Logo
Logo
Do góry
Artykuł na: 9-16 minut

Ogród dekoracyjny po zmroku. Jak zaplanować oświetlenie ogrodowe?

Oświetlenie ogrodowe jest nie mniej istotne od domowego. Podczas planowania traktuje się je podobnie, jak to wewnątrz budynku. Ogrody, tak jak domy czy mieszkania, dzielą się na wnętrza (strefy), które wymagają różnego rodzaju lamp.

Lampy ogrodowe mają bogate wzornictwo, więc bez trudu można dobrać oprawy w odpowiednim stylu. Stosuje się w nich rozmaite źródła światła i rodzaje sterowania (ściemniacze, czujniki ruchu, zmierzchu itd.). Prąd do ogrodu prowadzi się z budynku, układając od razu całą instalację w obrębie posesji. Najpóźniej trzeba to zrobić przed ułożeniem nawierzchni czy zasianiem trawnika, aby nie ingerować weń podczas układania kabli w wykopach.

  oświetlenie ogrodowe fot. MTM Styl
fot. MTM Styl
 

Światło wokół domu podkreśla walory estetyczne ogrodu i architektury budynku. Projekt oświetlenia najlepiej powierzyć architektowi krajobrazu lub stworzyć samemu we współpracy z elektrykiem, który zajmie się też ułożeniem instalacji.

Prawidłowe oświetlenie domu i przestrzeni wokół niego pozwala czuć się bezpiecznie po zmroku. Odpowiednio dobrane, podkreśla efektowne detale i ukrywa niedoskonałości.

Podświetlenie domu od linii fundamentów daje efekt podwyższenia bryły, natomiast światło padające z góry (lampy w okapie) – jej powiększenia. Oświetlenie liniowe podkreśla kształt budynku, natomiast punktowe eksponuje wybrane fragmenty.

Rozproszone światło opraw punktowych świetnie podkreśla fakturę materiałów wykończeniowych – kamienia, cegły czy szalówki. Nie stosuje się go jednak przy ścianach otynkowanych na gładko, bowiem ujawnia wszystkie niedoskonałości.

Do oświetlania elewacji należy używać energooszczędnego światła ledowego, które może być białe zimne lub ciepłe albo też kolorowe. Mniej energooszczędne są halogeny.

Projekt instalacji zasilającej oświetlenie, oraz prace montażowe, należy zlecić elektrykowi z uprawnieniami. Warto też poprosić architekta krajobrazu o rozplanowanie lamp i sporządzenie wizualizacji przedstawiającej, w jaki sposób emitowane przez nie światło będzie rozkładać się o zmroku. Źle dobrane i nieodpowiednio rozmieszczone źródła światła, zamiast oświetlać teren i podkreślać jego walory, będą oślepiać domowników i eksponować to, co nie jest dekoracyjne.

Lampki, latarnie, reflektory

Lampy i inne urządzenia elektryczne montowane w ogrodzie muszą być przystosowane do montażu na zewnątrz, a zatem wyposażone w szczelną, trwałą obudowę, zapewniającą odporność na długotrwałą wilgoć, strugi deszczu, mróz, zmiany temperatury, podmuchy wiatru, uszkodzenia mechaniczne, zaś w przypadku opraw montowanych w nawierzchni – także na nacisk.

Niemniej jednak wybór lamp ogrodowych jest ogromny – każdy znajdzie coś dla siebie – zarówno miłośnicy nowoczesności, jak i tradycji. Oprawy mają styl minimalistyczny i bardziej ozdobny. Ich charakter trzeba dopasować do stylu ogrodu i bryły budynku. Lampy słupkowe, wiszące, wpuszczane w nawierzchnię, kinkiety czy reflektorki wykonywane są z rozmaitych materiałów.

Dużym powodzeniem cieszy się stal nierdzewna i aluminium. Wyroby żeliwne, mosiężne oraz ze wstawkami z drewna egzotycznego najlepiej współgrają ze starymi ogrodami i domami o tradycyjnej architekturze.

Wybierając lampy, warto zwrócić uwagę, czy mają regulowane głowice, umożliwiające zmianę kąta padania światła. Czy montowane są na stałe, czy też można je przestawiać z miejsca na miejsce – niektóre reflektorki i lampy solarne wbija się w ziemię, a więc w każdej chwili można je przenieść.

