Logo
Logo
Gardeners' world listopad - grudzień 2021
1
Okazje
Artykuł na: 6-9 minut

SCHODY W OGRODZIE: projektowanie

Jeśli zdecydujemy się na wykonanie schodów zewnętrznych, warto poznać kilka najistotniejszych zasad przed podjęciem decyzji o ich kształcie i lokalizacji. Przyniesie to użytkownikom wielorakie korzyści.

 
Jak zrobić schody w ogrodzie?

Jeśli zdecydujemy się na wykonanie schodów terenowych – należy zdawać sobie sprawę, że będzie się to wiązać z koniecznością podjęcia szeregu decyzji projektowych. Oczywiście może je podejmować wykwalifikowany projektant (i czasami byłoby dobrze, gdyby tak się stało), z reguły jednak inwestorzy wychodzą z założenia, że przecież wykonanie schodów zewnętrznych to „żadna filozofia”. Rzeczywiście z filozofią cała sprawa niewiele ma wspólnego, nie jest jednak aż tak prosta, jak mogłoby się na pierwszy rzut oka wydawać. Wcale jednak nie znaczy to, że (szczególnie w prostych przypadkach) inwestor nie da sobie z nią rady.

Zasady projektowania schodów

I tu wracamy do pierwszego zdania tego tekstu. Zanim kupimy kostkę i przystąpimy do korytowania, układania, wylewania i pozostałych prac, trzeba najpierw podjąć kilka ważnych decyzji, od których zależeć będą ostateczne wymiary, lokalizacja i wygląd schodów. Warto więc na samym początku zapoznać się z zasadami i wytycznymi regulującymi parametry schodów terenowych.

Większość regulacji dotyczących wznoszonych w Polsce budynków (oraz ich otoczenia) zawarta jest w rozporządzeniu Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Poz. 926 z 2013 r.). W wypadku schodów zewnętrznych najważniejszy zapis brzmi: Szerokość użytkowa schodów zewnętrznych do budynku powinna wynosić co najmniej 1,2 m; przy czym nie może być mniejsza niż szerokość użytkowa biegu schodowego w budynku, przyjęta zgodnie z wymaganiami określonymi w ust. 1 i 2.” (rozdz. 4, §68 ust. 3). W wypadku domów jednorodzinnych ów tajemniczy ust. 1 i 2 ogranicza minimalną szerokość biegu i spocznika schodów wewnętrznych do 80cm – dla naszych rozważań nie ma więc znaczenia. Kolejne ważne informacje znajdujemy natomiast w §69 ust. 3: „Liczba stopni w jednym biegu schodów zewnętrznych nie powinna wynosić więcej niż 10.”

Buszrem - kostka  płukana Kreta szara i grafit, Palisada grafit

Kostka płukana Kreta szara i grafit, Palisada grafit, fot. Buszrem

Wygodny stopień

I to w zasadzie wszystko, co przepisy mówią o schodach zewnętrznych przed domem jednorodzinnym. Nie jest to jednak wszystko, o czym powinniśmy pamiętać. Jest jeszcze wzór, który pozwoli określić wygodną wysokość i długość stopnia: 2h+s=60-65 cm – czyli suma podwójnej wysokości stopnia plus jego długość powinna mieścić się w granicach między 60 a 65 cm.

W wypadku schodów zewnętrznych jego zastosowanie nie jest co prawda obligatoryjne – jednak jeśli zdecydujemy się na istotne odejście od niego, jest duża szansa, że bardzo szybko zaczniemy brzydko kląć w trakcie korzystania z podejścia do budynku.

Nieco może mniej fundamentalna, ale równie istotna jest zasada, aby przy schodach zewnętrznych przyjmować większe wartości szerokości stopnia kosztem jego wysokości, czyli po polsku - dla naszej wygody lepsze na zewnątrz są schody dłuższe, lecz bardziej płaskie. Bardzo wygodne są na przykład stopnie o wymiarach 30-35 cm (długość) na 15 cm (wysokość). Długość stopnia w żadnym wypadku nie powinna być natomiast mniejsza niż 20-25 cm – poniżej tej wartości schody robią się nie tylko niewygodne, ale wręcz niebezpieczne – szczególnie zimą.

