Logo
Logo
Gardeners' world listopad - grudzień 2019

Zanim opuścisz stronę, zapisz się do bezpłatnego newslettera Zielonego Ogródka i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu
Gardeners` World Polska.

W naszym newsletterze co tydzień znajdziesz:
  • - aktualności z branży ogrodniczej,
  • - porady ogrodnicze krok po kroku,
  • - projekty i reportaże z wizyt w ogrodach,
  • - katalog roślin ogrodowych i doniczkowych.
13
Do góry
Artykuł na: 9-16 minut

Mury, siatki, płoty - jak i z czego zbudować ogrodzenie?

Solidny mur czy kilka razy tańsza siatka? Trwały kamień czy drewno, które trzeba konserwować? Możliwości jest wiele, tak jak pomysłów i potrzeb inwestorów. Sprawdźmy więc, co najlepiej będzie się nadawać do budowy ogrodzenia wokół naszej działki.

Przeczytaj także
100 pomysłów na świąteczne prezenty dla ogrodników
Przeczytaj także
100 pomysłów na świąteczne prezenty dla ogrodników
Każdy ogrodnik marzy o czym innym, ale prawie każdy kocha naturalne materiały i prezenty, które kojarzą się z roślinami, naturą, ogrodem,...

W dobie powszechnego stosowania instalacji alarmowych i korzystania z usług agencji ochrony mienia, funkcja obronna ogrodzenia – dawniej podstawowa – obecnie stała się drugorzędna. Na pierwszy plan wysuwają się oczywiście walory estetyczne, trwałość, sposób montażu, no i cena. A producenci wychodzą naprzeciw oczekiwaniom inwestorów i oferują nowoczesne, trwałe i łatwe w montażu systemy ogrodzeniowe – w gotowych zestawach znajdują się wszystkie elementy niezbędne do budowy płotu (w tym przęsła i słupki).

Najczęstszym typem ogrodzenia są więc przęsła (z rozmaitych materiałów) oparte na słupkach metalowych, betonowych, murowanych, a czasem również na podmurówce. Ogrodzenia mogą być też w całości murowane, ale takie nie są polecane, bo zwykle wyglądają ciężko i przytłaczająco.

kamienne ogrodzenie i drewniana furtka fot. L. Jampolska
Lekkie z ciężkim, czyli furtka za sztachet w połączeniu z łupanym piaskowcem, murowanym na zaprawę cementową, fot. L. Jampolska

Lepszy płot pełny czy ażurowy?

Wybór ogrodzenia trzeba zacząć właśnie od ustalenia, czy ma to być szczelna zapora od hałasu i kurzu z ulicy, czy przeciwnie – jak najmniej widoczna, nie zasłaniająca ładnego widoku. A może wystarczy symboliczne zaznaczenie granic działki do czasu, gdy urośnie gęsty żywopłot?

Niewielkie miejskie działki z reprezentacyjnymi domami najczęściej okalają ogrodzenia metalowe z solidną podmurówką, zwykle ażurowe (pozostawiające widok na okolicę), czasem pełne w części frontowej. Bo ogrodzenie nie musi być jednolite – podczas gdy od frontu znajdują się efektowne przęsła lub mur kamienny, pozostałą jego część może stanowić niedroga siatka.

Pustaki z powierzchnią udającą kamień fot. Joniec
Pustaki z powierzchnią udającą kamień to szybki sposób na wymurowanie cokołu i słupków ogrodzeniowych, fot. Joniec

Jak dobrać styl ogrodzenia?

Warto potraktować je jako coś więcej, niż wyznacznik granic działki, bo jest wizytówką domu i ważnym elementem architektonicznym – choć oddziela posesję od otoczenia, musi współgrać zarówno ze stylem ogrodu oraz budynku, jak i nawiązywać do otaczającego krajobrazu (choć w Polsce nie udaje). Warto więc przynajmniej części frontowej zachować spójność architektoniczną.


Wokół starych domów prezentują się ogrodzenia kute z żelaza murowane z cegieł – dostojne i solidne. Nie do końca będą one jednak pasować do nowoczesnych szeregówek.

Chociaż płot może wtapiać się w otoczenie lub pierwszy rzucać się w oczy, lepiej go nadmiernie nie zdobić, żeby nie wyglądał pretensjonalnie. Jeśli nie wiemy, co wybrać, poprośmy o pomoc architekta krajobrazu. Niestety wiele ogrodzeń, które widzimy na co dzień, przytłacza dekoracyjnością i nijak nie pasuje do otaczającej przestrzeni. A gdy trafi się płot niepiękny sam w sobie, ale przynajmniej nie przykuwający uwagi, właściciele oszpecą go (i okolicę) poprzez pomalowanie na kilka „ciekawych” kolorów.

Z czego murować?

  • Kamień, bloczki, cegły
    Ogrodzenia z tych materiałów wznosi się podobnie – stosując zasadę tzw. wiązania murarskiego i używając zaprawy cementowej lub cementowo-wapiennej.

