Folia, kauczuk, mata bentonitowa, glina, beton | Czym najlepiej uszczelnić oczko wodne?

Materiały do uszczelnienia niecki oczka wodnego

• W przypadku małego zbiornika możemy wybierać z pośród wielu materiałów, np.: mata bentonitowa, glina, beton i gotowe formy z tworzywa sztucznego.
• Do uszczelnienia dużego oczka wodnego, przekraczającego powierzchnię 4 m², powinno wybierać się jedynie specjalną folię.
  
  

Dlaczego warto wybrać folie?

• Do budowy oczek wodnych przeznaczone są folie z PVC i polietylenu (PE). Zawsze należy wybierać produkty specjalistyczne, gdyż są one sprawdzone i bezpieczne dla natury. Ich grubość wynosi 0,5-1,5 mm, a szerokość dochodzi do 8 m.
• Występują w różnych kolorach – są niebieskie, zielone, wzorzyste (np. z nadrukiem kamieni), a nawet pokryte z jednej strony drobnym żwirem.
• Te o chropowatej fakturze szybko porastają mikroorganizmami, dzięki czemu stają się niewidoczne.
• Folia to najtańszy i najczęściej stosowany materiał do budowy oczek. Ewentualne uszkodzenia jest w nim łatwo naprawić.  
• Folią łatwo jest samodzielnie uszczelniać nieckę oczka wodnego.
  
  

Poszczególne fragmenty folii można łączyć specjalnymi taśmami i klejami, ale najlepiej jest tak dobrać ich wymiary, by przynajmniej w obrębie dna oczka wodnego nie było to konieczne. Folię układamy na 15 cm warstwie piasku, którą możemy dodatkowo pokryć włókniną (dzięki temu ryzyko uszkodzenia folii będzie mniejsze). Na brzegach zbiornika obciążamy ją kamieniami, a krańce materiału przysypujemy ziemią. Robimy to jednak dopiero kilka godzin po napełnieniu niecki wodą, gdy folia dopasuje się do wykopu.

Dlaczego warto wybrać kauczuk syntetyczny?

• Jest to mocna i elastyczna wykładzina, trwalsza od folii, polecana do głębszych oczek wodnych (o głębokości powyżej 1,5 m).
• EPDM jest odporna na uszkodzenia mechaniczne, mrozy, promienie UV i zmiany temperatury. W niezmienionej formie może pozostać nawet kilkadziesiąt lat.
  
  

Poszczególne płachty można łączyć specjalnymi taśmami i klejami. EPDM można ułożyć samemu, jednak zanim to zrobimy, należy zlecić fachowcom wzmocnienie dna oczka betonem.

Najłatwiej uszczelnić nieckę za pomocą folii lub wykładziny z kauczuku syntetycznego.

Dlaczego warto wybrać matę bentonitową

• Maty bentonitowe złożone są z dwóch warstw włókniny, pomiędzy którymi wprasowany jest granulat bentonitowy – skała o dużej chłonności. Pod wpływem wody mata pęcznieje i staje się plastyczna, a następnie tworzy nieprzepuszczalną i praktycznie niezniszczalną warstwę, która nie odkształca się wskutek zmian temperatury.
• Mata bentonitowa właściwościami przypomina nieco glinę i łatwo tworzyć z niej nawet bardzo skomplikowane kształty oczek wodnych.
  
  

Oczko wodne można uszczelnić matą samodzielnie, ale najlepiej zatrudnić do tego specjalistyczną firmę. Po ułożeniu materiału w wykopie zasypuje się go 30-40 cm warstwą ziemi lub piasku.

Jakie zalety ma glina?

Do uszczelnienia oczka używa się także niewypalonych cegieł, które po napęcznieniu tworzą nieprzepuszczalną warstwę, lub suszonej mielonej gliny. Materiały te można kupić w cegielniach.

Oczko wodne z gliny nietrudno wykonać samemu. Na dnie wykopu układamy warstwę (grubości ok. 15 cm) suszonej gliny lub niewypalonych cegieł. Po zwilżeniu i ubiciu warstwa ta staje się jednolita i nieprzepuszczalna dla wody. Dno zbiornika warto dodatkowo wysypać żwirem.

Dlaczego warto wybrać beton do oczka wodnego?

• Oczko wodne można wykonać z betonu wylewanego lub z siatkobetonu. W przypadku tego pierwszego ściany zbiornika są najczęściej pionowe lub lekko skośne, oczko jest dość płytkie, a dno znajduje się na jednym poziomie.
• Siatkobeton pozwala stworzyć nieckę o bardziej skomplikowanym kształcie, o ciekawie wyprofilowanym dnie i ścianach.
• Niecki z betonu są odporne na uszkodzenia mechaniczne i zmiany temperatury.
  
  

Ich wykonanie należy jednak powierzać fachowcom; jeśli prace będą wykonane nieumiejętnie, beton może kruszyć się i pękać.

Gotowa forma z tworzywa sztucznego

• Formy takie są wykonane z polietylenu (PE) lub poliestrów wzmocnionych włóknem szklanym.
• Są trwałe i dostępne w różnych rozmiarach (ich pojemność wynosi zwykle 120–500 l, ale dostępne są też niecki o znacznie większej pojemności), kolorach (popularne to: biały, czarny, niebieski, szary) i rozmaitych kształtach.
• Gotowe niecki są łatwe i szybkie w montażu, więc można go wykonać samemu.
  
  

Formę osadza się na warstwie piasku w wykopie o odpowiadającym jej kształcie. Po wypełnieniu niecki wodą do 1/3 wysokości przestrzeń pomiędzy nią a wykopem zasypuje się piaskiem. Formy z tworzywa sztucznego są dość elastyczne, więc łatwo dopasować je do nierówności wykopu.

Tekst: Małgorzata Cuch, zdjęcie tytułowe: kolaż - Pixabay