Czy nowy obowiązek zabezpieczania śmieci już obowiązuje?
Zmianę przewidziano w projekcie nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, oznaczonym numerem UD252. Chodzi o zabezpieczanie pojemników, worków oraz miejsc gromadzenia odpadów przed dostępem dzikich zwierząt.
Na 26 października 2026 roku projekt pozostaje otwarty w Rządowym Procesie Legislacyjnym. Materiał źródłowy wskazuje 1 stycznia 2027 roku jako planowany termin zmian, ale nie jest to równoznaczne z ogłoszeniem ustawy i przesądzeniem daty jej wejścia w życie.
Dla właścicieli posesji oznacza to, że warto śledzić dalsze prace. Zarówno ostateczne brzmienie obowiązku, jak i termin jego stosowania mogą jeszcze ulec zmianie.
Czy za worek przed furtką będzie grozić kara?
Projektowana regulacja koncentruje się na dostępie zwierząt do odpadów. Nie jest prostym zakazem wystawiania wszystkich worków przed ogrodzenie. Problemem miałoby być pozostawienie ich w sposób, który nie zapewnia odpowiedniego zabezpieczenia.
Znaczenie może mieć więc zarówno otwarty pojemnik, jak i worek ustawiony obok niego czy niezabezpieczona altana śmietnikowa. Opisana propozycja nie wskazuje jednego obowiązkowego modelu kosza, rodzaju zamka ani konieczności powszechnej wymiany pojemników.
Przygotowanie śmieci do odbioru trzeba przy tym uzgodnić z zasadami obowiązującymi w swojej gminie. Zabezpieczenie nie powinno uniemożliwiać firmie odbierającej odpady wykonania usługi. Przed zakupem dodatkowego zamknięcia warto sprawdzić, jak miałoby działać w dniu wywozu.
Skąd grzywna do 5000 zł i kto może ją otrzymać?
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach już przewiduje w art. 10 ust. 2 grzywnę za niewykonywanie obowiązków wymienionych w art. 5 ust. 1 lub 1a. Dopisanie nowego obowiązku do tego katalogu oznaczałoby objęcie go odpowiedzialnością wykroczeniową.
Z kolei art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń określa ogólny przedział grzywny od 20 do 5000 zł, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej. To stąd pochodzi kwota pojawiająca się w informacjach o zmianie.
5000 zł jest górną granicą grzywny, a nie automatyczną stawką za każdy worek. Odpowiedzialność wymaga oceny konkretnego przypadku. Nie należy również utożsamiać maksymalnej grzywny z wysokością mandatu wystawianego na miejscu.
Jakie obowiązki właściciele nieruchomości mają już dziś?
Oczekiwanie na nowelizację nie oznacza, że obecnie sposób przechowywania śmieci jest dowolny. Właściciele nieruchomości mają już obowiązek zapewniać odpowiednie worki lub pojemniki, utrzymywać pojemniki w należytym stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym oraz dbać o miejsca gromadzenia odpadów.
Ustawa przewiduje także nadzór wójta, burmistrza lub prezydenta miasta nad wykonywaniem wskazanych obowiązków. Projektowane zabezpieczenie przed dzikimi zwierzętami trzeba odróżniać od już obowiązujących zasad utrzymania czystości.
Jak zabezpieczyć śmietnik przed dzikimi zwierzętami?
Niezależnie od dalszych prac nad ustawą, dostępne resztki jedzenia mogą zachęcać zwierzęta do odwiedzania posesji. Jeśli dziki pojawiają się w ogrodzie, sprawdź nie tylko ogrodzenie, lecz także miejsce przechowywania odpadów.
Zacznij od kilku czynności:
- Sprawdź pokrywę pojemnika – czy domyka się i nie jest uszkodzona.
- Usuń rozsypane resztki oraz worki pozostawione obok kosza.
- Napraw drzwi, siatkę lub inne uszkodzenia altany śmietnikowej.
- Sprawdź harmonogram i lokalne zasady wystawiania odpadów.
- Ogranicz inne łatwo dostępne źródła pokarmu, np. karmę pozostawioną na noc i opadłe owoce.
Takie działania pomagają ograniczyć atrakcyjność ogrodu dla zwierząt. Nie są jednak urzędową listą zabezpieczeń gwarantujących spełnienie przyszłego przepisu. Ostateczne wymagania będzie można ocenić po zakończeniu prac nad ustawą.