Jak wybierać drzewa ozdobne do ogrodu?
Nasadzenia roślinne zaleca się wcześniej zaplanować zaznaczając je na kartce lub w programie komputerowym (do wyboru: mini projekt własnej roboty lub profesjonalny plan sporządzony przez architekta krajobrazu). Łatwiej wtedy można oszacować potrzebną liczbę sadzonek, a przy tym wyznaczyć optymalne odległości pomiędzy nimi. Wybór drzew ozdobnych powinien być przemyślany.
Jedna zasada doboru zieleni jest niezmienna: gatunki i odmiany dopasowuje się do warunków. Najważniejsze aspekty uprawy to stanowisko, rodzaj gleby i strefa mrozoodporności. Nawet najpiękniejsze drzewko ozdobne rosnące w nieodpowiednim miejscu traci na swoim uroku. Dlatego listę należy zawęzić do tych roślin, których wymagania jesteśmy w stanie spełnić.
Co jeszcze uwzględnić budując zieloną przestrzeń w ogrodzie?
- W ogrodach urządzanych w określonym stylu należy wybierać zalecane gatunki. Niektóre ogrody, np. wiejskie są elastyczne pod tym względem. Inne, takie jak ogród naturalistyczny są restrykcyjne. W tym wypadku wybiera się jedynie rodzime drzewa ozdobne, np. spotykane w lasach i zadrzewieniach. W ogrodach orientalnych naturalnie stawia się m.in. na gatunki egzotyczne, pochodzące z Japonii czy Chin.
- Drzewa trzeba dobierać w taki sposób, aby były ozdobne o różnej porze roku. Zasada aranżacji, nawet przy sadzeniu w losowych miejscach w ogrodzie jest podobna jak przy zakładaniu rabaty. Dlatego stawia się na gatunki kwitnące wczesną i późną wiosną; ozdobne z liści, pięknie przebarwiające się jesienią oraz ozdobne z owoców. W sukurs przychodzą także iglaki, które są dekoracyjne przez cały rok.
- Drzewka ozdobne dopasowuje się do zadań, jakie mają spełniać. W przypadku żywopłotu stawia się na gatunki, które radzą sobie w „ścisku” i mają gęste korony. Na szpaler najlepiej nadają się wąskie odmiany kolumnowe. Na soliter zazwyczaj wybiera się drzewo o wysokich walorach dekoracyjnych, ozdobne przez większość roku lub cały rok, o regularnej lub asymetrycznej, ale prawie zawsze - rozłożystej koronie.
- Przy wyborze sadzonek drzewek ozdobnych istotne są docelowe rozmiary i szerokość. Drzew nie sadzimy tylko dla siebie, to nasz dar dla potomnych!
Efekt piętrowości drzew ozdobnych – jak go uzyskać?
Ogród powinien być wielopiętrowy, na co składają się różne grupy zieleni – od bylin i traw ozdobnych poprzez krzewy, niskie i wysokie drzewa. Dzięki temu efektowniej wygląda, lepiej wykorzystuje się przestrzeń, tworzy swoisty mikro-klimat oraz zwiększa różnorodność gatunkową. Na nowych działkach z domem, gdzie nie ma wysokich drzew czujemy się mniej komfortowo.
Takie ogrody w branżowym słownictwie nazywa się „patelniami”: płaskimi, odsłoniętymi i mocno nasłonecznionymi. Potrzebują wielu lat, aby nabrać charakteru. Wyższe rośliny zacieniają ogród, co bywa korzystne, gdyż obniżają temperaturę powietrza w danym miejscu. Tym samym dba się o glebę, a także właściciela: „gościu, siądź pod mym liściem”. Przy wyborze drzew powinno się zwracać uwagę na docelowe rozmiary, a także siłę wzrostu.
O tym pamiętaj budując piętrowość w ogrodzie
- Nie sadzi się wysokich drzew blisko domu. Po latach, a w zasadzie dekadach staną się problemem. Unika się także uprawy w takich miejscach gatunków tworzących płytki talerzowy, system korzeniowy (np. świerków). Są podatne na wywracanie. Warto wybierać gatunki, które dorastają do ok. 10-12 m wysokości.
- Lepiej unikać uprawy dużych drzew blisko ścieżek z utwardzoną nawierzchnią. Po latach niszczą je korzeniami. Często tworzą napływy korzeniowe wystające ponad poziom gruntu.
- Wysokie drzewa warto posadzić w mniej wyeksponowanej części, np. gospodarczej. Pełnią przy okazji rolę osłonową.
- W małych ogrodach stawia się co najwyżej na niskie drzewa. Na te wysokie i rozłożyste zwyczajnie brakuje miejsca. Trzeba pamiętać, że ogród budujemy nie na już, lecz na lata. Zdarza się, że z naszych pomysłów korzystają dopiero dzieci. W ogrodzie tworzy się ponadczasową przestrzeń!
- Żywopłot jest tylko jedną z opcji ogrodzenia działki. W ogrodach z powodzeniem można postawić na wielogatunkową kompozycję wysokich krzewów i drzew. Krzewy pomiędzy drzewami zasłaniają przestrzeń na wysokości wzrostu człowieka. To jeden z najlepszych sposobów na stworzenie piętrowych „ścian” na działce.
Drzewa ozdobne do „zadań specjalnych”- zastosowanie w ogrodzie
Drzewa ozdobne często uprawia się jako solitery, czyli pojedyncze nasadzenia w wyeksponowanej części ogrodu, będące głównymi elementami aranżacyjnymi. Optymalne są gatunki o wyróżniających się cechach, np. klon palmowy, araukarię (w cieplejszych regionach Polski), brzostownica japońska, modrzew europejski, polskie odmiany drzew o nietypowej barwie liści, odmiany płaczące oraz tradycyjna lipa drobnolistna czy brzoza brodawkowata.
Drzewka ozdobne do ogrodu świetnie nadają się na żywopłoty, dużą popularnością cieszą się m.in. buk zwyczajny i grab pospolity. Do tworzenia szpalerów warto wybierać odmiany kolumnowe drzew ozdobnych, np. wiąz holenderski ‘Wredei’ i brzozę brodawkowatą ‘Fastigiata’. Na wilgotnym terenie uprawia się wierzby i jesiony. To rośliny – pijaki ograniczające zaleganie wody pod deszczach.
Ponadto z wierzby można budować żywe ogrodzenia, a także... altany. To prawdziwa sztuka ogrodowa! W ostatnich latach dużą popularnością w ogrodach cieszy się wierzba pleciona, którą często sadzi się w grupowo wzdłuż drogi na działkę lub pojedynczo jako soliter. Drzewa ozdobne są oazą dla ptaków – dostarczają pokarmu i schronienia. Pod tym względem szczególnie wyróżniają się jarzęby (w tym „jarzębina” i głogi).
Zdjęcie: 4045 / Freepik