Dziki weszły do ogrodu? Sprawdź te miejsca, zanim wrócą nocą

Dlaczego dziki wchodzą do ogrodu i ryją w trawniku?

Dzik nie ryje murawy dla samego niszczenia. Za pomocą silnego ryja przeszukuje ziemię w poszukiwaniu pokarmu – m.in. małych zwierząt (np. pędraków, chrząszczy, ślimaków lub dżdżownic), korzeni (np. bulw topinamburu) i innych jadalnych części roślin (np. warzyw: kukurydzy, ziemniaków, buraków i zbóż; żołędzi, kasztanów; spadów jabłek, leśnych owoców: malin, jeżyn, poziomek, itd.). Wilgotna, miękka darń jest szczególnie łatwa do odwracania, dlatego po deszczu szkody mogą być bardzo widoczne.

Ogród może oferować także znacznie łatwiejszy posiłek. Opadłe jabłka i gruszki, niezabezpieczony kompostownik, karma pozostawiona dla zwierząt, rozsypane resztki oraz worki stojące obok śmietnika zwiększają atrakcyjność posesji.

Jesienią problem staje się szczególnie zauważalny, bo w sadach i ogrodach jest dużo owoców oraz resztek organicznych, ale dziki mogą pojawiać się przy domach przez cały rok. Jeśli odwiedziny się powtarzają, przyczyny i metody zapobiegania szerzej opisujemy w poradniku o dzikach pojawiających się w ogrodach.

Fot. Skórzewiak, sutulastock, Zena / Adobe Stock

Dziki coraz częściej pojawiają się w miastach i na obrzeżach, bo znajdują tam łatwo dostępne źródła pożywienia i miejsca, w których mogą się ukryć. Przyciągają je m.in. niezabezpieczone odpady, opadłe owoce, kompostowniki oraz dokarmianie zwierząt. Dodatkowo rozwój zabudowy w pobliżu lasów i terenów zielonych sprawia, że granica między ich naturalnym siedliskiem a przestrzenią miejską staje się coraz mniej wyraźna. Jeśli znajdą bezpieczną trasę i regularne źródło pokarmu, potrafią wracać w to samo miejsce wielokrotnie.

Co sprawdzić, zanim dziki wrócą kolejnej nocy?

Zacznij od miejsc, w których zwierzę miało najłatwiejszy dostęp do jedzenia. Zamknij kosze, nie zostawiaj obok nich worków ze śmieciami i zbierz wszystkie rozsypane odpady. Nie pozostawiaj na noc misek z karmą dla psa czy kota.

Regularnie zbieraj również opadłe owoce. Resztki roślinne przeznaczone na kompost powinny znaleźć się w miejscu, do którego duże zwierzę nie ma łatwego dostępu. Jeśli dopiero urządzasz takie stanowisko, zasady prowadzenia kompostownika w ogrodzie pomogą uporządkować odpady bez tworzenia przypadkowej stołówki.

Następnie obejdź ogrodzenie. Szukaj podkopów, rozgiętej siatki, luźnych fragmentów przy ziemi i stale otwartej furtki. Dzik potrafi dostać się pod ogrodzeniem, więc sama odpowiednia wysokość płotu nie zawsze wystarcza.

Nie licz natomiast, że jeden intensywny zapach, lampa czy domowy odstraszacz definitywnie rozwiąże problem. Takie bodźce mogą działać tylko przez pewien czas, a zwierzęta mogą się do nich przyzwyczajać.

Fot. Adam, Michal, tamu / Adobe Stock

Dzik najczęściej dostaje się do ogrodu przez otwartą furtkę, uszkodzoną siatkę albo podkopując się pod zbyt wysoko zawieszonym ogrodzeniem. Jeśli regularnie odwiedza posesję, warto dokładnie obejść cały płot i sprawdzić szczególnie dół ogrodzenia, miejsca przy bramie oraz fragmenty przy rowach i skarpach. Najskuteczniejszą ochroną jest solidne ogrodzenie dochodzące nisko do gruntu, bez łatwych szczelin i luźnych elementów. Dodatkowo trzeba usuwać to, co zachęca zwierzę do wejścia, czyli niezabezpieczone odpady, opadłe owoce i łatwo dostępny kompost.

Dzik jest już w ogrodzie – jak się zachować?

Nie próbuj samodzielnie przepędzać go kijem, krzykiem ani psem. Zachowaj dystans, zabezpiecz dzieci i wprowadź psa do domu lub trzymaj go na smyczy. Nie podchodź również do młodych – w pobliżu może znajdować się locha.

Jeżeli dzik Cię nie zauważył, spokojnie się oddal. Przy bezpośrednim spotkaniu nie biegnij i nie wykonuj gwałtownych ruchów. Pozwól zwierzęciu zachować drogę odejścia i nie próbuj go osaczać.

Sytuację trzeba zgłosić, gdy zwierzę stwarza bezpośrednie zagrożenie, zachowuje się agresywnie, jest ranne albo znalazło się w miejscu, z którego nie może bezpiecznie wyjść. W terenie zabudowanym właściwy kontakt zależy od lokalnych procedur – może to być straż miejska lub gminna, a w przypadku bezpośredniego zagrożenia policja.

Fot. Chimpanzky, Derek Yung, Natalia Mylova, susisonne66 / Adobe Stock

Dzik może w krótkim czasie mocno zryć trawnik, odwracając całe płaty darni w poszukiwaniu pożywienia ukrytego w glebie. Potrafi też rozkopać rabaty, uszkodzić młode nasadzenia, wykopać cebule i bulwy oraz połamać niższe rośliny. Jeśli ma dostęp do części gospodarczej ogrodu, może przewrócić kosze, rozsypać odpady i dostać się do kompostownika. Przy częstych wizytach szkody szybko się powiększają, zwłaszcza na wilgotnej i miękkiej ziemi.

Kiedy naprawić ogród po dzikach?

Najpierw usuń przyczynę wizyty, dopiero potem zajmij się murawą. Jeśli dzik jedynie odwrócił duże, zachowane płaty darni, ułóż je możliwie szybko z powrotem korzeniami do ziemi, dociśnij i podlej. Przy chłodnej, wilgotnej pogodzie mają szansę ponownie połączyć się z podłożem.

Mocno rozdrobnione i zniszczone fragmenty trzeba oczyścić, wyrównać i uzupełnić. W październiku możliwość dosiewki zależy już od temperatury i prognozy – młoda trawa musi mieć czas na ukorzenienie. Przy późnej jesieni rozsądniejsze może być zabezpieczenie terenu i dokończenie regeneracji trawnika wiosną.

Naprawiony trawnik nie zatrzyma dzika, jeśli nadal czeka na niego otwarty kosz, rozsypane owoce albo przejście pod siatką. Najpierw usuń to, co zachęca zwierzę do powrotu, a dopiero potem przywracaj ogród do porządku.

Można stosować różne metody odstraszania dzików, ale najlepiej traktować je jako uzupełnienie solidnego zabezpieczenia posesji. Pomocne bywają odstraszacze zapachowe, świetlne lub dźwiękowe, jednak ich skuteczność może z czasem słabnąć, gdy zwierzęta przyzwyczają się do bodźców. Lepiej nie polegać wyłącznie na domowych sposobach, takich jak intensywne zapachy czy rozwieszane materiały. Najważniejsze jest połączenie odstraszania z usunięciem źródeł pokarmu i uszczelnieniem miejsc, którymi dziki dostają się do ogrodu.