Jesienne ściółkowanie gleby – po co i jak to zrobić mądrze?

Dlaczego jesienne ściółkowanie ma sens?

Ściółkowanie gleby w ogrodzie jesienią pełni wiele funkcji, których często nie doceniamy. Przede wszystkim chroni ziemię przed utratą wilgoci, ogranicza rozwój chwastów i poprawia strukturę podłoża. Dodatkowo, zimą działa jak naturalna kołdra – zabezpiecza system korzeniowy roślin przed mrozem. Wiosną z kolei rozkładająca się warstwa ściółki wzbogaca glebę w cenne składniki organiczne.

Zaskoczeniem może być fakt, że odpowiednia warstwa ściółki potrafi też stabilizować temperaturę gleby. Dzięki temu rośliny nie cierpią z powodu nagłych zmian pogody, które w ostatnich latach zdarzają się coraz częściej.

Jakie materiały nadają się do ściółkowania?

Wybór ściółki ma ogromne znaczenie, a błędy w tym zakresie mogą przynieść więcej szkody niż pożytku.

Naturalne materiały – najlepszy wybór dla gleby

Do ściółkowania jesiennego najlepiej sprawdzają się kora sosnowa, zrębki drzewne, kompost, liście drzew liściastych (bez chorób) oraz dobrze rozdrobniona słoma. Są ekologiczne, rozkładają się stopniowo, poprawiając strukturę podłoża. Warto wspomnieć, że jeśli wybierzemy kompost dostaniemy dodatkowy "bonus"– to materiał, który wzbogaca glebę w składniki odżywcze i wspiera rozwój pożytecznych mikroorganizmów.

Fot. larisikstefania / AdobeStock

Świeża kora sosonowa, oprócz funkcji ochronnej może też wpływać na odczyn gleby – w miarę rozkładu delikatnie ją zakwasza. Dlatego świetnie sprawdzi się pod roślinami kwasolubnymi, jak różaneczniki czy borówki, ale nie zawsze będzie dobrym wyborem dla gatunków preferujących glebę obojętną.

Materiały niezalecane – czego unikać?

Wielu ogrodników popełnia błąd, używając świeżej trociny lub igieł sosnowych w nadmiarze. Mogą one zakwaszać glebę lub zabierać z niej azot, co negatywnie wpływa na wzrost roślin. Nie zaleca się także ściółkowania materiałami z objawami chorób – to prosta droga do ich rozprzestrzeniania.

Kiedy najlepiej ściółkować glebę?

Jesień to dobry moment, ale nie każdy dzień będzie idealny. Najlepiej ściółkować wtedy, gdy gleba jest lekko wilgotna, ale nie zmarznięta. Optymalny termin to wrzesień i październik, zanim nadejdą pierwsze silne przymrozki.

Jeśli zrobimy to zbyt późno, gleba może być już zmarznięta, a ściółka nie spełni swojej roli izolacyjnej. Z kolei zbyt wczesne ściółkowanie na przesuszonej ziemi może ograniczyć dostęp wody do korzeni.

Jak ściółkować jesienią? Jak gruba powina być ochronna ściółka?

Przed ściółkowaniem warto usunąć chwasty i lekko spulchnić glebę, aby poprawić jej przepuszczalność. Można też delikatnie nawodnić podłoże – ściółka zatrzyma tę wilgoć na dłużej.

Optymalna grubość warstwy to 5-8 cm. Cieńsza warstwa nie zatrzyma chwastów ani nie ochroni przed mrozem, a zbyt gruba może powodować gnicie dolnych części roślin i ograniczać dostęp powietrza do gleby.

Fot. sommersby / AdobeStock

Klasyczny błąd popełniany przy ściółkowaniu – warstwa kory została usypana bezpośrednio pod pień drzewa, tworząc tzw. "wulkan". Taki sposób sprzyja rozwojowi chorób i gniciu kory. Ściółkę należy zawsze rozłożyć z lekkim odsunięciem od pnia, by zapewnić roślinie odpowiednią wentylację i chronić ją przed nadmierną wilgocią.

Grubsza warstwa wcale nie oznacza lepszej ochrony przed mrozem – wręcz przeciwnie, może ograniczać dostęp powietrza i powodować podgniwanie

Dodatkowe korzyści ściółkowania – o tym nie każdy wie

Mało kto zdaje sobie sprawę, że odpowiednia warstwa ściółki przyciąga pożyteczne organizmy, takie jak dżdżownice, które spulchniają glebę i poprawiają jej strukturę. Ponadto ściółkowanie może ograniczyć erozję gleby, szczególnie na terenach pochyłych.

Zdjęcie tytułowe: Nick / AdobeStock