Logo
Logo
Gardeners' world marzec - kwiecień 2020
6
Do góry

Po grzyba roślinom mikoryza?

Wiele gatunków roślin korzysta z mikoryzy i wchodzi we współpracę z grzybami. Nie jest wykluczone, że grzyby łącząc się z wieloma roślinami, są dla roślin jak Internet – pośredniczą w przenoszeniu informacji – powiedział dr Jarosław Szczepanik z Wydziału Biologii UW.

Czym jest mikoryza?

Mikoryza to przykład powszechnej w przyrodzie symbiozy – współpracy przynoszącej korzyści obu partnerom. "Dla rośliny mikoryza to tania inwestycja w system korzeniowy" – ocenił podczas wykładu na Nocy Biologów dr Jarosław Szczepanik.

Wyjaśnił, że dzięki współpracy z grzybem roślina uzyskuje łatwiejszy dostęp do soli mineralnych, wody czy innych potrzebnych do życia substancji z podłoża. W zamian roślina oferuje grzybom produkty fotosyntezy, a więc cukry.

grzyby w lesie fot. imagii - Pixabay.com
Fot. imagii/Pixabay

Rodzaje mikoryzy

Jak przybliżył Szczepanik, są dwa rodzaje mikoryzy.

  • Najbardziej powszechna jest tzw. mikoryza arbuskularna, z której korzysta ponad 80 proc. roślin naczyniowych. W ramach tej mikoryzy grzybnia wnika do środka korzenia roślin.
  • Trochę rzadziej spotykana jest mikoryza zewnętrzna (tzw. ektomikoryza). Ma ona miejsce, kiedy grzybnia opłata korzenie rośliny. Badacz wyjaśnił, że grzyby kapeluszowe, które zbieramy w lesie – np. borowiki, podgrzybki, czy kurki – często wchodzą w tego typu mikoryzę z drzewami.

Mikoryza = Rośliny + grzyby

Badacz opowiadał, że różne rośliny w różnym stopniu stosują mikoryzę. Od tej współpracy szczególnie uzależnione są rośliny wrzosowe – np. jagody, borówki, wrzosy. Za to grzybów do życia nie potrzebują wcale mchy. Bez współpracy z grzybami nieźle sobie też radzą np. kapustne (w tym rzodkiewnik, ukochana roślina modelowa naukowców).

Fascynującym, ale nie do końca zbadanym jeszcze zjawiskiem dotyczącym współpracy roślin i grzybów jest sieć mikoryzowa. Dr Szczepanik opowiedział, że niezwykły obraz mikoryzy pojawia się, kiedy zależnościom tym przygląda się z dalszej perspektywy – z perspektywy całego ekosystemu, jaką jest np. łąka czy las.

"Okazuje się, że w takim systemie w zasadzie połączony jest każdy z każdym. Są grzyby, które +podłączają się+ do kilku różnych roślin, ale może być i roślina, która łączy się z kilkoma grzybami różnych gatunków" – opowiedział badacz. Przyznał, że rośliny wspólnie z grzybami tworzą sieć. A sieć tę można badać tak, jak inne sieci – np. Internet.

Badacze zaczęli się zastanawiać czy grzybnia może np. służyć roślinom, jako przewody komunikacyjne – czy za jej pośrednictwem rośliny mogą sobie przesyłać jakieś substancje czy informacje? To trudno zbadać, ale nie jest to niemożliwe. W eksperymencie trzeba wykluczyć inne potencjalne drogi komunikacji między roślinami (np. to, że informacje przesyłane są przez powietrze lub przez glebę).

W eksperymencie jedną z roślin zainfekowano mszycami. Okazało się, że rośliny połączone z tym osobnikiem jedynie grzybnią, nieco szybciej i nieco lepiej reagowały na potencjalne zagrożenie. A z tego wynika, że pewna część substancji sygnałowych musi przedostawać się z rośliny na roślinę za pośrednictwem grzybów!

Jak przyznał jednak Szczepanik, sieci mikoryzowe ciągle kryją przed nami mnóstwo tajemnic.

Tekst: źródło – PAP Nauka w Polsce, www.naukawpolsce.pap.pl, zdjęcie tytułowe: Brigitte Werner/Pixabay


Warto przeczytać

To Cię zainteresuje

Komentarze

Wieści z branży
Porady na ten tydzień
Tydzień 9, Sentencja nr:5
Tydzień 9, Sentencja nr:5
Rośliny cebulowe (przede wszystkim przebiśniegi i krokusy), które posadziliśmy we wrześniu, pojawiają się spod śniegu. Wystarczy jeden lub dwa cieplejsze dni, aby ukazały się ich piękne kwiaty.
Tydzień 9, Sentencja nr:4
Tydzień 9, Sentencja nr:4
Odgarniając śnieg ze ścieżek ogrodowych czy podjazdu pamiętajmy, aby nie przysypywać trawnika. Ubita warstwa śniegu wolniej topnieje i może powodować gnicie darni. Jeśli jednak w obrębie trawnika powstanie warstwa zamarzniętego śniegu, należy ją rozkruszyć.
Tydzień 9, Sentencja nr:3
Tydzień 9, Sentencja nr:3
Podczas pogodnych dni silne słońce wysusza rośliny, a zamarznięta ziemia uniemożliwia uzupełnienie strat wody. Powinniśmy je wtedy cieniować. Podczas odwilży podlewajmy iglaki, szczególnie te, które rosną w pojemnikach.
Tydzień 9, Sentencja nr:2
Tydzień 9, Sentencja nr:2
Niektóre byliny rosnące na rabatach (złocienie, omiegi, ostróżki, rudbekie, liliowce, rozchodniki czy funkie) można rozmnożyć przez podział kęp. Dzięki temu nie tylko rozmnożymy, ale też odmłodzimy rośliny.
Tydzień 9, Sentencja nr:1
Tydzień 9, Sentencja nr:1
W marcu możemy wysiewać do doniczek i inspektów nasiona ogrodowych roślin jednorocznych oraz warzyw (wczesne odmiany kapusty, sałaty, rzodkiewki, kopru, marchwi). W ogrodzie można siać warzywa wytrzymałe na zimno: rzodkiew, koper, cebulę, groch (należy przykryć je włókniną).
Twoja strona ogrodu