Logo
Logo
Gardeners' world listopad - grudzień 2019

Zanim opuścisz stronę, zapisz się do bezpłatnego newslettera Zielonego Ogródka i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu
Gardeners` World Polska.

W naszym newsletterze co tydzień znajdziesz:
  • - aktualności z branży ogrodniczej,
  • - porady ogrodnicze krok po kroku,
  • - projekty i reportaże z wizyt w ogrodach,
  • - katalog roślin ogrodowych i doniczkowych.
5
Do góry
Artykuł na: 4-5 minut

Łacińskie nazwy roślin

Każda roślina ma swoją nazwę - i to nie jedną. Aby uniknąć wielu nieporozumień związanych ze stosowaniem ludowych, narodowych, często niejednoznacznych nazw roślin, stworzono uniwersalny system nazewnictwa. Wykorzystano do tego - łacinę. Poznaj i zrozum łacińskie nazwy roślin.

Łacińskie nazwy roślin wykorzystywane były nie tylko w starożytnym Rzymie. Europejscy botanicy od setek lat nazywali rośliny używając łaciny. System utrwalił i ujednolicił Karol Linneusz. Opracował on uniwersalny systemu nazewnictwa roślin, stosowany do dziś na całym świecie. Pozwolił on uniknąć wielu nieporozumień związanych ze stosowaniem ludowych, narodowych, często niejednoznacznych nazw roślin.

Mimo, że na początku łacińskie nazwy roślin wydają się trudne, to w miarę postępów pracy nad roślinami, ich nazwy wydają się coraz prostsze. Często na opakowaniach roślin zza granicy nie ma nazw polskich, tylko łacińskie, więc warto poznać choćby podstawy tego systemu nazewnictwa.

Łacińskie nazwy roślin składają się z minimum dwóch członów - nazwy rodzajowej i nazwy gatunkowej, oraz innych nazw (omówionych poniżej). Często są to pochodne nazw i terminów z języków starożytnych - t.j. łaciny, greki czy arabskiego.

Mimo, że prawidłowo nazwy roślin powinno nazywać się nazwami systematycznymi, to powszechnie stosowany jest termin - łacińskie nazwy roślin. Nazwy te zawsze pisane są kursywą (np. Rosa rugosa).


Dzięki zastosowaniu systemu łacińskich nazw roślin, nazwa rośliny jest łatwa do odczytania dla ogrodników z całego świata.

Rosa rugosa var. Alba

Pierwszy człon Rosa to nazwa rodzajowa, rugosa - to nazwa gatunkowa, var. Alba to nazwa odmiany.

Po polsku to róża pomarszczona odmiana Alba - biała.

  • Nazwa rodzajowa

    Nazwa rodzajowa zawsze jest rzeczownikiem i zaczyna się od wielkiej litery. Nie może ona się powtarzać - jest indywidualna dla każdego rodzaju - np. Rosa - róża.

  • Nazwa gatunkowa

    Jest pisana zawsze z małej litery, po nazwie rodzajowej. Nazwy gatunkowe roślin dzielą się na kilka kategorii:

    • pochodzenie rośliny - np. japonicus, od Japonii;
    • naturalne środowisko - np. sylvestris, od terenów lesistych;
    • opisujące cechy rośliny - np. rugosa, od pomarszczona;
    • upamiętniające odkrywcę - np. davidii, od księdza Jeana Pierre`a Armanda Davida.

Dalsze człony łacińskiej nazwy roślin mogą oznaczać:

  • podgatunek - subspecies, najczęściej opisywany skrótem ssp lub subsp., np. Rosa sericea subsp. omeiensis, róża jedwabista podgatunek czteropłatkowy.
  • odmiana - varietas lub skrótowo var. Odmianę może mieć gatunek lub podgatunek - np. Rosa rugosa var. Alba, róża pomarszczona odmiana Alba - biała.
  • forma - form oznaczana jako f., np. Rosa sericea subsp. omeiensis f. Pteracantha, róża jedwabista podg. czteropłatkowy f. Oskrzydlona.
  • mieszaniec - po skrzyżowaniu ze sobą dwóch roślin powstanie mieszaniec (krzyżówka lub hybryda), którego nazwę zapisujemy przez postawienie znaku x (mnożenia) - np. Epimedium x rubrum, co oznacza, że mieszaniec ten powstał ze skrzyżowania gatunków: Epimedium alpinum i Epimedium grandiflorum.
 
