To czekoladowe pnącze długo kwitnie i pięknie pachnie. Przed zakupem policz, ile ma liści

Jaką akebię warto wybrać do ogrodu lub na balkon? Masz dwie do wyboru

W polskich ogrodach, na tarasach i balkonach spotkasz najczęściej dwa gatunki: akebię pięciolistkową (Akebia quinata) [1] i akebię trójlistkową (Akebia trifoliata) [2].

Oba zachwycają dekoracyjnymi liśćmi i pachnącymi kwiatami, ale różnią się odpornością na mróz, wyglądem liści i pokrojem. Zanim zakupisz roślinę, policz liście – to najprostszy sposób na właściwą identyfikację.

Opis autora

Akebia to jedno z najciekawszych pnączy, które możesz wykorzystać w swoim ogrodzie, na tarasie lub balkonie. Jej kwiaty zachwycają słodkim aromatem, a liście tworzą bujny zielony kobierzec, który szybko porasta podpory. Przed zakupem koniecznie policz liście – to najprostszy sposób, by rozpoznać, czy masz do czynienia z akebią pięciolistkową [1] czy trójlistkową [2]. Pięciolistkowa jest bardziej odporna na mróz i lepiej zniesie polskie zimy, natomiast trójlistkowa jest interesującą alternatywą w cieplejszych lokalizacjach lub pod osłoną. Z właściwym stanowiskiem, glebą i wsparciem konstrukcji akebia może stać się spektakularnym elementem zielonego otoczenia, który przez wiele sezonów będzie cieszył oko i nos.

Akebia pięciolistkowa – szybszy wzrost i większa odporność na mróz

Akebia pięciolistkowa (A. quinata) to najczęściej polecany gatunek do uprawy w naszych warunkach klimatycznych. Jej liście są palczasto złożone zazwyczaj z pięciu listków, co nadaje roślinie bardzo bujny i dekoracyjny wygląd. Kwiaty pojawiają się wiosną i choć są stosunkowo niewielkie, to zebrane w grona oraz otoczone intensywnym aromatem, tworzą prawdziwą ozdobę ogrodu.

Kluczową zaletą akebii pięciolistkowej jest jej stosunkowo dobra mrozoodporność. Wiele źródeł ogrodniczych wskazuje, że to właśnie A. quinata lepiej znosi zimowe warunki, często bez konieczności szczególnego zabezpieczania pędów czy systemu korzeniowego. To sprawia, że może być bardziej bezpiecznym wyborem do gruntu w klimacie Polski północnej i centralnej.

Roślina dobrze rośnie na zwykłej glebie ogrodowej, najlepiej w miejscu słonecznym lub lekko półcienistym. Jeżeli marzysz o szybkim pokryciu pergoli, trejaży albo kratki balkonowej bujnym, zielonym kobiercem, akebia pięciolistkowa jest świetnym kandydatem.

Fot. Syoma Barva / Adobe Stock

Kwiaty akebii są niewielkie, zebrane w grona, o ciekawym, egzotycznym wyglądzie i barwie od różowofioletowej do purpurowej. Wyróżniają się nietypową budową – żeńskie są większe i pełniejsze, a męskie drobniejsze i delikatniejsze. Wydzielają słodki, przyjemny zapach, który niektórzy porównują do czekolady lub wanilii, choć odczuwalność aromatu może się różnić w zależności od warunków i indywidualnej wrażliwości.

Akebia trójlistkowa – mniej popularna, ale ciekawa alternatywa

Akebia trójlistkowa (A. trifoliata) ma liście złożone z trzech listków i często wyróżnia się nieco innym pokrojem pędów. Jej kwiaty są dekoracyjne i pachnące, choć podobne do formy pięciolistkowej, a owoce w warunkach sprzyjających klimatom mogą być większe niż u A. quinata.

Jednak trzeba pamiętać, że akebia trójlistkowa jest nieco bardziej wrażliwa na mróz niż jej pięciolistkowa kuzynka. W praktyce oznacza to, że w chłodniejszych regionach Polski może wymagać dodatkowego okrycia na zimę lub uprawy w donicy, którą zimą można przenieść do bardziej osłoniętego miejsca.

Gdzie i jak sadzić akebię?

Akebia najlepiej czuje się na glebie przepuszczalnej i żyznej, w miejscu dobrze nasłonecznionym lub lekko zacienionym. Roślina nie jest wyjątkowo wymagająca, ale warto zwrócić uwagę na kilka szczegółów, które zapewnią jej bujny wzrost.

Przy zasadzeniu w gruncie dobrze jest wykopać dół nieco większy niż bryła korzeniowa, wzbogacić glebę kompostem i dobrze podlać po posadzeniu. Akebia potrafi osiągać znaczne rozmiary – nawet do 8–10 m długości pędów – dlatego solidna podpórka, pergola lub kratka to prawie obowiązek. Regularne przycinanie pomoże kontrolować wzrost i zachować estetyczny pokrój, a także pobudzi roślinę do kolejnego kwitnienia.

Fot. Tamu / Adobe Stock

Owoce akebii pięciolistkowej

Czy akebia owocuje w Polsce?

Choć w naturalnym środowisku akebia może wytwarzać jadalne owoce o podłużnym kształcie i ciekawym smaku, to w polskich warunkach takie zjawisko jest rzadkie i wymaga bardzo sprzyjającego klimatu oraz obecności co najmniej dwóch różnych roślin do zapylenia krzyżowego. Dlatego większość miłośników tej rośliny traktuje ją przede wszystkim jako dekoracyjne pnącze kwitnące i pięknie pachnące, a nie jako roślinę owocową.

Zdjęcie tytułowe: Oksana / Adobe Stock