Chodnik w ogrodzie. Jak i z czego zrobić, kiedy jest potrzebny?

Wygoda, komfort i dekoracyjność może iść w parze z ekologią i dbałością środowisko. Dlatego nawet planując i budując zwykły chodnik w ogrodzie warto rozważyć kilka spraw. Dowiedz się, w jakich miejscach w ogrodzie jest potrzebny, a kiedy lepiej zrezygnować z tej kosztownej inwestycji. Podpowiadamy także, jak wytyczyć ścieżkę i z jakiego rodzaju materiału ją wykonać.

Gdzie chodnik jest potrzebny, a gdzie nie warto go budować

Projektowanie ogrodu zwykle rozpoczynamy od podziału przestrzeni na strefy o różnych funkcjach. Ich rozmieszczenie zależy od wielu czynników, ale przede wszystkim od położenia budynku na posesji, wielkości działki, naszych oczekiwań, ale także wieku i stanu zdrowia. Pomiędzy tymi strefami oraz wszystkimi budynkami trzeba też zaplanować komunikację; m.in ogrodowe chodniki.

Z ulicy do domu prowadzi najczęściej najprostsza droga, która powinna być wygodna dla wszystkich mieszkańców domu i ich gości. Dlatego zarówno podjazd, jak i ścieżkę (chodnik) utwardzamy, aby te drogi komunikacyjne spełniały swoje funkcje przy każdej pogodzie o każdej porze roku.

W dalszych częściach ogrodu, do których zaglądamy rzadziej lub z których korzystamy jedynie przy ładnej pogodzie, od wiosny do jesieni, nie ma potrzeby układać nieprzepuszczalnej nawierzchni. Można wytyczyć ścieżkę i wyłożyć ją bardziej ekologicznymi materiałami. Dotyczy to na przykład drogi z domu do placu zabaw dla dzieci, do warzywnika, basenu ogrodowego, albo altany w głębi działki, z której korzystamy tylko latem, albo okazjonalnie.

Jeszcze niedawno właściciele ogrodów i architekci krajobrazu nie zwracali tak dużej uwagi na kwestię wyboru ekologicznych materiałów oraz stosowania nieprzepuszczalnych nawierzchni na działce (warto pamiętać, że nawet budowa chodnika w ogrodzie sprawia, że przyczyniamy się do pokrycia gleby materiałem nieprzepuszczalnym, który nie pochłania wody i przyczynia się do spływu powierzchniowego).

Dlatego budowę każdego chodnika w ogrodzie warto dobrze przemyśleć. Ze względu na różnorodność dostępnych na rynku materiałów można pogodzić wygodę z dbałością o otaczające nas środowisko.

Fot. kosoff / AdobeStock

Każda nawierzchnia stosowana na zewnątrz, taka jak na chodnik, musi pasować do stylu budynku. Może wtapiać się w tło i roślinność, albo pięknie eksponować urodę architektury i podkreślać kolor fasady

Zasady projektowania ogrodowego chodnika

Kluczową sprawą jest lokalizacja chodnika – główna droga prowadząca od wejścia na posesję do drzwi frontowych do domu oraz do garażu powinna być jak najwygodniejsza i wykonana z trwałego, antypoślizgowego materiału, odpornego na czynniki atmosferyczne, umożliwiającego bezpieczne poruszanie się zarówno przy dobrej pogodzie, jak i w deszczu czy podczas opadów śniegu. Zwykle w pobliżu tego głównego chodnika znajduje się altana śmietnikowa, więc i do niej powinniśmy mieś wygodny, bezpieczny dostęp na co dzień. 

Pozostałe chodniki, z których rzadziej korzystamy, także powinny być bezpieczne, ale mogą być węższe i zbudowane z innej nawierzchni.

Wytyczanie chodników – linia prosta jest najwygodniejsza, szczególnie przy głównych ciągach komunikacyjnych oraz na trasie z domu do altany z grillem czy do warzywnika. Jednak, jeśli podział ogrodu oraz jego styl wymuszają zastosowanie linii płynnej, ścieżkę lepiej poprowadzić naturalnie, po łuku, albo omijając drzewo, grupę krzewów czy wcześniej założoną rabatę.

Szerokość chodnika – minimalna szerokość dla jednej osoby, która umożliwia wygodne poruszanie się na ogrodowej ścieżce to 90 cm, a dla dwóch osób do 1,2 m. W ogrodzie zwykle taka szerokość chodnika będzie wystarczająca.

Dobór materiału –  wybierając materiały na wszystkie nawierzchnie ogrodowe i budowle małej architektury trzeba mieć na względzie styl i rodzaj materiałów wykorzystany do budowy domu. Chodniki muszą pasować także do nawierzchni przy wejściu do domu czy na schodach prowadzących do drzwi wejściowych.

Brian, Brebca, หอมกลิ่น กล้วยไม้, Irina / AdobeStock

Nawet zwykły chodnik może wpłynąć na wygląd ogrodu; może wtopić się w tło, podkreślić urodę i wygląd roślin lub stać się pięknym, kolorowym dywanem

Wytyczanie i budowa ścieżki

Ogrodowy chodnik powinno się prowadzić tak, by droga była jak najprostsza, a jednocześnie by współgrał z całym układem rabat i stylem ogrodu. Zanim ustalisz ostateczny przebieg chodnika, wytycz jego położenie i przez pewien czas testuj, czy chodzi się nim wygodnie, nie zaczepia o rosnące w pobliżu rośliny. Przekonaj się, że to najwygodniejsza droga i nie wymaga robienia po drodze skrótów. Dopiero po tym czasie wytycz ostateczne kształt ścieżki i jej przebieg przez ogród.