    Najbardziej dekoracyjne są płoty z piaskowca i wapienia, a najtrwalsze z granitu i kwarcytu – choć wyglądają dość surowo. Mury najczęściej wznosi się z kamieni ciosanych i łupanych (czyli o regularnych kształtach) na zasadzie wiązania murarskiego. Wyjątkiem są kamienie polne – większe zestawia się z mniejszymi, układając nieregularne warstwy. Pamiętajmy, że kamień wygląda ciężko, najlepiej więc na podmurówce wesprzeć jakieś ażurowe przęsła.

    Imitacją kamienia są ogrodzeniowe bloczki silikatowe i betonowe o wielu kolorach i fakturach.

    Wśród cegieł najtańsza jest tzw. cegła zwykła (ceramiczna), ale ogrodzenie trzeba potem otynkować, a następnie pomalować lub przykleić okładzinę. Mury z cegieł silikatowych, czyli wapienno-piaskowych, i cegieł klinkierowych (obie występują w wielu kolorach i mają rozmaite faktury) wystarczy starannie wyspoinować. Podczas murowania trzeba jednak mieszać cegły z różnych palet (bo mogą mieć inne odcienie), i zachowywać równe spoiny (grubości ok. 10 mm). Ceglane słupki powinny być wewnątrz zbrojone i wypełnione betonem (mocuje się do nich bowiem uchwyty przęseł i bramy).

  • Mur suchy
    Znacznie szybciej i łatwiej postawimy ogrodzenie z wykorzystaniem systemu kształtek betonowych. Ustawia się je bez zaprawy (tzw. suchy mur) dzięki wyprofilowanym zamkom, a następnie zbroi prętami stalowymi i wypełnia mieszanką betonową. Powierzchnia bloczków może udawać kamień albo klinkier.

  • Beton wylewany
    Dość pracochłonne i kosztowne jest zaś wykonanie płotu ze zbrojonego betonu wylewanego w deskowaniu (jeśli nie użyjemy gotowego szalunku), ale trudno odmówić mu trwałości. Budowlę taką trzeba też wykończyć, żeby nie wyglądała zbyt surowo (pomalować, obłożyć płytkami albo chociażby obsadzić pnączami).
Ogrodzenie z cegieł fot. Robenfot. Roben Budowa ogrodzenia fot. Robenfot. Roben Ogrodzenie z cegieł klinkierowych fot. Klinkier Przysuchafot. Klinkier Przysucha
Ogrodzenia z cegieł klinkierowych nie trzeba wykańczać, za to – starannie wyspoinować. Górne krawędzie muru najlepiej przykryć specjalnymi płytkami.

Kiedy budować?

Niektórzy zaczynają budowę domu od solidnego ogrodzenia działki. Inni najpierw stawiają ogrodzenie tymczasowe, a dopiero po zakończeniu robót budowlanych (także tych ogrodowych) – trwałe, docelowe. Przy niezbyt dużej działce (do 1000 m2) to bardzo dobry pomysł, bo podczas transportu materiałów budowlanych łatwo uszkodzić bramę. Ogrodzenie prowizoryczne z powodzeniem można zastosować przy braku funduszy, bo do wydzielenia placu budowy (fragmentu działki, na którym prowadzone są prace) w ostateczności wystarczy taśma ostrzegawcza, przymocowana do kołków drewnianych.

Podmurówka pod ogrodzeniemOgrodzenie z fundamentem głębszym pod słupkami, a płytszym pod podmurówką.

Z podmurówką czy bez?

Lżejsze płoty (z siatki, paneli) nie muszą opierać się na podmurówce – przęsła można umieścić blisko ziemi i przytwierdzić do słupków. Jednak inwestorzy wcale nie idą po najmniejszej linii oporu i chętnie wznoszą cokoły ogrodzeniowe, bo 20–30 cm murek zdaje się stanowić wyraźną i bardziej namacalną granicę terenu. W odczuciu co niektórych, standardowa podmurówka jest nawet za niska i decydują się oni na nietypowy płot, z cokołem sięgającym nawet metra.

Podmurówkę często buduje się z takich samych materiałów, co mur lity – z kamienia, cegieł, bloczków, kształtek i betonu wylewanego w deskowaniu, warto jednak, by nawiązywała (przynajmniej kolorystycznie) do cokołu budynku. Pamiętajmy, że zarówno podmurówkę, jak i fundament trzeba podzielić szczelinami dylatacyjnymi.

Fundament pod ogrodzenie z elementów prefabrykowanych
Fundament z elementów prefabrykowanych.

Czy fundament jest konieczny pod całym ogrodzeniem?


