Logo
Logo
Gardeners' world wrzesień - październik 2019
10
Do góry
Artykuł na: 9-16 minut

Ogród dekoracyjny po zmroku. Jak zaplanować oświetlenie ogrodowe?

Światło wokół domu ma za zadanie podkreślać walory estetyczne ogrodu i architektury budynku. Odpowiednio dobrane, uwydatnia efektowne detale ukrywając niedoskonałości. Lampy ogrodowe mają obecnie bardzo bogate wzornictwo, więc bez trudu można dobrać oprawy w odpowiednim stylu. Dodatkowo należy pamiętać, że prawidłowe oświetlenie przestrzeni wokół domu pozwala czuć się bezpiecznie po zmroku. Koniecznie doceńmy i stwórzmy ogród dekoracyjny również po zmroku!

Oświetlenie ogrodu po zmroku jest bardzo ważne. Dobrze przemyślane i zaprojektowane sprawi, że będziemy mieć "dwa ogrody", gdzie nasz drugi ogród – ten po zmroku – stanie się naszą wizytówką i wspaniałym, dodatkowym salonem do spędzania wieczorów.

Projekt instalacji zasilającej oświetlenie, oraz prace montażowe, powinniśmy zlecić elektrykowi z uprawnieniami. Warto też poprosić architekta krajobrazu o rozplanowanie lamp i sporządzenie wizualizacji przedstawiającej, w jaki sposób emitowane przez nie światło będzie rozkładać się o zmroku. Źle dobrane i nieodpowiednio rozmieszczone źródła światła, zamiast oświetlać teren i podkreślać jego walory, będą oślepiać domowników i eksponować to, co nie jest dekoracyjne.

oswietlenie ogrodowe fot. MTM Styl
Fot. MTM Styl

Podstawowe zasady planowania oświetlenia:

  • Podświetlenie domu od linii fundamentów daje efekt podwyższenia bryły.
  • Światło padające z góry (lampy w okapie) – jej powiększenia.
  • Oświetlenie liniowe podkreśla kształt budynku.
  • Punktowe wiązki światła eksponują wybrane fragmenty.
  • Rozproszone światło opraw punktowych świetnie podkreśla fakturę materiałów wykończeniowych – kamienia, cegły czy szalówki. Nie stosuje się go jednak przy ścianach otynkowanych na gładko, bowiem ujawnia wszystkie niedoskonałości.
  • Do oświetlania elewacji należy używać energooszczędnego światła ledowego, które może być białe zimne lub ciepłe albo też kolorowe.

Lampki, latarnie, reflektory

Lampy i inne urządzenia elektryczne montowane w ogrodzie muszą być przystosowane do montażu na zewnątrz. Muszą być wyposażone w szczelną, trwałą obudowę, zapewniającą odporność na długotrwałą wilgoć, strugi deszczu, mróz, zmiany temperatury, podmuchy wiatru, uszkodzenia mechaniczne, zaś w przypadku opraw montowanych w nawierzchni – także na nacisk.

Niemniej jednak wybór lamp ogrodowych jest ogromny – każdy znajdzie coś dla siebie – zarówno miłośnicy nowoczesności, jak i tradycji. Przed decyzją, jakie lampy będą dla nas najlepsze, zwróćmy uwagę na:

  • Styl – Oprawy lamp mogą mieć styl minimalistyczny jak i bardziej ozdobny. Ich charakter trzeba dopasować do stylu ogrodu i bryły budynku.

  • Typ – Lampy słupkowe, wiszące, wpuszczane w nawierzchnię, kinkiety czy reflektorki wykonywane są z rozmaitych materiałów.

  • Materiał – Dużym powodzeniem cieszy się stal nierdzewna i aluminium. Wyroby żeliwne, mosiężne oraz ze wstawkami z drewna egzotycznego najlepiej współgrają ze starymi ogrodami i domami o tradycyjnej architekturze.

  • Funkcjonalność – Wybierając lampy, warto zwrócić uwagę, czy mają regulowane głowice, umożliwiające zmianę kąta padania światła. Czy montowane są na stałe, czy też można je przestawiać z miejsca na miejsce – niektóre reflektorki i lampy solarne wbija się w ziemię, a więc w każdej chwili można je przenieść.