Lampy solarne stanowią niejako darmowe i ekologiczne źródło energii. To, jak długo i mocno świecą, zależy jednak od intensywności nasłonecznienia – czyli od ich umiejscowienia, pogody i pory roku. lampa solarna fot. Steinel
   

W ogrodzie można stosować różne źródła światła – od wycofywanych już żarówek tradycyjnych, po ich energooszczędne zamienniki – LED-y, świetlówki kompaktowe, żarówki halogenowe.

Prym wiodą jednak diody elektroluminescencyjne (LED). Zużywają do 90% mniej energii niż zwykłe żarówki. Dają światło białe lub kolorowe, które może dyskretnie podświetlać rośliny, czy też brzegi ścieżek. Produkty mają różne trzonki, więc pasują do większości oprawek, także tych z typowym gwintem.

Odrębnym rodzajem ogrodowego oświetlenia są lampy solarne, wyposażone w akumulatorki, ładowane w ciągu dnia przez ogniwa słoneczne. Włączają się automatycznie po zapadnięciu zmroku – zgromadzona energia służy do zasilania diod LED. Lampy tego typu mają niewielką moc i pełnią głównie rolę dekoracyjną. Sprawdzają się również wszędzie tam, gdzie nie przewidziano instalacji elektrycznej.

  kula ozdobne lampy ogrodowe fot. Milantex
fot. Milantex
  Do aranżacji oświetlenia dekoracyjnego mogą służyć zarówno duże ozdobne lampy, jak i małe oprawy.
  oprawy oświetleniowe do ogrodu fot. Spotline
fot. Spotline
   

Mają bardzo rozmaite formy – małych latarenek na nóżce (które wbija się w ziemię), dużych latarni, kinkietów, łańcuchów świetlnych, świecących kostek brukowych i różnych figurek. Urządzenia tego typu należy montować w dobrze nasłonecznionym miejscu (nie w półcieniu), aby w ciągu dnia bateria mogła się w pełni naładować. Na zimę najlepiej schować je do pomieszczenia – zimowanie w ogrodzie powoduje szybsze zużycie akumulatorka.

Oświetlenie ogrodowe: Odpowiednio do potrzeb

Poszczególne części ogrodu wymagają indywidualnego podejścia – w niektórych miejscach potrzebne jest silne światło, dobrze oświetlające teren, w innych wystarcza oświetlenie dekoracyjne.

Oświetlenie chodników to zazwyczaj lampy słupkowe o wysokości przynajmniej kilkudziesięciu centymetrów. Na dużych posesjach najlepiej sprawdzają się kilkumetrowe latarnie. Te pierwsze powinny mieć światło skierowane w dół, natomiast drugie – rozproszone – w przeciwnym wypadku będą razić przechodzące osoby. Ciekawym rozwiązaniem są oprawy wpuszczane w nawierzchnię – te najazdowe wytrzymują nacisk kół samochodu.

Szczególnie musimy pamiętać o oświetleniu miejsc, gdzie występują nierówności albo teren jest pochyły, a także schodów ogrodowych i wejściowych, wąskich przejść, zakamarków oraz brzegów zbiorników wodnych.

oświetlenie nawierzchni fot. Paulmann  
Dziś najchętniej kupujemy oprawy o minimalistycznej formie. Tych, które umieszczane są w nawierzchniach, po zamontowaniu praktycznie w ogóle nie widać.  
   

Światło przy bramie wjazdowej i wejściu do domu sprawia, że czujemy się bezpiecznie. Nie trzeba też szukać po omacku dzwonka czy klamki. Źródło światła często umieszcza się w daszku lub podsufitce.

Oświetlenie wnętrza pergoli, tarasu czy altany zapewni komfortowy wypoczynek także po zmroku. Światło coraz częściej pełni rolę dekoracyjną. Pozwala wydobyć z mroku urodę ogrodowych detali.

Spektakularny efekt daje umiejętne podświetlenie rzeźby, kaskady czy rośliny o charakterystycznym kształcie. Skupiona wiązka, skierowana na dany obiekt, stworzy silny kontrast pomiędzy nim a ciemnym tłem.

Źródło światła umieszczone za obiektem wydobędzie z mroku jego kontury. Miękkie światło – uzyskiwane dzięki stosowaniu różnego typu kloszy – daje rozmyte, delikatne cienie. Rośliny o szarych lub srebrzystych liściach oraz jasne elementy w ogrodzie, korzystnie prezentują się w świetle zimnym. W ciepłym natomiast warto eksponować mury z cegły czy piaskowca.

