Streszczenie artykułu
Skąd biorą się pęcherzyki na liściach winorośli?
Za charakterystyczne deformacje odpowiada pilśniowiec winoroślowy (Colomerus vitis). To mikroskopijny roztocz należący do grupy szpecieli. Jest tak mały, że nie da się go dostrzec gołym okiem, jednak skutki jego żerowania są bardzo widoczne.
Szkodnik wysysa soki z młodych tkanek liści. W odpowiedzi roślina tworzy wypukłe pęcherzyki na górnej stronie blaszki liściowej. Jednocześnie od spodu pojawia się biały, kremowy lub różowawy nalot przypominający filc. Właśnie ten nalot jest jednym z najbardziej charakterystycznych objawów obecności pilśniowca.
Najczęściej pierwsze zmiany można zauważyć już wiosną i na początku lata, gdy rozwijają się młode liście. W przypadku silnego porażenia deformacje mogą obejmować znaczną część krzewu.
Czy pilśniowiec winoroślowy jest groźny?
Dobra wiadomość jest taka, że w większości przypadków pilśniowiec nie powoduje poważnych strat i nie zagraża życiu winorośli. Najczęściej szkody mają charakter estetyczny, a krzew nadal rośnie i owocuje.
Problem pojawia się wtedy, gdy populacja szpecieli jest bardzo liczna. Silnie porażone liście gorzej przeprowadzają fotosyntezę, co może osłabiać wzrost rośliny. W skrajnych przypadkach spada także jakość i wielkość plonów. Szczególnie warto obserwować młode krzewy oraz odmiany bardziej podatne na ataki szkodników.
Jak odróżnić szpeciele od chorób grzybowych?
To bardzo ważne, ponieważ wiele osób myli objawy żerowania pilśniowca z mączniakiem lub innymi chorobami winorośli.
Przy obecności szpecieli na górnej stronie liścia widoczne są wyraźne wypukłości, natomiast od spodu pojawia się filcowaty nalot ograniczony do miejsc odpowiadających pęcherzykom. W przypadku chorób grzybowych nalot zwykle rozprzestrzenia się bardziej równomiernie i nie tworzy charakterystycznych wybrzuszeń.
Jeżeli nalot znajduje się dokładnie pod pęcherzykami, a liście wyglądają jakby były „napuchnięte”, winowajcą najprawdopodobniej jest pilśniowiec.
Jak zwalczać pilśniowca winoroślowego?
W wielu przypadkach nie ma potrzeby wykonywania intensywnych zabiegów ochronnych. Jeśli objawy są niewielkie, wystarczy usuwać najmocniej porażone liście i regularnie obserwować krzew.
Przy większym nasileniu szkodnika warto zastosować zabiegi wykonywane w odpowiednim terminie. Kluczowe znaczenie mają opryski przeprowadzane wczesną wiosną, zanim szpeciele rozpoczną intensywne żerowanie.
W źródłach jako preparaty wykorzystywane do ograniczania liczebności szpecieli wymieniane są m.in. Siarkol 800 SC oraz inne środki siarkowe stosowane zgodnie z etykietą. Zabiegi siarką pomagają ograniczać populację szkodników zimujących na roślinach.
W ochronie winorośli istotne jest także grabienie i usuwanie opadłych liści oraz utrzymywanie krzewów w dobrej kondycji poprzez właściwe cięcie i przewiewność korony.
Kiedy warto zareagować?
Nie każdy pęcherzyk na liściu oznacza konieczność natychmiastowego oprysku. Jeśli objawy występują jedynie na kilku liściach, a krzew rośnie zdrowo i obficie owocuje, zwykle wystarczy obserwacja.
Interwencję warto rozważyć wtedy, gdy deformacje obejmują znaczną część liści, pojawiają się każdego roku lub osłabiają wzrost winorośli. W takich sytuacjach dobrze jest wdrożyć działania ograniczające liczebność szpecieli jeszcze przed rozpoczęciem kolejnego sezonu.
