Streszczenie artykułu
Dlaczego jedna sadzonka mini kiwi może nie owocować?
Najpopularniejsze w Polsce mini kiwi, czyli przede wszystkim aktinidia ostrolistna (Actinidia arguta) i aktinidia pstrolistna (Actinidia kolomikta), to w większości rośliny dwupienne. Oznacza to, że kwiaty męskie i żeńskie znajdują się na osobnych roślinach. Egzemplarz męski dostarcza pyłku, natomiast owoce rozwijają się na egzemplarzach żeńskich.
Dlatego zakup przypadkowej pojedynczej sadzonki żeńskiej może skończyć się pięknym, silnie rosnącym pnączem, które kwitnie, ale nie zawiązuje owoców.
Jeżeli dopiero poznajesz tę roślinę, w poradniku o uprawie aktinidii i mini kiwi w ogrodzie znajdziesz również informacje o stanowisku, podporach i pielęgnacji pnączy.
Czym różni się mini kiwi męskie od żeńskiego?
Sadzonka żeńska jest tą, z której zbieramy owoce. Jej kwiaty mają dobrze rozwinięty słupek, ale do skutecznego zapłodnienia najczęściej potrzebują pyłku pochodzącego z rośliny męskiej.
Sadzonka męska nie owocuje. Jej zadaniem jest wytwarzanie pyłku potrzebnego do zapylenia kwiatów żeńskich. Z punktu widzenia osoby zakładającej mały ogród może wydawać się więc „marnowaniem miejsca”, ale przy odmianach dwupiennych bez niej owoców po prostu nie będzie.
Płeć młodego pnącza trudno określić po samych liściach czy pokroju. Dlatego sadzonki warto kupować z pewnego źródła, z czytelną etykietą określającą odmianę oraz płeć.
Ile sadzonek mini kiwi trzeba posadzić?
Jeśli wybierasz zwykłą odmianę żeńską, minimalny zestaw do ogrodu to: 1 roślina żeńska + 1 odpowiednia roślina męska. Nie oznacza to jednak, że do każdej żeńskiej sadzonki potrzebny jest osobny „partner”. Jeden dobrze dobrany egzemplarz męski może zapylić kilka żeńskich. W uprawie przyjmuje się zazwyczaj około 1 rośliny męskiej na 6–8 żeńskich, choć spotyka się również nieco inne proporcje, zależnie od sposobu prowadzenia plantacji.
W małym ogrodzie nie trzeba oczywiście sadzić siedmiu czy dziewięciu pnączy. Jeśli chcesz mieć jedną lub dwie owocujące odmiany żeńskie, wystarczy zwykle posadzić obok nich jednego właściwego zapylacza.
Przykład: masz miejsce na trzy pnącza? Możesz posadzić dwie odmiany żeńskie i jedną męską. Obie żeńskie mogą wtedy korzystać z tego samego zapylacza.
A co z mini kiwi samopylnym? Czy wystarczy jedna roślina?
Tak. Jeśli masz miejsce tylko na jedno pnącze, najprostszym rozwiązaniem jest odmiana samopłodna, często określana w sklepach jako „samopylna”.
Najbardziej znanym przykładem jest 'Issai' – samopłodna odmiana aktinidii ostrolistnej. Jedna sadzonka może zawiązać owoce bez osobnego egzemplarza męskiego. Nie oznacza to jednak, że dodatkowy zapylacz nie ma żadnego znaczenia. Badania i zalecenia dotyczące uprawy wskazują, że również u odmian samopłodnych zapylenie krzyżowe może poprawić parametry owoców, m.in. ich wielkość.
Dlatego można przyjąć prostą zasadę: mało miejsca – wybierz jedną odmianę samopłodną; więcej miejsca i zależy Ci na większym plonie – posadź odmiany żeńskie razem z odpowiednim zapylaczem.
Nie wystarczy kupić kilka roślin. Muszą jeszcze kwitnąć razem
Nawet prawidłowe zestawienie rośliny męskiej i żeńskiej nie pomoże, jeśli ich terminy kwitnienia mocno się rozmijają. Pyłek musi być dostępny wtedy, gdy kwiaty żeńskie są gotowe do zapylenia. Dlatego przy zakupie kilku odmian najlepiej sprawdzić nie tylko napis „żeńska” i „męska”, ale również zalecenia producenta dotyczące konkretnego zapylacza.
Rośliny powinny też rosnąć stosunkowo blisko siebie, aby owady mogły łatwo przenosić pyłek pomiędzy kwiatami. Samo obfite kwitnienie żeńskiego pnącza nie gwarantuje więc późniejszych kiści owoców.
Kiedy mini kiwi zaczyna owocować?
Na owoce trzeba trochę poczekać. Aktinidie zwykle zaczynają kwitnąć i owocować po kilku latach od posadzenia – często około 3–4 roku, choć zależy to od wieku kupionej sadzonki, odmiany i warunków uprawy. Jeśli więc młode pnącze nie owocuje w pierwszym czy drugim sezonie, nie musi to oznaczać błędu w doborze zapylacza.
Gdy owoce w końcu się pojawią, przypominają niewielkie, pozbawione włosków kiwi i można je jeść razem ze skórką. Ich wygląd i cechy dokładniej opisujemy w artykule o tym, jak wygląda mini kiwi. W Polsce prowadzone są również badania i uprawy towarowe tych owoców, o czym opowiada materiał dotyczący polskiego mini kiwi i badań SGGW.
Co sprawdzić na etykiecie przed zakupem sadzonki?
Nie kupuj mini kiwi wyłącznie dlatego, że podoba Ci się zdjęcie owoców. Poszukaj trzech informacji: gatunku, nazwy odmiany oraz płci rośliny. Jeżeli odmiana jest żeńska, od razu sprawdź, jaki zapylacz jest dla niej zalecany. Jeśli jest samopłodna, jedna sadzonka może wystarczyć do uzyskania owoców.
W małym ogrodzie taki wybór może mieć duże znaczenie – aktinidie są silnie rosnącymi pnączami i potrzebują solidnych podpór, więc posadzenie kilku przypadkowych egzemplarzy szybko zabiera dużo miejsca.
