Streszczenie artykułu
Najważniejsze informacjeCzy zdejmować folię z tunelu na zimę?
Zdjęcie folii na zimę jest najbezpieczniejszym rozwiązaniem dla większości lekkich tuneli sezonowych. Trzeba zrobić to bezwzględnie wtedy, gdy wymaga tego instrukcja konkretnego modelu. Producenci wielu popularnych tuneli wprost zalecają demontaż poszycia, aby śnieg nie przeciążył folii i stelaża.
Nie należy jednak traktować tej zasady jako obowiązującej każdy tunel bez wyjątku. Konstrukcje zaprojektowane do całorocznego użytkowania mogą zimować z założonym poszyciem, jeśli producent przewiduje takie zastosowanie i określa warunki bezpiecznej eksploatacji.
Dlatego przed podjęciem decyzji najlepiej odszukać instrukcję swojego modelu. Sama informacja, że tunel ma grubą folię, metalowe rurki albo został opisany jako „wzmocniony”, nie mówi jeszcze, jakie obciążenie śniegiem może rzeczywiście wytrzymać.
Dlaczego śnieg jest groźny dla tunelu foliowego?
Śnieg zalegający na folii zwiększa obciążenie całej konstrukcji i może prowadzić do wygięcia pałąków, uszkodzenia połączeń albo rozerwania poszycia. Szczególnie niebezpieczny jest mokry, ciężki śnieg oraz warstwa lodu. Instrukcje niektórych tuneli wyraźnie zabraniają dopuszczania do zalegania śniegu i wody na folii.
Nie ma jednej bezpiecznej grubości śniegu dla wszystkich tuneli. Znaczenie mają rozstaw i przekrój elementów konstrukcyjnych, kształt dachu, sposób zakotwienia, stan połączeń oraz ciężar samego opadu.
Problemem jest również wiatr. Luźna lub źle zamocowana folia działa jak duży żagiel, a silne podmuchy mogą poluzować mocowania, naderwać poszycie lub przesunąć lekki tunel. Już podczas wyboru tunelu foliowego warto więc uwzględnić nie tylko jego rozmiar, ale także stabilność konstrukcji i możliwość dobrego zakotwienia.
Kiedy można zostawić folię na tunelu przez zimę?
Folia może pozostać na zimę wtedy, gdy tunel jest przeznaczony do użytkowania całorocznego, producent dopuszcza takie rozwiązanie, a konstrukcja jest stabilna i prawidłowo zakotwiona. Pozostawienie poszycia może być uzasadnione również wtedy, gdy pod osłoną nadal rosną warzywa lub planujemy bardzo wczesne rozpoczęcie uprawy.
Warunkiem jest jednak możliwość regularnego kontrolowania tunelu. Po intensywnych opadach trzeba sprawdzać, czy śnieg nie pozostaje na poszyciu, a po silnym wietrze ocenić mocowania i napięcie folii. Pozostawienie tunelu na nieodwiedzanej przez całą zimę działce zwiększa ryzyko, że uszkodzenie zostanie zauważone zbyt późno.
Sama folia wielosezonowa lub zbrojona również nie rozwiązuje problemu. Wytrzymałe poszycie może przetrwać niską temperaturę, ale jeśli stelaż nie jest przystosowany do obciążenia śniegiem, mocniejsza folia nie ochroni konstrukcji przed odkształceniem. Aktualne instrukcje tuneli podkreślają właśnie konieczność niedopuszczania do gromadzenia się śniegu na poszyciu.
Czy trzeba rozbierać cały tunel na zimę?
Całego tunelu najczęściej nie trzeba demontować, jeśli jego konstrukcja może bezpiecznie zimować na zewnątrz. Zwykle zdejmuje się samo poszycie, a stelaż pozostawia w ogrodzie. Inaczej należy postąpić, jeśli instrukcja konkretnego modelu wymaga pełnego demontażu lub konstrukcja jest bardzo lekka i niestabilna.
Po zdjęciu folii można łatwo obejrzeć pałąki, łączniki i miejsca kotwienia. Poluzowane elementy warto naprawić jesienią, ponieważ zimowy wiatr może dodatkowo pogorszyć ich stan.
W przypadku konstrukcji metalowych trzeba również zwrócić uwagę na początki korozji. Jesienne porządki w szklarni i tunelu po sezonie są dobrym momentem na oczyszczenie nie tylko samego poszycia, lecz także stelaża oraz wyposażenia.
Jak przygotować tunel foliowy do zimy?
