Logo
Logo
Do góry
Artykuł na: 4-5 minut

Groźna choroba zagraża jesionom!

Jesion wyniosły zamiera w całej Europie, i na razie nie ma dla niego ratunku. Wszystkiemu winien jest grzyb, prawdopodobnie zawleczony z Japonii. Odkrył go Polak, prof. Tadeusz Kowalski z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Od lat prowadzi on badania zmierzające do rozwiązania problemu.

Jesion wyniosły (Fraxinus excelsior) w kulturze Słowian otaczany kultem, podobnie jak dąb. Stanowił ozdobę parków i ogrodów, jest ważnym elementem lasów. "Jesion wyniosły jest zaliczany do drzew szlachetnych. Jest cenny dla lasu, chociaż duże wymagania glebowe ograniczają zakres siedlisk, w których może rosnąć. Rośnie głównie w lasach łęgowych, wraz z olchą, lipą czy wiązem. Można zobaczyć go też w parkach i zadrzewieniach przydrożnych. Przez długie lata nie stwarzał leśnikom problemów hodowlanych, rzadko wykazywał objawy chorobowe" - opowiada prof. Kowalski.

W rozmowie z PAP badacz opowiada, jaką drogą dochodził do swoich ustaleń. "Z początkiem lat 90-tych w Polsce zasygnalizowano zamieranie jesionu. Choroby drzew nie są niczym nadzwyczajnym, ja sam zajmuję się tą tematyką od kilkudziesięciu lat. Ale z początku nikt z nas nie zdawał sobie sprawy, jak poważny jest to problem. Myśleliśmy, że to zjawisko okresowe, może tylko lokalne. A tymczasem to był początek groźnej epidemii" - mówi badacz.

   
 

jesion wyniosły Fraxinus excelsior fot. Matthieu Sontag Wikimedia Common
Jesion wyniosły (Fraxinus excelsior)
fot. Matthieu Sontag / CC BY-SA 3.0 / Link

Dowiedz się, jak go uprawiać

   

Zamieranie jesionu

Choroba zaczęła się szybko rozszerzać, i obecnie występuje już w całej Europie. Zamieranie jesionu odnotowano w 28 państwach, a od 2012 r. także na Wyspach Brytyjskich.

Szczególnie szybkie tempo obumierania (nawet w ciągu jednego okresu wegetacyjnego) obserwuje się w drzewostanach młodych. W niektórych krajach obumarło już kilkadziesiąt procent jesionów. W Szwecji jesion wyniosły trafił na czerwoną listę gatunków zagrożonych.

Po przeprowadzeniu analiz i badań w 2006 roku prof. Kowalski stwierdził, że za rozprzestrzenianie się choroby odpowiedzialny jest grzyb workowy. Grzyby te mają dwa stadia rozwoju – bezpłciowe, czyli wegetatywne, i płciowe – generatywne.

Stadium wegetatywne prof. Kowalski opisał wówczas pod nazwą Chalara fraxinea. Ponieważ jednak w tym stadium nie ma zarodników, opisany grzyb nie mógł przyczyniać się do rozwoju infekcji na odległość. Trzeba było szukać dalej.

Równolegle do poszukiwań krakowskiego uczonego, przyczyny problemów z jesionem zaczęto badać w różnych krajach Europy. W zamierających drzewach sukcesywnie potwierdzano obecność grzyba opisanego przez Polaka.

Dalsze badania prowadzone były we współpracy z Politechniką Federalną w Zurychu. W niektórych rejonach Szwajcarii jesion zamierał, w innych - drzewa te były zdrowe.

Po przeprowadzeniu badań porównawczych, zarówno morfologicznych jak i genetycznych, naukowcy opisali ostatecznie stadium generatywne sprawcy zamierania jesionu. Dziś nosi ono nazwę Hymenoscyphus fraxineus.

Źródło: Karolina Duszczyk, PAP – Nauka w Polsce, www.naukawpolsce.pap.pl
zdjęcie tytułowe: WikimediaImages - Pixabay.com


Warto przeczytać

Komentarze

Nowe treści
Wieści z branży
Katalog roślin
TUJE
Na czasie
TUJE
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 23, Sentencja nr:5
Tydzień 23, Sentencja nr:5
• Siejemy na rozsadniku kwiaty dwuletnie – stokrotki, niezapominajki, bratki, goździki brodate, malwy, dzwonki, naparstnice (jesienią będzie można je przesadzić na miejsce stałe).
Tydzień 23, Sentencja nr:4
Tydzień 23, Sentencja nr:4
• Około miesiąc po posadzeniu do skrzynek kwiatów jednorocznych (aksamitki, pelargonie, surfinie) należy rozpocząć zasilanie ich roztworem nawozu wieloskładnikowego.
Tydzień 23, Sentencja nr:3
Tydzień 23, Sentencja nr:3
• Rośliny domowe należy regularnie podlewać. • Bardzo ważne jest także zasilanie roślin roztworem nawozu wieloskładnikowego.
Tydzień 23, Sentencja nr:2
Tydzień 23, Sentencja nr:2
• Systematycznie usuwany przekwitnięte kwiatostany niektórych roślin. • Po przekwitnięciu lilaków (potocznie nazywanych bzami) warto usunąć zaschłe kwiatostany, aby je wzmocnić na kolejny rok
Tydzień 23, Sentencja nr:1
Tydzień 23, Sentencja nr:1
• Regularnie kosimy trawnik. • Strzyżenie należy przeprowadzać w bezdeszczowe dni, kiedy trawa jest sucha. • Pamiętajmy, że w okresie suszy lepiej jest zaniechać cięcia trawy! – przystrzyżona darń bardzo łatwo wysycha.
Array
(
    [0] => SimpleXMLElement Object
        (
            [id] => 51646
            [title] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [alias] => jak-dobrze-ulozyc-bukiet
            [url] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [urlsef] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [image] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

        )

    [1] => SimpleXMLElement Object
        (
            [id] => 51140
            [title] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [alias] => miejskie-tropiki-mieszkanie-w-trendzie-urban-jungle
            [url] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [urlsef] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [image] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

        )

)
Serwisy partnerskie
Dom i wnętrze
Twoja strona ogrodu