Chmiel – co to za roślina?
Chmiel (botanicznie Humulus lupulus) to roślina pnąca, którą znamy głównie jako kluczowy składnik piwa. Pnące pędy chmielu mogą osiągać kilka metrów wysokości i bardzo szybko zarastać podpory, co czyni go atrakcyjnym elementem ogrodowych pergoli, altan czy zielonych parawanów.
Chmiel był uprawiany już w starożytności, a w Polsce od wieków – zarówno jako surowiec piwowarski, jak i roślina ozdobna. Obecnie duże znaczenie ma uprawa chmielu w rejonie lubelskim, który jest jednym z najważniejszych w kraju pod względem powierzchni uprawy tej rośliny – i właśnie dzięki obserwacjom rolników wiemy jak na chmiel reagują dziki.
Czy chmiel odstrasza dziki?
To pytanie pojawia się coraz częściej na forach i w dyskusjach miłośników ogrodów.
Dziki mają bardzo rozwinięty zmysł węchu i są wrażliwe na intensywne zapachy oraz aromaty, które nie tylko mogą odrzucać, ale też zniechęcać je do spacerów po danym terenie. W ogrodnicy polecają sadzenie roślin o intensywnym aromacie, takich jak czosnek, mięta czy lawenda, ale są to rośliny o niewielkiej powierzchni, z których ciężko utworzyć większą barierę. Tymczasem, plantacje chmielu- pomimo obfitości zwierzyny w okolicy nie są przez dziki odwiedzane w ogóle.
Zwierzęta te unikają przechodzenia przez chmielniki, nie nocują w pobliżu plantacji, nie zjadają świeżych pędów, nie wyorują karp. Dziki czynią olbrzymi szkody na plantacjach – ale rolnicy uprawiający chmiel śpią spokojnie.
W przypadku chmielu możliwy efekt odstraszający może wynikać z kilku czynników:
- Zapachowe olejki eteryczne zawarte w szyszkach chmielu są charakterystyczne i mogą działać drażniąco na wrażliwy węch dzików. Innym zwierzętom, np. sarnom, łosiom zapach ten nie przeszkadza.
- Chmiel tworzy gęste, wysokie pnącza, które mogą fizycznie utrudniać swobodny dostęp do części ogrodu, co dla niektórych dzików może być barierą zniechęcającą do przejścia.
- Dziki niechętnie żerują na roślinach o gorzkim smaku lub intensywnym aromacie – a takie właśnie w smaku są pędy chmielu. Dodatkowo- ich szorstka faktura liści zniechęca do prób konsumpcji.
W walce z dzikami warto pamiętać, że to bardzo inteligentne i adaptacyjne zwierzęta. Badania nad chemicznymi odstraszaczami zapachowymi wykazały, że często mają one niewielki efekt lub działają jedynie krótkotrwale, ponieważ zwierzęta szybko przyzwyczajają się do zapachów. W przypadku chmielu efekt ten jest długotrwały – plantacje trwają niezmiennie przez kilkanaście lat na tych samych stanowiskach i dziki nie przyzwyczajają się do zapachu.
Czy każdy chmiel odstraszy dziki?
Właściwości odstraszające dziki łączą się bezpośrednio z właściwościami chmielu. Z tego względu odstraszające będą przede wszystkim rośliny żeńskie w odmianach – takie jak sadzi się na plantacjach – np. Marynka, Lubelski czy Magnat.
Te specjalne odmiany są uprawiane do celów browarniczych – więc mają bardzo dużą zawartość olejków eterycznych. Chmiel dziki lub ozdobny, który nie jest tak intensywny nie będzie skutecznym odstraszaczem. Dodatkowym atutem chmieli odmianowych są dekoracyjne szyszki- które wydzielają lupulinę działającą uspokajająco i antybakteryjnie.
Tekst: Aneta Koter, sadzonkichmielu.pl