Nazwa gatunkowa


Znaczenie

  compactus, - a, -um zwarty, gęsty
  pumilus, -a, um karłowy
  humilis, e nisko rosnący
  micranthus, -a, -um małe kwiaty
  nanus, -a, um karłowy
  minor mniejszy
  minimus. –a, -um najmniejszy

Co oznaczają nazwy łacińskie?


Aby łatwiej zapamiętać, a przede wszystkim zrozumieć, warto poznać znaczenie łacińskich nazw roślin - np. Fuchsia pochodzi od nazwiska odkrywcy Leonaharta Fuchsia.

Nazwa może informować nas o pochodzeniu rośliny - np. Parrotia persica pochodzi z Persji.

Nazwa może opisywać cechy szczególne rośliny - np. Pelargonium - nazwa wywodzi się  z greckiego słowa pelargos, co oznacza bocian, a opis bierze się z podobieństwa owocostanów tej rośliny do bocianiego dzioba lub nazwa quinquefolia znaczy, że liście tej rośliny złożone są z pięciu listków składowych, od łacińskiego quinque (pięć) i folium (liść).

Bardzo często nazwa odmiany mówi nam wiele o pokroju rośliny lub o kolorze liści lub igieł.


Nazwa odmiany


Znaczenie

'Fastigiata', 'Erecta', 'Columnare', 'Columnaris` pokrój wyprostowany, kolumnowy
'Pyramidalis', 'Stricta' pokrój stożkowy lub wrzecionowaty
'Globosa', 'Umbraculifera', 'Globosum' pokrój kulisty
'Repanda', 'Repandens', 'Procumbens', 'Horizontalis' pokrój płożący
'Nana' , 'Nanum', 'Compacta' pokrój karłowy, wolno rosnący
'Pendula', 'Inversa' pokrój zwisły

Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl


Warto przeczytać

Komentarze

Wybrane dla Ciebie
Wieści z branży
Zimowa ochrona
Temat miesiąca
Zimowa ochrona
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 46, Sentencja nr:6
Tydzień 46, Sentencja nr:6
Jeśli chcemy, aby taras dobrze wyglądał w przyszłym sezonie, powinniśmy go zabezpieczyć przed zimą (zależnie od drewna, np. olejem zabezpieczającym).
Tydzień 46, Sentencja nr:5
Tydzień 46, Sentencja nr:5
Warto wstrzymać się z usunięciem niektórych bylin aż do wiosny – suche pędy pozwolą przezimować pożytecznym owadom, nasiona roślin stanowić będą zimową spiżarnię dla ptaków.
Tydzień 46, Sentencja nr:4
Tydzień 46, Sentencja nr:4
Pod koronami drzew i krzewów warto rozprowadzić dojrzały kompost. Jest to uniwersalny nawóz do stosowania jesienią, można nim nawozić do końca listopada.
Tydzień 46, Sentencja nr:2
Tydzień 46, Sentencja nr:2
W temperaturze 8˚C ryby zapadają w sen zimowy, należy więc ograniczyć ich karmienie. Jeśli powierzchnia oczka wynosi co najmniej 6 m², a jego głębokość 1,5 m, ryby można pozostawić na zimę w zbiorniku.
Tydzień 46, Sentencja nr:1
Tydzień 46, Sentencja nr:1
Z trawnika należy usuwać opadające liście, w przeciwnym razie mogą powodować gnicie murawy w okresie zimy i powstawanie łysych placów. Dobrze wyschnięte liście można użyć do okrywania na zimę roślin.
Twoja strona ogrodu