W ogrodzie palenisko ma być przyjemnością, nie źródłem kłopotów. Zanim zabierzesz się za planowanie miejsca na ognisko, sprawdź lokalne zasady (okresowe zakazy, regulaminy), wybierz dobrą lokalizację z dala od drzew i budynków, wyznacz miejsce na ścieżki i składzik drewna. A to tylko początek!
Jakie cegły wybrać? Dlaczego zwykłe ceglane bloczki nie wystarczą?
W środku ogniska najlepiej sprawdzą się cegły szamotowe (ogniotrwałe) lub stalowy pierścień chroniący mur przed największym żarem. Zewnętrzne warstwy mogą być z pełnej cegły ceramicznej – i to często działa przez lata, o ile nie przegrzewa się mocno ognia, cegły są suche, a palenisko ma nawiew i drenaż. To dlatego w wielu ogrodach "zwykła cegła" trzyma się dobrze. Unikaj cegły dziurawki. Spoiny przy ogniu ogranicz lub układaj cegły na sucho, żeby mogły pracować przy zmianach temperatury.
Przygotowanie podłoża – co zrobić pod ogień, a co pod cegły?
Zdejmij darń i wykop nieckę na 15-20 cm w całej średnicy paleniska, a potem rozdziel dwie strefy:
- na środek planowanego paleniska nasyp 10-15 cm drenażu z tłucznia lub grubego żwiru (8–16 mm) i porządnie zagęść. Na wierzch wysyp 2-3 cm piasku. To tworzy przepuszczalne dno, przez które woda odpływa, a powietrze dochodzi od spodu;
- pod cegły (murek) uformuj równy wieniec z zagęszczonego kruszywa i cienkiej podsypki piaskowej. Możesz ułożyć płaskie płyty/kostki na sucho jako stabilną opaskę pod pierwszy rząd cegieł, zostawiając co 20-30 cm wąskie przerwy lub kanał nawiewny. Dzięki temu murek ma stabilną podstawę, a powietrze i woda nadal mają drogę ucieczki.
Powietrze: bez tego będzie dym
Ogień płonie czysto tylko wtedy, gdy ma skąd wziąć powietrze. W praktyce działają dwa proste rozwiązania. Pierwszym jest pozostawienie szczelin między cegłami w dolnym rzędzie. Przez te małe przerwy powietrze wpada pod żar.
A gdy ceglany murek paleniska wolimy mieć bez szczelin? Zrób otwór nawiewny w dolnej części. Wystarczy krótka rura stalowa Ø 7-10 cm przechodząca przez ściankę albo dwa mniejsze otwory naprzeciw siebie.
Kształt i wymiary ogniska z cegieł
Dla ogrodu rodzinnego uznaje się, że najlepszy rozmiar ogniska to taki, gdzie średnica to ok. 90-120 cm, a wysokość ścianki 25-40 cm. Taki murek dobrze "trzyma" żar i nie ogranicza dopływu powietrza. Górną krawędź warto wykończyć cegłą ułożoną na płasko – tworzy stabilny rant do odłożenia pogrzebacza.
Dobre rady i proste zasady bezpieczeństwa przy ognisku
Przy palenisku trzymaj wiadro wody lub piasku (albo gaśnicę). Rozpalaj suchym drewnem liściastym, bez chemicznych przyspieszaczy. Płomienie nie powinny wychodzić ponad murek – to znak, że ogień jest za duży. Po wieczorze zamieszaj żarem, przykryj go i polej wodą, aż całkiem wygaśnie. Jeśli wiatr pcha dym do sąsiadów, przerwij palenie i wróć przy lepszych warunkach.
Zdjęcie tytułowe: Dmitrii / AdobeStock