Dlaczego warto siać przedplony?
Żyzna gleba to fundament każdego ogrodu warzywnego. Zamiast sięgać po sztuczne nawozy, coraz więcej ogrodników stawia na zielone nawożenie, czyli wysiew przedplonów. To rośliny, które uprawia się nie dla zbiorów, lecz po to, by wzbogaciły i przygotowały glebę przed właściwym sezonem.
Przedplony pełnią kilka ważnych funkcji:
-
poprawiają strukturę i przepuszczalność gleby,
-
zwiększają zawartość próchnicy i składników odżywczych,
-
ograniczają rozwój chwastów i chorób,
-
zatrzymują wilgoć w podłożu,
-
przyciągają pożyteczne organizmy glebowe.
Nie trzeba wiele, by zyskać te korzyści – wystarczy kilka tygodni, odpowiedni termin siewu i właściwy gatunek roślin. To inwestycja w zdrową, żyzną ziemię i lepsze plony w przyszłości.
Co wysiewać jako przedplon?
Najlepiej sprawdzają się gatunki szybko rosnące, odporne na zmienne warunki i łatwe do przekopania. Do najczęściej wybieranych należą:
- Gorczyca biała – to prawdziwa mistrzyni w oczyszczaniu gleby – hamuje rozwój nicieni, ogranicza choroby odglebowe i bardzo szybko rośnie. Można ją siać wczesną wiosną oraz jesienią.
- Facelia błękitna – niezwykle uniwersalna, dobrze znosi chłody, a przy tym wabi pszczoły i inne zapylacze. Doskonale kruszy zbitą glebę i ułatwia jej napowietrzenie.
- Łubin – roślina motylkowa, która wiąże azot z powietrza i przekazuje go do gleby. Wzbogaca podłoże w cenne składniki odżywcze, szczególnie po ubogich uprawach.
- Wyka siewna – Świetna na przedplon przed pomidorami, ogórkami czy dyniami. Tworzy gęsty zielony dywan, który skutecznie tłumi chwasty i zabezpiecza glebę przed erozją.
- Rzodkiew oleista – jej silny system korzeniowy spulchnia glebę nawet na dużą głębokość. Dobrze sprawdza się na ciężkich, gliniastych podłożach.
Kiedy siać przedplony?
Termin siewu zależy od rodzaju uprawy i sezonu. Przedplony można siać zarówno wiosną, jak i latem oraz jesienią.
Wiosna (marzec–maj)
To idealny moment na siew roślin, które będą rosły przed głównymi uprawami, np. pomidorami, ogórkami czy papryką. Wystarczy 4–6 tygodni, aby zielona masa zdążyła się rozwinąć i została przekopana przed sadzeniem właściwych roślin.
Lato (lipiec–sierpień)
Po zbiorach wczesnych warzyw, jak sałata, rzodkiewka czy bób, warto zasiać kolejny przedplon. To tzw. międzyplon, który chroni glebę przed przesuszeniem i wypłukiwaniem składników odżywczych.
Jesień (wrzesień–październik)
Sianie przedplonów jesiennych ma na celu przygotowanie gleby na kolejny sezon. Rośliny nie są zbierane, lecz zimują na grządkach i są przekopywane dopiero wiosną. Dzięki temu gleba zyskuje naturalną ochronę przez całą zimę.
Jak siać i przekopywać przedplony?
Siew przedplonów jest prosty, ale kilka zasad pozwoli w pełni wykorzystać ich potencjał:
-
Wysiewaj na spulchnioną, ale nie nawożoną ziemię. Przedplony nie potrzebują dodatkowego dokarmiania.
-
Rozsiewaj nasiona rzutowo lub w rzędach, w zależności od gatunku i dostępnego miejsca.
-
Utrzymuj wilgotność gleby, szczególnie na początku, aby zapewnić szybkie wschody.
-
Nie dopuszczaj do kwitnienia przedplonu. Rośliny należy ściąć lub skosić zanim zakwitną – najlepiej w fazie intensywnego wzrostu.
-
Przekopuj zieloną masę na głębokość 15–20 cm. Zrób to około 2–3 tygodnie przed planowaną uprawą, aby rozkładająca się materia nie przeszkadzała nowym roślinom.
Warto pamiętać, że przedplony najlepiej rozkładają się w ciepłej, wilgotnej glebie – dlatego nie należy zostawiać ich zbyt długo na powierzchni, szczególnie w upalne dni.
Jakie korzyści daje stosowanie przedplonów?
Regularne stosowanie przedplonów daje wymierne efekty – nie tylko lepszą strukturę gleby, ale też:
-
zwiększoną zawartość próchnicy, co przekłada się na żyzność,
-
większą odporność gleby na przesuszenie i zlewność,
-
mniejszą presję chwastów i chorób,
-
lepsze plony upraw właściwych.
To także świetna alternatywa dla osób, które chcą uprawiać warzywa w sposób naturalny, bez chemii i z dbałością o mikrobiologię gleby. Nawet jedna taka uprawa przed sezonem potrafi znacząco poprawić jakość podłoża.
Zdjęcie tytułowe: Michal / Adobe Stock