W ogrodzie można stosować różne źródła światła – od wycofywanych już żarówek tradycyjnych, po ich energooszczędne zamienniki – LED-y, świetlówki kompaktowe czy żarówki halogenowe (najmniej energooszczędne).

Prym wiodą jednak diody elektroluminescencyjne (LED). Zużywają do 90% mniej energii niż zwykłe żarówki. Dają światło białe lub kolorowe, które może dyskretnie podświetlać rośliny, czy też brzegi ścieżek. Produkty mają różne trzonki, więc pasują do większości oprawek, także tych z typowym gwintem.

Odrębnym rodzajem ogrodowego oświetlenia są lampy solarne, wyposażone w akumulatorki, ładowane w ciągu dnia przez ogniwa słoneczne. Włączają się automatycznie po zapadnięciu zmroku – zgromadzona energia służy do zasilania diod LED. Lampy tego typu mają niewielką moc i pełnią głównie rolę dekoracyjną. Sprawdzają się również wszędzie tam, gdzie nie przewidziano instalacji elektrycznej.

lampa solarna fot. Steinel
Fot. Steinel

Lampy solarne stanowią niejako darmowe i ekologiczne źródło energii. To, jak długo i mocno świecą, zależy jednak od intensywności nasłonecznienia – czyli od ich umiejscowienia, pogody i pory roku.

Mają bardzo rozmaite formy – małych latarenek na nóżce (które wbija się w ziemię), dużych latarni, kinkietów, łańcuchów świetlnych, świecących kostek brukowych i różnych figurek. Urządzenia tego typu należy montować w dobrze nasłonecznionym miejscu (nie w półcieniu), aby w ciągu dnia bateria mogła się w pełni naładować. Na zimę najlepiej schować je do pomieszczenia – zimowanie w ogrodzie powoduje szybsze zużycie akumulatorka.


Oświetlenie ogrodowe: Odpowiednio do potrzeb

Poszczególne części ogrodu wymagają indywidualnego podejścia – w niektórych miejscach potrzebne jest silne światło, dobrze oświetlające teren, w innych wystarcza oświetlenie dekoracyjne.

oświetlenie ogrodowe
Fot. Milantex, Spotline

Do aranżacji oświetlenia dekoracyjnego mogą służyć zarówno małe oprawy, jak i duże ozdobne lampy.

Oświetlenie chodników to zazwyczaj lampy słupkowe o wysokości przynajmniej kilkudziesięciu centymetrów. Na dużych posesjach najlepiej sprawdzają się kilkumetrowe latarnie. Te pierwsze powinny mieć światło skierowane w dół, natomiast drugie – rozproszone – w przeciwnym wypadku będą razić przechodzące osoby. Ciekawym rozwiązaniem są oprawy wpuszczane w nawierzchnię – te najazdowe wytrzymują nacisk kół samochodu.


oswietlenie nawierzchni fot. Paulmann
Fot. Paulmann

Dziś najchętniej kupujemy oprawy o minimalistycznej formie. Tych, które umieszczane są w nawierzchniach, po zamontowaniu praktycznie w ogóle nie widać.

Szczególnie musimy pamiętać o oświetleniu miejsc, gdzie występują nierówności albo teren jest pochyły, a także schodów ogrodowych i wejściowych, wąskich przejść, zakamarków oraz brzegów zbiorników wodnych.

Światło przy bramie wjazdowej i wejściu do domu sprawia, że czujemy się bezpiecznie. Nie trzeba też szukać po omacku dzwonka czy klamki. Źródło światła często umieszcza się w daszku lub podsufitce.

Oświetlenie wnętrza pergoli, tarasu czy altany zapewni komfortowy wypoczynek także po zmroku. Światło coraz częściej pełni rolę dekoracyjną. Pozwala wydobyć z mroku urodę ogrodowych detali.

Podświetlenie rzeźby, kaskady czy rośliny o charakterystycznym kształcie daje spektakularny efekt. Skupiona wiązka, skierowana na dany obiekt, stworzy silny kontrast pomiędzy nim a ciemnym tłem.

