Dlaczego chłód poprawia smak jarmużu?
Jarmuż należy do warzyw, którym jesienne ochłodzenie zwykle służy. W niskiej temperaturze w roślinie zachodzą zmiany sprzyjające zwiększeniu zawartości rozpuszczalnych cukrów. Dzięki temu liście po okresie chłodnej pogody lub lekkim przymrozku mogą wydawać się łagodniejsze i mniej gorzkawe.
Nie oznacza to jednak, że jarmuż trzeba celowo przetrzymywać do silnego mrozu. Lekki przymrozek i długotrwałe, głębokie zamarznięcie rośliny to dwie różne sytuacje. Odporność zależy również od odmiany, kondycji roślin i tego, czy wcześniej stopniowo przyzwyczajały się do niskiej temperatury.
Które liście jarmużu zbierać jako pierwsze?
Jeśli chcesz zbierać jarmuż przez wiele tygodni, zacznij od najstarszych, dobrze wyrośniętych liści znajdujących się najniżej na łodydze. Odcinaj je pojedynczo ostrym nożem lub sekatorem albo ostrożnie odłamuj przy nasadzie.
Młodsze liście w środku rozety zostaw. To z nich roślina będzie tworzyła kolejne przyrosty. W ten sposób jeden jarmuż nie daje jednorazowego plonu, lecz może być regularnie „podskubywany” przez znaczną część jesieni.
Nie czekaj też, aż dolne liście mocno zżółkną, zaczną zamierać lub zostaną poważnie uszkodzone. Najlepiej zbierać je wtedy, gdy są jeszcze jędrne i zdrowe.
Nie wycinaj wierzchołka. To właśnie tam powstają nowe liście
Najczęstszy błąd przy jesiennym zbiorze to potraktowanie jarmużu jak główki kapusty i ścięcie całej górnej części rośliny. Jeśli zależy Ci na dalszych zbiorach, pozostaw środkową część rozety oraz wierzchołek wzrostu.
W miarę usuwania dolnych liści łodyga staje się coraz bardziej odsłonięta, a jarmuż zaczyna przypominać niewielką palmę. To normalne. Dopóki wierzchołek pozostaje zdrowy, roślina może nadal wytwarzać nowe liście, choć wraz ze skracaniem dnia i spadkiem temperatury tempo wzrostu wyraźnie maleje.
Jak długo jarmuż może zostać na grządce?
Pierwszy lekki przymrozek nie jest sygnałem do natychmiastowego zebrania całej rośliny. Jarmuż jest znacznie bardziej odporny na chłód niż pomidory, ogórki czy cukinie i może pozostawać na grządce także późną jesienią.
Sytuacja zmienia się podczas długich okresów silnego mrozu oraz kolejnych cykli zamarzania i odmarzania liści. Wtedy ich jakość może się pogarszać. Dlatego przy zapowiedzi mocnego, trwałego ochłodzenia rozsądniej zebrać większą część dorodnych liści zamiast ryzykować ich uszkodzenie.
Po lekkim przymrozku liście nadal nadają się do jedzenia, jeśli po odmarznięciu pozostają zdrowe, jędrne i nie mają oznak gnicia.
A co ze śniegiem? Lekki nie musi szkodzić, ciężki może przygnieść rośliny
Sam śnieg nie oznacza końca uprawy jarmużu. Warstwa puszystego śniegu może nawet ograniczać gwałtowne wahania temperatury. Problemem jest przede wszystkim mokry, ciężki śnieg, który obciąża wysokie rośliny i może wyginać łodygi oraz uszkadzać liście.
Jeśli chcesz przedłużyć zbiory, nad jarmużem można ustawić niski tunel ze stabilnych pałąków i włókniny lub odpowiedniej osłony. Konstrukcja powinna być na tyle mocna, aby nie zapadła się pod ciężarem śniegu. Przed zapowiadanymi intensywnymi opadami dobrym rozwiązaniem jest także wcześniejsze zebranie największych zewnętrznych liści.
Jarmużu nie trzeba więc usuwać z grządki tylko dlatego, że zrobiło się chłodno. Zbieraj najpierw dolne, dojrzałe liście, pozostawiaj środek rośliny i obserwuj pogodę. W ten sposób jesienna grządka może dostarczać świeżych liści znacznie dłużej niż wiele innych warzyw.
