Dzień Czystego Powietrza obchodzimy w Polsce od ponad 20 lat
Dzień Czystego Powietrza został ustanowiony w 2005 roku z inicjatywy Fundacji Ekologicznej ARKA. Od tego czasu 14 listopada przypomina o zagrożeniach związanych z zanieczyszczeniem powietrza, szczególnie w sezonie grzewczym. Tegoroczna edycja jest już 22. odsłoną tej inicjatywy.
Pierwsza kampania organizowana przez fundację odbywała się pod hasłem „Nie trujcie” i zwracała uwagę przede wszystkim na problem spalania odpadów w domowych piecach. Z czasem Dzień Czystego Powietrza stał się okazją do szerszej edukacji ekologicznej, angażującej szkoły, samorządy i mieszkańców. Działania informacyjne nie ograniczają się do jednego dnia, lecz obejmują również pozostałą część sezonu grzewczego.
Palenie liści w ogrodzie wciąż stanowi problem
Listopad to czas intensywnych porządków na działkach i przydomowych posesjach. Właściciele ogrodów zbierają opadłe liście, usuwają suche pędy i przycinają gałęzie, a część z nich nadal próbuje pozbywać się odpadów roślinnych przez spalanie.
W większości przypadków palenie liści i gałęzi na własnej posesji jest niedozwolone. Przepisy dotyczące gospodarki odpadami przewidują możliwość spalania pozostałości roślinnych jedynie tam, gdzie nie są one objęte obowiązkiem selektywnego zbierania. Ponieważ gminy organizują selektywną zbiórkę bioodpadów, ogrodnicy powinni korzystać z dostępnych sposobów ich zagospodarowania.
Nie tylko ognisko. W niektórych regionach zakazane są także dmuchawy do liści
Jesienne porządki wiążą się z jeszcze jednym problemem – unoszeniem pyłów zalegających na nawierzchniach. We wrześniu 2026 roku Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie przypomniał, że na terenie całego województwa mazowieckiego obowiązuje zakaz używania dmuchaw do liści, zarówno spalinowych, jak i elektrycznych.
Ograniczenie obowiązuje od 2021 roku i wynika z regionalnego programu ochrony powietrza. Jego celem jest zmniejszenie emisji wtórnej pyłów, które podczas sprzątania są ponownie unoszone z chodników, ulic i terenów zielonych. Nie jest to jednak zakaz ogólnopolski.
Co zrobić z liśćmi zamiast je palić?
Z punktu widzenia ogrodnika opadłe liście są cennym materiałem organicznym, który można ponownie wykorzystać. Najprostszym rozwiązaniem jest kompostowanie liści, dzięki któremu po rozłożeniu powstaje materiał poprawiający strukturę gleby.
Część suchych, zdrowych liści warto również pozostawić pod drzewami i krzewami. Tworzą naturalną ściółkę ograniczającą utratę wilgoci, a jednocześnie zapewniają schronienie drobnym zwierzętom i pożytecznym organizmom. Z trawnika należy natomiast usuwać grube, zwarte warstwy liści, które mogą ograniczać dostęp światła i powietrza do murawy.
Jeżeli liści jest zbyt dużo, można przekazać je do gminnego systemu odbioru odpadów zielonych lub punktu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. Szczegółowe zasady ich odbioru zależą od miejsca zamieszkania.