Źródło światła umieszczone za obiektem wydobędzie z mroku jego kontury. Miękkie światło – uzyskiwane dzięki stosowaniu różnego typu kloszy – daje rozmyte, delikatne cienie. Rośliny o szarych lub srebrzystych liściach oraz jasne elementy w ogrodzie, korzystnie prezentują się w świetle zimnym. W ciepłym natomiast warto eksponować mury z cegły czy piaskowca.


Czujniki, włączniki, ściemniacze

Niezbędne jest sterowanie ogrodowym oświetleniem. Może się ono odbywać ręcznie, za pomocą pilota, a nawet za pośrednictwem telefonu (po zainstalowaniu odpowiedniej aplikacji). Najprostszym rozwiązaniem jest wyposażenie poszczególnych lamp w ściemniacze, czujniki czy włączniki czasowe.

Podłączenie ściemniaczy do LED-owych źródeł światła pozwala regulować intensywność świecenia. Dzięki temu możemy ustawić mocne bądź delikatne, nastrojowe oświetlenie na tarasie czy w altanie – zależnie od potrzeb.

lampa ogrodowa przy scianie budynku fot. Philips
Fot. Philips

Dla dekoracji podświetla się również elewację domu. Światło z kinkietów – skierowane równolegle do ściany – uwypukli ciekawą fakturę fasady.

Frontowe lampy wyposaża się często w czujniki ruchu – zapalają się na określony czas, gdy w pobliżu przechodzi człowiek, zwierzę lub pod bramę podjeżdża auto. Rozwiązanie takie zapewnia wygodę i bezpieczeństwo. Przy zastosowaniu czujników zmierzchu, oświetlenie samoczynnie włącza się po zapadnięciu zmroku i wyłącza o świcie. Włączniki czasowe uruchamiają lampy w określonych przez nas godzinach.

Najwygodniejszy jest jednak inteligentny system zarządzania, który na ogół obejmuje rozmaite instalacje wewnątrz i na zewnątrz domu (oprócz oświetlenia alarm czy nawadnianie ogrodu). Umożliwia zaprogramowanie czasu włączania i wyłączania się poszczególnych lamp, natężenia światła czy aranżowanie scen świetlnych. Centrala odbierająca sygnały z czujników zewnętrznych (np. czujników ruchu) może uruchamiać wiele lamp jednocześnie, co znacznie poprawia bezpieczeństwo.

  logo BudujemyDom.pl
Źródło: Magazyn Budujemy Dom 10/2016
tekst: Małgorzata Kolmus,
zdjęcie tytułowe: Philips Lighting Polska

Komentarze

Nowe treści
Na czasie
Jesienny trawnik
Temat miesiąca
Jesienny trawnik
Zobacz więcej
Warto przeczytać
Porady na ten tydzień
Tydzień 39, Sentencja nr:8
Tydzień 39, Sentencja nr:8
Zbieramy obumarłe części roślin i opadające liście. Składamy je na pryzmie kompostowej, którą dokładnie przerzucamy. Ziemia kompostowa przyda nam się na przyszły rok.
Tydzień 39, Sentencja nr:6
Tydzień 39, Sentencja nr:6
Przesadzamy drzewa i krzewy iglaste np. tuje, cisy, świerki i sosny. Zdążą się zaaklimatyzować w nowym miejscu przed nadejściem przymrozków.
Tydzień 39, Sentencja nr:5
Tydzień 39, Sentencja nr:5
Do naszych roślin na balkonie i tarasie możemy dodać rośliny kwitnące jesienią (np. chryzantemy, wrzosy).
Tydzień 39, Sentencja nr:1
Tydzień 39, Sentencja nr:1
Pod koniec września z ogrodu wykopujemy rośliny cebulowe, bulwiaste i kłączowe, które nie zimują w gruncie (begonie bulwiaste, dalie, galtonie, ismeny, kanny, krokosmie, tygrysówki, mieczyki – ścinamy ich liście na wysokości kilku centymetrów ponad bulwą).
Twoja strona ogrodu