Schody skonstruowane zgodnie z podanym wcześniej wzorem umożliwiają wygodne chodzenie bez zmiany tempa, długości i rytmu kroków. To bardzo ważne, szczególnie jeśli będą znajdowały się w miejscu, które będziemy pokonywać wielokrotnie w ciągu dnia, na przykład przed wejściem do budynku.

Buszrem - kostka  płukana Kreta szara i grafit, Palisada grafit

Kostka płukana Kreta szara i grafit, Palisada grafit, fot. Buszrem

Schody z widokiem na...

Nieco mniej ważne jest to np. przy schodach stanowiących zejście z tarasu. W tym przypadku możemy wręcz nieco wydłużyć stopnie, co wymusi zwolnienie kroku – a więc pozwoli na „zaprogramowanie” miejsca jako punktu widokowego. Tu nasi goście będą musieli zwolnić, a więc będą mieli czas na podziwianie naszego ogrodu.

Po pierwsze warto więc zrobić to w miejscu, z którego widok jest naprawdę olśniewający. Po drugie ów widok powinien być podziwiany raczej przy wchodzeniu pod górę (idąc w dół – zdecydowanie bardziej patrzymy pod nogi), no i aby całe zamierzenie się powiodło, schody muszą być proste.

Wszystkie zmiany kierunku zmuszają idącego do zwrócenia uwagi na ścieżkę zamiast rozglądania się na boki. Innymi słowy odpowiednio lokalizując i projektując schody ogrodowe możemy w całkiem sporym stopniu wpływać na zachowanie użytkowników. Nie dotyczy to oczywiście jedynie schodów, a w zasadzie całego projektu ogrodu – ale ten akurat tekst jest o schodach, więc na nich się skupimy.

Znaczenie ze względu na ergonomię i komfort użytkowania ma również liczba stopni. Naturalny rytm chodzenia człowieka zazwyczaj jest nieparzysty (bardziej naturalne jest dla nas wykonanie nieparzystej liczby kroków), stąd też dobrze, jeśli liczba stopni w biegu również jest nieparzysta. Raczej nie powinno się stosować mniej niż trzech stopni.

Pojedynczy stopień stanowi łatwy do przeoczenia „potykacz”, natomiast dwa zaburzają nieparzysty rytm kroków. Ważne jest także odpowiednie rozplanowanie spoczników oraz dostosowanie również ich długości do rytmu/długości kroków . Krótkie, kilkustopniowe odcinki można oczywiście pokonywać jednym ciągiem stopni.

Warunki techniczne... ograniczają długość takiego biegu do 10 stopni. Ze względu na ergonomię górną „granicą”, powyżej której powinniśmy jednak rozważyć rozdzielenie spocznikiem jest pięć stopni. Nie jest to oczywiście konieczne, ale psychologicznie „łatwiej” pokonuje się dwa podejścia po trzy stopnie, niż jedno sześciostopniowe. Ważne jednak, aby w miarę możliwości odcinki schodów miały jednakową długość.

Cały powyższy wywód to zaledwie kilka najistotniejszych zasad, o których powinniśmy pomyśleć przed podjęciem decyzji o kształcie i lokalizacji schodów zewnętrznych. Jest jednak spora szansa, że jeśli zastosujemy przynajmniej te – uda nam się zaprojektować funkcjonalne i efektowne schody. O ile oczywiście nie zniweczymy tego efektu wyborem materiału – ale to już temat na zupełnie inny tekst.

SCHODY W OGRODZIE projektowanie 1, fot. Buszrem

Porównanie różnych proporcji schodów zewnętrznych, spełniających wymagania normowe i ergonomiczne.

