naturze rośnie głównie w pobliżu zbiorników wodnych i na terenach podmokłych, bo chociaż dobrze czuje się na glebach żwirowych, piaszczystych i ubogich, wymaga wysokiej wilgotności podłoża. Preferuje też słoneczne stanowiska, chociaż w półcieniu także sobie poradzi. Dobrze znosi zanieczyszczone powietrze i jest w pełni mrozoodporna, dlatego może być uprawiana na terenie całego kraju.
Wierzba purpurowa dobrze rozmnaża się przez sadzonki pędowe, które łatwo się ukorzeniają w wodzie.
Pielęgnacja – podlewanie, nawożenie, przycinanie
Pomimo iż wierzba purpurowa w swoim naturalnym środowisku radzi sobie doskonale, w uprawie oczekuje zaskakująco dużo uwagi. Przede wszystkim musi być systematycznie podlewana w okresach bezdeszczowych, gdyż źle znosi suszę. Nie potrzebuje regularnego nawożenia, ale będzie wdzięczna za ściółkowanie podłoża wokół niej kompostem. Jeśli ma zachować ładny, zwarty pokrój, musi być też silnie przycinana każdej wiosny zaraz po kwitnieniu (na wys 20-30 cm ponad ziemią).
Choroby i szkodniki – na co szczególnie uważać?
Wierzba purpurowa może być porażana min. przez rdzę, zamieranie pędów, parcha, czerniaka wierzby, mączniaka czy plamistość liści, a także atakowana przez szkodniki (min. przędziorki, mszyce, pienik wierzbowy, pryszczarek wierzbowiak).
Zastosowanie wierzby purpurowej w ogrodzie, czyli gdzie ją najlepiej sadzić?
Wierzba purpurowa jest roślinną o szerokim zastosowaniu. Z gatunku można tworzyć w ogrodach gęste żywopłoty, natomiast z odmian karłowych obwódki rabat lub kompozycie z innymi krzewami (np. tawuły japońskie, pięciorniki krzewiaste) i bylinami (np. wiązówki, przywrotniki, jeżówki). Odmiany szczepione na pniu dobrze prezentują się też jako solitery np. na trawniku lub w pobliżu oczka wodnego.
Krzew jest też wykorzystywany do umacniania brzegów zbiorników wodnych, rowów melioracyjnych, skarp i nasypów, a także rekultywacji nieużytków.
Ze względu na tworzenie dużej biomasy, wierzba purpurowa jest też traktowana jako roślina energetyczna, a jej wiotkie, cienkie, elastyczne pędy stanowią materiał wikliniarski (służą do wyplatania min. wiklinowych koszy).
Popularne odmiany wierzby purpurowej
- ‘Nana Canyon Blue’ – odm. karłowa (1-1,2 m wys), liście srebrzysto-niebieskie
- ‘Pendula’ – o długich, zwisających pędach, zwykle szczepiona na podkładce
Zdjęcia: znmystery / AdobeStock