Gwiazdnica pospolita (Stellaria media) to roślina jednoroczna należąca do rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae). Występuje pospolicie w klimacie umiarkowanym na całym świecie. Jest bardzo pospolitym chwastem naszych ogrodów.

Występuje pod wielką ilością nazw ludowych, m.in.: kurzyślad, kuroślep, kurzyślep, gwiazdownica, muszcz, musec, ptasia mięta, muchotrzew, mokrzyca. Po angielsku znajdziemy ją pod hasłem: chickweed ("chick" oznacza kurczaka, "weed" zioło).

Roślina ma luźny, "rozesłany" pokrój i bez podpory, którą stanowią np. inne rośliny dorasta do 10 cm. Ma delikatne, łamliwe, silnie rozgałęzione, owłosione łodygi (pojedynczy szereg włosków). Tam gdzie węzły rośliny dotykają ziemi, gwiazdnica wytwarza korzonki.

Liście gwiazdnicy są drobne, mają kształt jajowaty na końcach zaostrzony. Są ułożone naprzeciwlegle na łodydze. Kwiaty rośliny są drobne (ok. 6 mm ∅), białe lub zielonkawe, o rozciętych do połowy płatkach. Zebrane w dwuramienne wierzchotki. Kwitnie i owocuje cały rok jeśli sprzyjają temu warunki.

Wytwarza bardzo dużo nasion w owocach typu torebka, które są dodatkowo bardzo żywotne (dowiedziono, że zachowują zdolność kiełkowania nawet przez 20 lat). Kiełkuje już w temp. 2°C (nawet pod cienka warstwą śniegu), dlatego czasem bywała nazywana "zimowym ziołem".

Wymagania i uprawa

Roślina należy do roślin kosmopolitycznych i ruderalnych – wyjątkowo szybko i łatwo rośnie na bardzo różnych terenach. Najbardziej jednak lubi stanowisko słoneczne lub półcieniste oraz wilgotne, żyzne i bogate w azot gleby (często spotykamy ja na przenawożonych obszarach).

Zastosowanie

Gwiazdnica pospolita była niegdyś uprawiana. W wielu krajach na całym świecie traktowano ją jak pełnoprawne warzywo, a obecnie można się na nią natknąć na targach w Indiach i Ameryce Południowej, gdzie sprzedaje się ją w pęczkach. W Japonii jest dodatkiem do specjalnych, zimowych zup, a w Skandynawii traktuje się ją jako jedno z 7 najważniejszych ziół.

Najlepiej zbierać roślinę wiosną i jesienią, gdy ma najwięcej substancji odżywczych – w tym biologicznie aktywnych, które sprawiają, że jest powszechnie znana z właściwości leczniczych: "wspomaga wątrobę, przyspiesza gojenie się ran i skraca czas rozpuszczania płytek miażdżycowych w naczyniach krwionośnych. Wykazuje również działanie odtruwające, przeciwkrwotoczne, przeciwnowotworowe, moczopędne, przeciwreumatyczne, ściągające, wykrztuśne, wiatropędne i przeczyszczające" (wikipedia.org).

Zdjęcia: Jan Haerer, WikimediaImages /Pixabay, Lazaregagnidze/CC BY-SA 4.0/Wikimedia Commons