Przygotowanie tunelu do zimy polega na usunięciu resztek upraw, kontroli konstrukcji oraz podjęciu decyzji o demontażu folii zgodnie z instrukcją producenta. Jesienne porządki ograniczają liczbę miejsc, w których mogą pozostawać patogeny i szkodniki, a jednocześnie pozwalają wcześnie wykryć uszkodzenia tunelu.
Po zakończeniu zbiorów usuń pozostałości roślin, szczególnie jeśli były porażone chorobami. Opróżnij niepotrzebne podpory, sznurki i pojemniki, a następnie dokładnie obejrzyj połączenia stelaża.
Jeżeli tunel pozostaje na działce, sprawdź:
- kotwy i mocowanie do podłoża,
- łączenia rur lub profili,
- odkształcenia pałąków,
- ostre krawędzie mogące przeciąć folię,
- ślady korozji,
- stan zamków, klipsów i innych mocowań.
Warto zrobić to właśnie jesienią, ponieważ prawidłowo przygotowany tunel można wiosną znacznie szybciej ponownie uruchomić. Dobre stanowisko również ma znaczenie, dlatego przy budowie lub ustawianiu tunelu foliowego lepiej unikać miejsc wystawionych na najsilniejsze podmuchy wiatru.
Jak zdjąć i przechować folię do wiosny?
Folię najlepiej zdejmować w suchy, bezwietrzny dzień, zanim nadejdą silniejsze mrozy. Po zdjęciu trzeba ją oczyścić, dokładnie wysuszyć i dopiero wtedy złożyć lub zrolować. Wilgotnego poszycia nie należy zamykać na kilka miesięcy w szczelnym pakunku.
Przy większym tunelu dobrze wykonywać tę pracę w dwie osoby. Pozwala to ograniczyć przeciąganie folii po ziemi i ryzyko rozdarcia jej na elementach konstrukcji.
Przed schowaniem warto też sprawdzić miejsca narażone na przecieranie, szczególnie przy klipsach, drzwiach i połączeniach ze stelażem. Folia powinna zimować w suchym i ciemnym pomieszczeniu, z dala od ostrych narzędzi oraz miejsc dostępnych dla gryzoni. ZielonyOgrodek.pl już wcześniej zalecał przechowywanie zdjętego poszycia w suchych warunkach, ponieważ ogranicza to jego dalsze zużywanie podczas zimy.
Co zrobić, jeśli folia zostaje na konstrukcji?
Tunel pozostawiony z folią wymaga kontroli przez całą zimę, zwłaszcza po intensywnych opadach śniegu i silnym wietrze. Konstrukcja powinna być dobrze zakotwiona, folia napięta, a wszystkie drzwi i otwory zabezpieczone zgodnie z instrukcją producenta. Nie wolno zakładać, że sam kształt tunelu sprawi, iż cały śnieg zawsze zsunie się bez pomocy.
Nie należy też wchodzić pod konstrukcję, która jest już wyraźnie wygięta pod ciężarem śniegu. Jeżeli producent podaje sposób odśnieżania tunelu, trzeba się go trzymać i nie używać ostrych narzędzi mogących uszkodzić folię.
Pozostawienie poszycia może mieć praktyczny sens, jeśli tunel będzie wykorzystywany podczas chłodnych miesięcy. Pod osłoną można przedłużyć sezon niektórych warzyw, a wczesną wiosną szybciej rozpocząć kolejne uprawy. W takim przypadku uprawa warzyw pod folią jest jednak świadomym powodem pozostawienia tunelu, a nie argumentem za ryzykowaniem pustej konstrukcji.
Co jest bezpieczniejsze – zdjąć folię czy zostawić?
Jeśli tunel jest lekki, sezonowy, zimą będzie pusty albo nie znasz jego parametrów, bezpieczniejszym rozwiązaniem jest zdjęcie folii. Jeżeli natomiast producent dopuszcza całoroczne użytkowanie, konstrukcja jest odpowiednio przygotowana i możesz ją regularnie kontrolować, poszycie może pozostać na miejscu.
Najważniejszym dokumentem jest instrukcja konkretnego modelu. To, że sąsiadowi tunel przez trzy łagodne zimy stał pod folią bez uszkodzeń, nie oznacza, że konstrukcja jest odporna na ciężki śnieg lub kolejną wichurę.
Dla typowego tunelu używanego tylko od wiosny do jesieni demontaż poszycia ma jeszcze jedną zaletę: ogranicza jego zimowe zużycie i pozwala spokojnie przygotować folię oraz stelaż do kolejnego sezonu.
