Gleba jak gąbka? Naturalnie – zdrowa, żywa, żyzna i odporna na suszę

Co oznacza, że gleba jest jak gąbka?

Określenie "gleba jak gąbka" odnosi się do podłoża bogatego w próchnicę (humus) – bezpostaciową materię organiczną powstającą z rozkładu resztek roślinnych i zwierzęcych. To właśnie próchnica, dzięki swoim unikalnym właściwościom fizykochemicznym, odpowiada za zatrzymywanie wody, magazynowanie składników odżywczych oraz poprawę struktury gruzełkowej, która sprzyja rozwojowi korzeni.

Optymalna zawartość próchnicy w glebie, powinna wynosić od do 1% w glebach bardzo lekkich do 2,6–3,5% w glebach ciężkich. Niestety w większości ogrodów to zaledwie ok. 1,25%, a poniżej 1,75% gleba jest uznawana za zdegradowaną, o obniżonym potencjale plonowania.

Fot. TGEN / Adobe Stock

Gleba bogata w próchnicę staje się ciemniejsza, bardziej pulchna i elastyczna. Po opadach nie tworzą się zaskorupienia, a w czasie suszy ziemia dłużej utrzymuje wilgoć. Rośliny szybciej się ukorzeniają, lepiej wschodzą i rosną równomiernie. To właśnie w takim podłożu system korzeniowy może wykorzystać pełnię swojego potencjału.

Dlaczego próchnica glebowa jest bezcenna?

Związki próchniczne działają jak naturalna gąbka – mogą zatrzymać nawet pięciokrotnie więcej wody niż same ważą. Na glebach lekkich to szczególnie istotne, bo ich pojemność wodna zależy głównie od ilości materii organicznej. Humus rozluźnia ciężkie gleby i zwiększa pojemność sorpcyjną lekkich, co ułatwia dostęp do wody i składników odżywczych.

Dodatkowo próchnica:

• Zwiększa odporność gleby na zagęszczenie, co pozwala korzeniom sięgać głębiej po wodę.
• Stabilizuje pH, spowalniając proces zakwaszania.
• Zatrzymuje pozostałości środków ochrony roślin, ograniczając ich fitotoksyczne działanie.
• Przyspiesza nagrzewanie się gleby, co jest korzystne dla roślin ciepłolubnych.

Co sprawia, że gleba staje się taką idealną gąbką? Odpowiedź jest prosta: materia organiczna. Gdy dodajesz do gleby kompost, obornik, zielony nawóz lub ściółkę, wzbogacasz ją w związki organiczne. Te substancje są rozkładane przez mikroorganizmy, tworząc próchnicę.

Jak poprawić strukturę i żyzność gleby?

Jeśli Twoja gleba jest zbita, ciężka i szybko wysycha, nie martw się. Jest wiele prostych i naturalnych sposobów, aby poprawić jej strukturę. Oto, co warto zrobić:

Dodaj materię organiczną
Przyorywanie słomy, stosowanie obornika, nawozów zielonych i kompostu uzupełnia próchnicę i odżywia mikroorganizmy glebowe. ▶ Dowiedz się więcej o materii organicznej

Stosuj płodozmian
Wysiewanie roślin motylkowych zwiększa bioróżnorodność i zasobność gleby w azot. Unikanie monokultur ogranicza rozwój patogenów i szkodników. ▶ Dowiedz się więcej o płodozmianie w ogrodzie

Dbaj o mikroorganizmy glebowe
Odpowiednia różnorodność biologiczna, brak nadmiernej chemizacji i stosowanie nawozów humusowych wspierają proces tworzenia próchnicy. ▶ Dowiedz się więcej o mikroorganizmach glebowych

Zdjęcie tytułowe: Олег Мальшаков / Adobe Stock