Sposób wykonania fundamentu zależy od rodzaju gruntu i typu ogrodzenia. W przypadku gruntów niewysadzinowych (nie pęcznieją pod wpływem mrozu), przede wszystkim piasków, nawet pod pełny mur wystarcza fundament zagłębiony na ok. 60 cm. W gruntach wysadzinowych, głównie gliniastych, mur wymaga posadowienia na głębokości poniżej strefy przemarzania (80–140 cm – zależnie od regionu). Przy płytszym posadowieniu mur popękałby na skutek ruchów gruntu.

Jeśli natomiast ogrodzenie składa się z murowanych słupków i metalowego lub drewnianego wypełnienia między nimi, często pod słupki wykonuje się fundament głębszy, a pomiędzy nimi płytszy (ok. 60 cm). Metal i drewno bez szkody znoszą ewentualne ruchy gruntu pod wpływem mrozu. Jednak w takiej sytuacji trzeba starannie wykonać dylatacje między słupkami i ich fundamentem, a podmurówką. Inaczej fundament najprawdopodobniej popęka w tych miejscach.

Fundament pod ogrodzenie fot. Roben Fundament pod ogrodzenie fot. Roben
Na fundamencie wysuniętym 15–20 cm ponad poziom gruntu układa się izolację poziomą, fot. Roben

W każdym przypadku fundament ogrodzeniowy wyprowadza się 15–20 cm ponad poziom gruntu, a na jego zwieńczeniu układa poziomą izolację przeciwwilgociową z dwóch warstw papy (termozgrzewalnej albo na lepiku) lub folii fundamentowej.

Wylanie klasycznego fundamentu monolitycznego jest dość kosztowne i pracochłonne. Warto więc wiedzieć, że w przypadku lekkich ogrodzeń z paneli czy siatki, sprawdzą się podwaliny z elementów prefabrykowanych – rozwiązanie szybsze i prostsze. System składa się z gotowych stóp (bloczków) pod słupki oraz podłużnych elementów podwalinowych, stanowiących bazę pod cokół (ten również może być z prefabrykatów). W głębszych wykopach pod słupki, na warstwie zbrojonego betonu, umieszcza się bloczki. Podwaliny zaś układa się w płytkim wykopie na podsypce z piasku.

Panele z siatki fot. Joniec
fot. Joniec
Panele z siatki fot. L. Jampolska
fot. L. Jampolska
Lekkie przęsła (np. panele z siatki) można umieścić na podmurówce prefabrykowanej, którą wystarczy złożyć z podłużnych elementów betonowych i łączników.

 

W drugiej części artykułu możesz przeczytać o tym z jakich materiałów wykonać przęsła, które ogrodzenia wymagają impregnowania, jak wykończyć nieatrakcyjny mur oraz jak zaplanować bramę i furtkę.


Małgorzata Kolmus, Budujemy Dom


Warto przeczytać

Komentarze

To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (6)
Wybrane dla Ciebie
Wieści z branży
Pomysły na Święta
Temat miesiąca
Pomysły na Święta
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 49, Sentencja nr:7
Tydzień 49, Sentencja nr:7
Nie musimy rezygnować z "żywych" kwiatów, gdy zima za oknem. W tym okresie mogą kwitnąć np. kaktusy bożonarodzeniowe (schlumbergery), ciemierniki czy kalanchoe.
Tydzień 49, Sentencja nr:6
Tydzień 49, Sentencja nr:6
Ptaki zaczynamy dokarmiać tylko wtedy, gdy pokrywa śnieżna uniemożliwia im żerowanie. Podczas bezśnieżnej zimy ptaki powinny radzić sobie same, bez naszej pomocy.
Tydzień 49, Sentencja nr:5
Tydzień 49, Sentencja nr:5
Niektóre rośliny domowe (skalnica, agapant) warto przenieść do pomieszczenia, w którym temperatura nie przekracza 10-12°C (zimą w mieszkaniu temperatura często jest bowiem zbyt wysoka, a powietrze suche). Z powodu krótkich i pochmurnych dni rośliny dobrze jest także doświetlać świetlówkami.
Tydzień 49, Sentencja nr:4
Tydzień 49, Sentencja nr:4
Formujemy drzewa liściaste i iglaste przez cały rok, ale najlepiej robić to w miesiącach listopad-marzec (WYJĄTKI: klon, grab, brzoza – po przycięciu gatunki te "płaczą", dlatego formuje się je od czerwca do września!). W przypadku drzew iglastych nie musimy zabezpieczać ran, jeśli są gatunkami żywicującymi.
Tydzień 49, Sentencja nr:1
Tydzień 49, Sentencja nr:1
Okryjmy na zimę róże. Gatunki krzewiaste (zarówno wielkokwiatowe, jak i wielokwiatowe) należy obsypać do wysokości 20 cm (np. trocinami, ziemią, piaskiem, mchem lub gałązkami drzew iglastych). Z piennych formujemy chochoł lub przyginamy gałązki do ziemi, a następnie je obsypujemy.
Twoja strona ogrodu