Budowa chodnika i sposób ułożenia materiałów zależy od ich doboru. Zawsze trzeba jednak dobrze przygotować podłoże, wytyczyć przebieg chodnika sznurkiem lub sprayem, wymierzyć, zrobić koryto, zastosować odpowiednią podbudowę i ewentualnie zamontować odpowiednie pasujące obrzeża.

Rodzaje materiałów na chodnik

Wybór materiału na ogrodowy chodnik zależy nie tylko od tego, gdzie dana nawierzchnia będzie znajdować się w ogrodzie i jak bardzo będzie eksploatowana, ale też jaki jest styl domu i charakter ogrodu, a także co nam się najbardziej podoba. Przy wyborze oczywiście niezwykle istotna będzie też cena materiału, a także jego wytrzymałość na czynniki atmosferyczne (starzenie się) oraz sposób ułożenia (przez firmę, samodzielnie).

Beton

Kostka betonowa, betonowe płyty lub chodnik wylewany z betonu na miejscu. To najpopularniejsze materiały na chodnik. Zalety betonowych elementów to: ogromny wybór rodzajów kostek i płyt, w rozmaitych kolorach, kształtach i różniących się fakturą. Beton jest powszechnie dostępny i tani. Kostki dają możliwość tworzenia wzorów i układania chodników o skomplikowanych kształtach.

Kamień

Naturalny kamień to wspaniały, elegancji materiał na chodnik, jest jednak droższy niż elementy betonowe. Warto wybierać materiały pochodzące z regionu, aby zmniejszyć koszty i drogę transportu, a także jak najlepiej dopasować rodzaj kamienia. Kamienne płyty, kostki czy inne materiały z kamienia pięknie komponują się z roślinnością oraz innymi elementami, rzeźbami czy małą architekturą ogrodową. Dają też wiele możliwości układania.

Przy doborze kamienia na chodnik trzeba zwrócić uwagę na jego właściwości, gdyż ten materiał po opadach deszczu czy śniegu może być śliski. 

Fot. Photographee.eu, Jamie Hooper, singjai, Benjamin Salazar, Wiert / AdobeStock

W nowoczesnych ogrodach coraz częściej stosuje się chodniki z naturalnych materiałów i takie, które zakrywają jak najmniej powierzchni. Dla środowiska najlepszym rozwiązaniem jest założenie trawnika i niskie koszenie go, które umożliwia przyjemnie spacerowanie – idealne rozwiązanie do wykorzystania w rekreacyjnej części ogrodu

Drewno

Drewniane chodniki w ogrodzie stają się coraz modniejsze. Przy doborze materiału należy zwrócić uwagę na to, z jakim drewnem mamy do czynienia (najtrwalsze jest drewno egzotyczne, ale jeśli stawiamy na polskie gatunki, powinnyśmy wybrać zaimpregnowany materiał). Ryflowane deski nie są tak śliskie po opadach deszczu i śniegu, jak tradycyjne, gładkie materiały z drewna. Drewno można układać na rozmaite sposoby, dopasowując przebieg drewnianego chodnika do stylu budynku i ogrodu.

W rzadziej odwiedzanych miejscach można wykorzystać drewniane kostki lub plastry, które w połączeniu ze żwirem oraz roślinami wyglądają bardzo efektownie.

Cegła

Cegła świetnie nadaje się na ogrodowe chodniki i bardzo ładnie komponuje się z roślinami, zarówno kwitnącymi, jak i zimozielonymi, iglakami czy gatunkami ozdobnymi z liści. Można zastosować na chodnik nową cegłę lub wykorzystać materiały z rozbiórki (tu trzeba uważać na to, czy wszystkie elementy będą całe, a także czy cegła nie jest zbyt krucha – po kilku sezonach chodnik może wymagać remontu).

Cegła sprawdza się w ogrodach w różnych stylach, szczególnie w angielskich, ale też pasuje do ogrodów w stylu leśnym, loftowym czy miejskim. Podobnie jak chodnik z kostki betonowej czy kamiennej,  ścieżka z cegły może mieć prawie dowolny kształt. Sposób ułożenia cegieł ma wpływ na estetykę miejsca i może wpływać na optyczne powiększenie lub pomniejszenie części ogrodu. Coraz więcej producentów oferuje kostki betonowi imitujące stare cegły, ale dużo trwalsze i łatwiejsze w układaniu.

Żwir

Ciekawą opcją na wyłożenie chodnika jest zastosowanie żwiru. Taka ścieżka wymaga zastosowania obrzeży, aby żwir się nie wysypywał na rabaty lub trawnik. Oczywiście żwirowy chodnik nie jest tak wygodny, jak wykonany z trwalszych materiałów, ale w niektórych ogrodach i jego częściach to rozwiązanie świetnie się sprawdza i dobrze wygląda. Aby ustabilizować żwir, można zastosować kratkę.

Zdjęcia: Brian, Photographee.eu, Jamie Hooper, หอมกลิ่น กล้วยไม้ / AdobeStock