Dlaczego chłód poprawia smak pasternaku?
W niskiej temperaturze część skrobi zgromadzonej w korzeniach pasternaku przekształca się w cukry. Dzięki temu warzywo staje się słodsze, a jego charakterystyczny smak przyjemniejszy. To także element przystosowania rośliny do chłodu — rozpuszczone cukry zmniejszają podatność zawartości komórek na zamarzanie.
Nie oznacza to, że jeden krótki przymrozek natychmiast zmieni każdy korzeń. Znaczenie ma dłuższe ochłodzenie gleby, a nie tylko szron widoczny rano na liściach. Pasternak można zbierać wcześniej, gdy korzenie osiągną odpowiednią wielkość, lecz pozostawienie części plonu na kilka chłodnych tygodni pozwala uzyskać pełniejszy, słodszy smak. Takie korzenie dobrze sprawdzają się w pieczeniu, zupach kremach i purée.
Czy i jak długo pasternak może pozostać w ziemi przez zimę?
Zdrowy, dojrzały pasternak zwyczajny może pozostać na grządce przez zimę, nawet do wczesnej wiosny. Najlepiej sprawdza się to w przepuszczalnej glebie, na stanowisku, na którym nie zalega woda. Korzenie wykopuj stopniowo, w miarę potrzeb, gdy ziemia jest rozmarznięta.
Oznacz oba końce rzędów, zanim liście zaschną i znikną. Wbij paliki, dodaj trwałą etykietę, a w razie potrzeby zaznacz przebieg rzędu sznurkiem. Pod śniegiem lub ściółką łatwo stracić orientację i uszkodzić korzenie podczas kopania.
Część plonu warto zebrać wcześniej jako zapas. Długotrwały mróz może uniemożliwić dostęp do warzyw, nawet jeśli same korzenie dobrze zimują.
Czy trzeba okryć grządkę ściółką?
Pasternak jest odporny na chłód, ale ściółka pomaga ograniczyć przemarzanie gleby i ułatwia późniejszy zbiór. Po pierwszych jesiennych przymrozkach rozłóż nad rzędami kilkunastocentymetrową, luźną warstwę słomy. Osłoń również wystające górne części korzeni.
Przed wykopaniem warzyw odsuń materiał, a po zbiorze ponownie przykryj pozostałą część rzędu. Nie traktuj jednak ściółki jako gwarancji miękkiej ziemi przez całą zimę. Przy długich, silnych mrozach również osłonięta grządka może zamarznąć.
Jak wykopywać długie korzenie bez łamania?
Korzenie pasternaku bywają długie, dlatego nie wyrywaj ich za nać bez wcześniejszego rozluźnienia ziemi. Do zbioru najlepiej wykorzystać widły ogrodowe.
- Wybierz dzień, gdy gleba jest rozmarznięta i nie jest rozmokła.
- Wbij widły obok rzędu, zachowując odstęp od korzeni.
- Głęboko rozluźnij ziemię i delikatnie unieś ją wraz z warzywami.
- Wyjmij korzenie ręką; jeśli stawiają opór, ponownie podważ podłoże.
Połamane korzenie przeznacz do szybkiego zużycia. Zdrowe, nieuszkodzone sztuki możesz przygotować do przechowywania warzyw korzeniowych w lekko wilgotnym piasku, w chłodnym miejscu zabezpieczonym przed mrozem.
Kiedy zakończyć zbiór pasternaku?
Nie czekaj, aż pasternak rozpocznie intensywny wiosenny wzrost. To roślina dwuletnia: w kolejnym sezonie wykorzystuje zapasy korzenia do tworzenia nowych liści i pędu kwiatostanowego. Korzenie tracą wtedy walory smakowe i stają się bardziej włókniste. Pozostały plon zbierz po rozmarznięciu ziemi, zanim rośliny wyraźnie ruszą ze wzrostem.
Zimowanie przerwij również wtedy, gdy grządka pozostaje zalana albo zauważysz postępujące uszkodzenia korzeni. Dalsze czekanie na słodszy smak nie powinno odbywać się kosztem jakości plonu.