1. Długość kroku dorosłego człowieka mieści się z reguły w zakresie 60-65cm. W tym wypadku – 65 cm.
2. Schody o wymiarach 10x45 cm, bardzo łagodne, doskonałe jako tarasowe.
3. Schody 15x35 cm. Z reguły stosowane jako główne schody zewnętrzne, np. wejściowe do budynku.
4. Schody 18x30 cm. Proporcje stosowane czasem wewnątrz budynków, dość strome jak na schody zewnętrzne. Możliwe do zastosowania na przykład jako zejście techniczne.

SCHODY W OGRODZIE projektowanie 1, fot. Buszrem

Różnica poziomów 120 cm pokonana za pomocą 12 stopni o wymiarach 10x45 cm. W połowie biegu zastosowano spocznik o tak dobranej długości, aby nie łamał rytmu kroków.

1. Pierwszy bieg schodowy
2. Spocznik
3. Drugi bieg schodowy. Ważne jest aby biegi składały się z takiej samej liczby stopni.
4. Poziom docelowy.
5. Długość kroku przyjęta jako 65 cm

SCHODY W OGRODZIE projektowanie 3, fot. Buszrem

Schody „widokowe” o wymiarach 6x53 cm. Wzór na wymiary stopnia został zachowany (2x6+53=65 cm), jednak ze względu na niewielką wysokość i dużą szerokość stopnia w naturalny sposób wymuszają spowolnienie kroków.

Również zwiększona szerokość biegu sprzyja spacerowemu tempu i rozglądaniu się dookoła.

Źródło: Buszrem

Warto przeczytać
To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (2)
Nowe treści
Ważne tematy
Lista zakupów

Komentarze

Porady na ten tydzień
Tydzień 43, Sentencja nr:7
Tydzień 43, Sentencja nr:7
Jesień w ogrodzie kojarzy nam się z kolorowymi liśćmi. Przybierają one najróżniejsze kolory – złote, czerwone, pomarańczowe lub brązowe. Nie bez powodu ta pora roku nazywana jest złotą polską jesienią.
Tydzień 43, Sentencja nr:6
Tydzień 43, Sentencja nr:6
Rośliny zimozielone (różaneczniki, świerki, żywotniki) dobrze jest w tym miesiącu obficie podlewać. Różaneczniki ściółkujemy.
Tydzień 43, Sentencja nr:4
Tydzień 43, Sentencja nr:4
W drugiej połowie miesiąca należy po raz ostatni skosić trawnik. Ostrze kosiarki trzeba nastawić tak, by źdźbła traw nie były krótsze niż 5 cm.
Tydzień 43, Sentencja nr:3
Tydzień 43, Sentencja nr:3
Regularnie grabimy liście opadające na trawnik ale też skoszoną trawę, w przeciwnym razie darń może ulec gniciu. Do grabienia skoszonej trawy i liści najlepiej użyć grabi o sprężystych zębach Pamiętajmy też, że przed zimą warto jest wykonać aerację, czyli napowietrzanie, trawnika.
Tydzień 43, Sentencja nr:2
Tydzień 43, Sentencja nr:2
W październiku możemy wysadzać do ogrodu drzewa i krzewy liściaste, które rosły w donicach. Sadzimy także drzewa i krzewy iglaste oraz pnącza.
Tydzień 43, Sentencja nr:1
Tydzień 43, Sentencja nr:1
Opadłe z drzew owoce, których nie można wykorzystać do celów spożywczych, trzeba systematycznie usuwać, w przeciwnym wypadku staną się źródłem chorób roślin. Usuwamy i palimy także chore pędy i liście drzew oraz krzewów.
 
Serwisy partnerskie
Dom i wnętrze
Twoja strona ogrodu
 
Już jest! Nowe wydanie Gardeners` World
Gardeners' World Edycja Polska listopad - grudzień 2021
Zamów z darmową dostawą do domu!