Nietypowy wygląd i jeszcze dziwniejszy zapach
Stapelia to egzotyczny sukulent z Afryki, należący do rodziny trojeściowatych (Apocynaceae). Jej pędy nie mają liści i przypominają kanciaste ogórki lub miniaturowe kaktusy, choć kolców im brakuje. Jednak to nie ich kształt, a kwiaty są największą sensacją tej rośliny. Są wielkie, mięsiste, futrzaste i... naprawdę śmierdzące. Przypominają zgniłe mięso – nie tylko wyglądem, ale i zapachem. To nie przypadek. Stapelia wykształciła taki mechanizm, by zwabić muchy, które pełnią rolę zapylaczy. Te, skuszone odorem, siadają na kwiatach, licząc na padlinę, i nieświadomie pomagają roślinie w rozmnażaniu.
Czy można się do tego zapachu przyzwyczaić? Raczej nie. Kwiaty stapelii są tak intensywne, że wielu właścicieli wynosi doniczkę na balkon lub do łazienki, by przetrwać okres kwitnienia. Na szczęście nie trwa on długo, a gdy kwiaty przekwitną, roślina znów staje się po prostu ciekawym, dekoracyjnym sukulentem.
Dlaczego stapelię nazywa się "gwiazdą szeryfa"?
Potoczne określenie „gwiazda szeryfa” wzięło się od kształtu kwiatów – są pięcioramienne, płaskie i mają wyraźne prążkowanie, przypominające odznakę westernowego stróża prawa. To zabawne porównanie szybko się przyjęło wśród ogrodników i kolekcjonerów sukulentów. W rzeczywistości stapelia ma wiele odmian i gatunków – najbardziej znane to m.in. Stapelia grandiflora, Stapelia variegata (czyli stapelia pstra) czy Stapelia gigantea, której kwiaty mogą osiągać nawet 40 cm średnicy!
Czy to trudna roślina? Co lubi gwiazda szeryfa i jak o nią dbać?
Stapelia należy do grupy roślin, które wybaczają zapominalstwo, ale nie nadgorliwość. Najlepiej czuje się w warunkach suchych i jasnych, ale nie nasłonecznionych bezpośrednio. To roślina stworzona do parapetów wschodnich i zachodnich. Przez większość roku wymaga minimalnej opieki – podlewanie ograniczamy do minimum, a nawożenie stosujemy sporadycznie.
Najważniejsze zasady jej uprawy:
-
Nie przelewaj! Nadmiar wody to najkrótsza droga do gnicia pędów i śmierci rośliny.
-
Ziemia musi być bardzo przepuszczalna – najlepiej sprawdzi się mieszanka dla kaktusów z dodatkiem piasku lub perlitu.
-
Zimą stapelia potrzebuje chłodu i odpoczynku – temperatura w okolicach 10–15°C to ideał.
-
Unikaj przeciągów i gwałtownych zmian temperatur – roślina ich nie lubi.
-
Nie przycinaj bez potrzeby – pędy stapelii rosną powoli i nie wymagają formowania.
Jeśli zapewnisz jej odpowiednie warunki i nie będziesz zbyt nachalny w pielęgnacji, odwdzięczy się nie tylko zdrowym wzrostem, ale i widowiskowym kwitnieniem – choć wtedy lepiej mieć pod ręką coś do zatkania nosa.
Kiedy kwitnie i jak długo? Uwaga – to może Cię zaskoczyć!
Stapelia to mistrzyni zaskoczenia. Przez wiele miesięcy rośnie niepozornie, a potem – często niespodziewanie – pojawia się pąk przypominający mały balonik. Z dnia na dzień rozkwita ogromny, spektakularny kwiat. Kwitnienie najczęściej przypada na późne lato lub jesień i trwa zaledwie kilka dni. Po tym czasie kwiat więdnie, a jego intensywny zapach znika bez śladu.
Ciekawostką jest, że stapelia może nie kwitnąć przez kilka lat, jeśli warunki nie będą sprzyjające. Warto więc uzbroić się w cierpliwość. Największą szansę na kwitnienie mają starsze egzemplarze, które przeszły okres spoczynku zimą.
Co jeszcze warto wiedzieć? Fakty i mity o stapelii
Wokół stapelii narosło sporo ciekawostek i nieporozumień. Oto kilka faktów:
Czy kwiat gwiazdy szeryfa bardzo śmierdzi?
Nie pachnie zawsze tak samo intensywnie – zapach zależy od gatunku, wieku kwiatu i warunków w pomieszczeniu.
Jeśli spotkałeś się z opinią, że stapelia to „roślina śmierci” – nie daj się odstraszyć. To tylko jeden z jej uroków, który wcale nie musi dominować domowej przestrzeni. Przy dobrej cyrkulacji powietrza i odpowiednim umiejscowieniu zapach można zminimalizować.
Czy stapelia jest bezpieczna w domu?
Choć wygląda groźnie, stapelia nie jest trująca ani dla ludzi, ani dla zwierząt. Nie ma kolców, nie uczula, nie wydziela soków drażniących skórę. Jedyny dyskomfort, jaki może powodować, to zapach w czasie kwitnienia. Dlatego jeśli mieszkasz z osobami wrażliwymi na intensywne bodźce zapachowe – warto rozważyć ustawienie rośliny w mniej uczęszczanym pomieszczeniu.
