Jesienią, gdy noce stają się chłodniejsze, zdrowy falenopsis może rozpocząć budowę pędu kwiatowego. W tym samym czasie roślina nadal wytwarza korzenie, dlatego sam zielony kolor niczego jeszcze nie przesądza. Najbezpieczniej obserwować przyrost przez kilka dni. Próba odsłaniania go, obracania albo prostowania palcami łatwo kończy się złamaniem delikatnego wierzchołka.
Zrób zdjęcie z boku i powtórz je po tygodniu. Taka prosta dokumentacja pozwala zauważyć zmianę kształtu bez codziennego dotykania rośliny. Pomaga też odróżnić aktywny przyrost od starego, zatrzymanego fragmentu. Nie odsuwaj liścia paznokciem, aby zajrzeć głębiej — młoda tkanka łamie się łatwiej, niż wygląda.
Młody korzeń ma gładki, zaokrąglony koniec
Korzeń (na zdjęciu poniżej) przypomina początkowo tępy, lśniący ołówek. Jego aktywny wierzchołek jest gładki, obły i zwykle intensywnie zielony, czasem czerwonawy u odmian o ciemnych kwiatach. Kilka milimetrów za nim pojawia się srebrzysta lub szarozielona warstwa zwana welamenem. Po podlaniu staje się ona wyraźnie zielona.
Korzeń może wyrastać z boku łodygi w niemal dowolnym kierunku: ku podłożu, bokiem, a nawet do góry. Z czasem często zakrzywia się i opiera o doniczkę. To normalne, ponieważ falenopsisy są epifitami i w naturze ich korzenie nie są zamknięte w ziemi. Nie należy ich na siłę wciskać pod korę ani odcinać tylko dlatego, że wystają. Szczegółowe zasady wyjaśnia poradnik o tym, co robić z korzeniami powietrznymi storczyka.
Pęd kwiatowy jest bardziej płaski i ma wyraźny „dzióbek”
Pęd (na zdjęciu powyżej) najczęściej pojawia się w kącie liścia, a jego czubek jest spłaszczony, lekko zaostrzony i bywa porównywany do maleńkiej rękawiczki. Nie ma srebrzystego welamenu. Wraz z wydłużaniem można zobaczyć drobne zgrubienia i łuski, pod którymi znajdują się uśpione oczka. To właśnie z nich mogą później rozwinąć się odgałęzienia lub pąki.
Nowy pęd zwykle kieruje się ku światłu, lecz nie zawsze od razu rośnie pionowo. Poczekaj, aż osiągnie kilka lub kilkanaście centymetrów i stanie się mniej kruchy. Dopiero wtedy przypnij go luźno do podpory, stopniowo korygując kierunek. Nie wyginaj go jednym ruchem. Jeśli masz wątpliwości, pomocne będzie porównanie ze starym pędem i zasadami przycinania storczyków.
Trzecią możliwością jest nowy liść albo keiki
Przyrost wychodzący dokładnie ze środka rozety jest zazwyczaj liściem. Początkowo wygląda jak złożona, jasnozielona blaszka, a nie okrągły korzeń. Nie wolno wlewać wody do miejsca, z którego wyrasta, bo długo zalegająca wilgoć w stożku wzrostu sprzyja gniciu.
Na starym pędzie kwiatowym może natomiast pojawić się keiki, czyli młoda roślina. Najpierw rozwijają się małe listki, a dopiero później korzenie. Nie odcinaj odrostu od razu. Powinien mieć własne, odpowiednio długie korzenie; więcej wskazówek zawiera opis rozmnażania storczyków przez keiki.
Nowego przyrostu nie pobudzaj dodatkową porcją nawozu
Pojawienie się pędu nie oznacza, że trzeba podwoić nawożenie lub częstotliwość podlewania. Jesienią podłoże wysycha wolniej, dlatego podlewaj dopiero wtedy, gdy korzenie w przezroczystej doniczce zrobią się srebrzyste, a kora prawie sucha. Nadmiar wody może uszkodzić korzenie, od których zależy rozwój kwiatów.
Nie przesadzaj również falenopsisa tylko po to, by lepiej zobaczyć nowy przyrost. Zabieg wykonuje się wtedy, gdy podłoże się rozłożyło, korzenie chorują albo doniczka rzeczywiście stała się za mała. Zdrowa roślina rozpoczynająca budowę pędu lepiej zniesie spokojne, stabilne warunki niż serię „pomocnych” zmian.
Zapewnij jasne, rozproszone światło i nie zmieniaj gwałtownie położenia doniczki. Delikatna różnica między temperaturą dnia i nocy może sprzyjać inicjowaniu kwitnienia, ale roślina nie powinna stać w zimnym przeciągu ani dotykać szyby. Przed zakupem kolejnego okazu warto też wiedzieć, jak ocenić zdrowie korzeni i pąków storczyka. Najważniejsza zasada pozostaje prosta: dopóki nie rozpoznasz przyrostu, nie tnij go i nie próbuj formować.
