Spis treści
Warto jeść grzyby!
Grzyby to jedne z najbardziej znanych symboli jesieni. W Polsce jest wielu pasjonatów, którzy w każdą pogodę i o najwcześniejszych godzinach idą "na łowy", by później cieszyć się smakiem leśnych grzybów jadalnych.
Tymczasem opiewany smak i zapach grzybów nie jest ich jedynym atutem. Przede wszystkim zwierają one wiele substancji prozdrowotnych i leczniczych!
"Uwagę na lecznicze właściwości grzybów w Europie, bo na świecie są stosowane od czasów prehistorycznych, zwrócono wraz z odkryciem penicyliny, której źródłem są właśnie grzyby. Takie samo pochodzenie, tzn. grzybowe, ma cyklosporyna zapobiegająca odrzuceniu przeszczepów przez system immunologiczny u osób po przeszczepach" – wyjaśnia rozmówczyni PAP.
|
|
Apteka w grzybowym kapeluszu
Warto sięgać po wszystkie grzyby jadalne, ale na szczególną uwagę zasługują przede wszystkim:
- pieczarkę dwuzarodnikową
- boczniaki
- podgrzybki
- koźlarze
- kurki
- maślaki
- kanie
"W każdym grzybie kapeluszowym jest cały komplet witamin – od B1 do B12,H, C, witaminy D, E, kwasy fenolowe o działaniu antyoksydacyjnym, polisacharydy działające immunostymulująco" – wylicza dr Muszyńska.
Badania pokazują, że grzyby są też doskonałym źródłem makro- i mikroelementów np. cynku, magnezu, miedzi, selenu w porównaniu do pokarmu pochodzenia roślinnego i zwierzęcego.
Zwykła kurka jest lepszym źródłem β-karotenu niż marchewka czy pomidor, a pieczarka czy boczniak mogą wspomóc funkcjonowanie naszego serca! (w Czechach ekstrakty z pieczarki stosowane są nawet w leczeniu gruźlicy). Ugotowana pieczarka jest też jednym z najlepszych źródeł tryptofanu, który ma działanie antydepresyjne.
Fot. Barbroforsberg/Pixabay |
"25 dag zupki z boczniaków, podawane codziennie pacjentom z hipercholesterolemią (podwyższone stężenie cholesterolu – PAP) spowodowało, że po miesiącu mieli oni wręcz książkowe parametry. Dzieje się tak, dlatego, że w tym gatunku, podobnie jak w pieczarce, znajduje się lowastatyna, która jest obecnie podstawowym lekiem stosowanym w leczeniu miażdżycy" - wyjaśnia dr Muszyńska.
W odkryciu antybiotyków w grzybach całkiem nieświadomie pomogły naukowcom... łosie!
Zaobserwowano, że bardzo chętnie zjadają one napotkane w lesie muchomory czerwone. Naukowcy chcieli, więc sprawdzić, dlaczego po nie sięgają. Okazało się, że zwierzęta te cierpią, jak wszystkie ssaki, na robaczycę i muchomory ze względu na zawartość antybiotyku o działaniu przeciwrobaczym – muskarufiny - leczą tę przypadłość!
W ostatnich latach chitynę pochodzącą ze skorupiaków, stosowaną w produkcji glukozaminy (leku wspomagającego stawy) coraz częściej zastępuje się chityną z grzybów. W ten sposób oszczędzane są zagrożone gatunki tych zwierząt, a sama chityna uzyskiwana z grzybów jest lepsza, bo wiąże niekorzystne dla organizmu toksyny.
"Najstarsze udowodnione właściwości grzybów, to właściwości antynowotworowe. W Japonii w terapii antynowotworowej stosuje się polisacharydy z grzybów, jako leki wspomagające układ odpornościowy i pomagające przetrwać skutki uboczne chemioterapii, np. nudności, brak apetytu, utrata wagi, wypadanie włosów" – podkreśla rozmówczyni PAP.
|
Smażone pieczarki, grzyb wielkoowocnikowy – nasz znany podgrzybek i huba drzewna. |
Szeroko w lecznictwie stosowane są też grzyby nadrzewne – huby. One również mają działanie przeciwnowotworowe, ale też przeciwstarzeniowe i przeciwzapalne.
"Z punktu widzenia dietetycznego grzybów lepiej nie smażyć, tylko zjeść je w postaci ekstraktów wodnych czyli zup i sosów" – podkreśla dr Muszyńska.
Zbieraj grzyby, które dobrze znasz
Pani dr. Bożena Muszyńska zwraca uwagę, że zatrucia grzybami zdarzają się rzadko i wynikają zwykle z ignorancji, czyli nieznajomości grzybów.
Należy zbierać te grzyby, które dobrze znamy. Jeśli mamy jakiekolwiek wątpliwości, co do znalezionego okazu, to lepiej go zostawić, a jeśli nie znamy się na grzybach to nic straconego – sklepy już standardowo obfitują prozdrowotne pieczarki, boczniaki i twardziaki.
Więcej informacji o badaniach nad grzybami opisano w Projektorze Jagiellońskim 2.
Tekst: Ewelina Krajczyńska/PAP Nauka w Polsce, zdjęcie tytułowe: 41330 / Pixabay oraz Michel Bosma / Unsplash
Pelargonie 
Prezenty 
Insekty domowe 
Rośliny doniczkowe 
Domowe nalewki 
Owoce 
Warzywa 
Zioła 
Kaktusy i sukulenty 