Czujniki, włączniki, ściemniacze

Niezbędne jest sterowanie ogrodowym oświetleniem. Może się ono odbywać ręcznie, za pomocą pilota, a nawet za pośrednictwem telefonu (po zainstalowaniu odpowiedniej aplikacji). Najprostszym rozwiązaniem jest wyposażenie poszczególnych lamp w ściemniacze, czujniki czy włączniki czasowe.

Podłączenie ściemniaczy do LED-owych źródeł światła pozwala regulować intensywność świecenia. Dzięki temu możemy ustawić mocne bądź delikatne, nastrojowe oświetlenie na tarasie czy w altanie – zależnie od potrzeb.

  lampa ogrodowa przy ścianie budynku fot. Philips
fot. Philips
  Dla dekoracji podświetla się również elewację domu. Światło z kinkietów – skierowane równolegle do ściany – uwypukli ciekawą fakturę fasady.
   

Frontowe lampy wyposaża się często w czujniki ruchu – zapalają się na określony czas, gdy w pobliżu przechodzi człowiek, zwierzę lub pod bramę podjeżdża auto. Rozwiązanie takie zapewnia wygodę i bezpieczeństwo. Przy zastosowaniu czujników zmierzchu, oświetlenie samoczynnie włącza się po zapadnięciu zmroku i wyłącza o świcie. Włączniki czasowe uruchamiają lampy w określonych przez nas godzinach.

Najwygodniejszy jest jednak inteligentny system zarządzania, który na ogół obejmuje rozmaite instalacje wewnątrz i na zewnątrz domu (oprócz oświetlenia alarm czy nawadnianie ogrodu). Umożliwia zaprogramowanie czasu włączania i wyłączania się poszczególnych lamp, natężenia światła czy aranżowanie scen świetlnych. Centrala odbierająca sygnały z czujników zewnętrznych (np. czujników ruchu) może uruchamiać wiele lamp jednocześnie, co znacznie poprawia bezpieczeństwo.

  logo BudujemyDom.pl
Źródło: Magazyn Budujemy Dom 10/2016
tekst: Małgorzata Kolmus,
zdjęcie tytułowe: Philips Lighting Polska
Nowe treści
Porady na ten tydzień
Tydzień 4, Sentencja nr:7
Tydzień 4, Sentencja nr:7
Skąpe zimowe światło, nadmierne lub zbyt rzadkie podlewanie mogą być przyczyną zrzucania liści, a w skrajnych przypadkach nawet zamierania całych roślin doniczkowych
Tydzień 4, Sentencja nr:6
Tydzień 4, Sentencja nr:6
Wiele roślin w ogrodzie chętnie jest odwiedzanych przez zimujące ptaki. Na szczególną uwagę zasługują rośliny, które jesienią obficie pokrywają się owocami
Przeczytaj także:
Tydzień 4, Sentencja nr:4
Tydzień 4, Sentencja nr:4
Kwiaty domowe przechodzą teraz okres spoczynku. Podlewajmy je zatem umiarkowanie, nie nawoźmy. Przenieśmy je, w jak najwidniejsze miejsce. Gatunki, które preferują wilgoć – zraszajmy
Tydzień 4, Sentencja nr:2
Tydzień 4, Sentencja nr:2
W okresie odwilży podlejmy krzewy zimozielone rosnące w doniczkach na tarasie. Przez ich liście wyparowuje bowiem woda, co naraża rośliny na uschnięcie
Tydzień 4, Sentencja nr:1
Tydzień 4, Sentencja nr:1
Możemy formować drzewa liściaste i iglaste, chociaż na wykonanie tego zabiegu mamy czas do marca (pamiętajmy jednak, że niektóre gatunki liściaste, np. klon, grab czy brzoza, po przycięciu „płaczą”, dlatego formuje się je od czerwca do września)
Warto przeczytać
Twoja strona ogrodu

Zanim opuścisz stronę, zapisz się do bezpłatnego newslettera Zielonego Ogródka i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu
Gardeners` World Polska.

W naszym newsletterze co tydzień znajdziesz:
  • - aktualności z branży ogrodniczej,
  • - porady ogrodnicze krok po kroku,
  • - projekty i reportaże z wizyt w ogrodach,
  • - katalog roślin ogrodowych i doniczkowych.