Logo
Logo
Gardeners' world wrzesień - październik 2020
Do góry
Artykuł na: 6-9 minut

Kostka betonowa: samodzielne układanie nawierzchni w ogrodzie

Kostkę brukową z betonu można z powodzeniem ułożyć samodzielnie, zarówno na podjeździe, jak i na ścieżce. Ważne jest nie tylko odpowiednie przygotowanie podłoża, ale też staranne wykonanie prac wykończeniowych. Dowiedz się jak to zrobić i poznaj zasady układania nawierzchni w ogrodzie.

Zakup kostki betonowej:
Jak wybrać odpowiednią kostkę do ogrodu?

Kostki betonowe kupuje się na paletach, przy czym na każdej muszą być podane następujące informacje:

  • nazwa i adres producenta;
  • oznaczenie – model, kolor, grubość, klasa, gatunek;
  • ilość elementów na 1 m2;
  • numer aprobaty technicznej.
  • na życzenie klienta, musi zostać dołączona też deklaracja zgodności z Aprobatą Techniczną.

Kostka betonowa w I gatunku powinna mieć jednolity kolor w danej partii i nie ma mowy o jakichkolwiek rysach czy spękaniach. Na pojedynczych elementach mogą być widoczne delikatne przebarwienia. Na każdej kostce mogą znaleźć się po dwa uszkodzenia krawędzi bocznych (30x10 mm) i pionowych (20x6 mm).

Kostka betonowa w II gatunku uszkodzenia mogą być nieco większe: powierzchni bocznych – 50x20 mm, a pionowych – 30x10 mm. Dopuszczalne są różnice koloru w ramach jednej partii i intensywne przebarwienia tego samego koloru – na pojedynczym elemencie.

W obu gatunkach niedopuszczalne są plamy i zabrudzenia niezmywalne wodą oraz jakiekolwiek uszkodzenia naroży, mogą natomiast pojawiać się wykwity wapienne.

Ponieważ kolory kostek z każdej partii mogą się różnić, przed układaniem ścieżki warto rozłożyć je wszystkie i przemieszać lub ułożyć wzór z tych o odmiennym odcieniu.

Pamiętaj

Grubość kostki betonowej

Z praktycznego punktu widzenia ważne jest, jakiej grubości kostki użyjemy. Spośród dostępnego asortymentu – od 4 do 14 cm – właściciele domów jednorodzinnych powinni brać pod uwagę przede wszystkim dwa.

Kostkę o grubości 4 cm układa się na traktach przeznaczonych dla ruchu pieszego i dla samochodów o wadze do 2 ton. Ponieważ jednak może się zdarzyć, że na nasze podwórze będzie musiała wjechać np. ciężarówka z meblami – podjazd można wyłożyć kostką o grubości 6 cm, wytrzymującą obciążenie do 3,5 tony.

Obrzeża

Trakty z drobnowymiarowych elementów trzeba zabezpieczać przed ich rozsuwaniem się na boki. Ścieżki oddziela się więc od gruntu obrzeżami. Można też sięgnąć po – niższe i mniejsze – palisady. Mają one różną wysokość i kształty pasujące do najczęściej spotykanych modeli kostki. Mogą wystawać ponad powierzchnię traktu lub być z nią zlicowane. Dobrze, żeby odmiennym kolorem podkreślały swoją funkcję.

Obrzeża mają najczęściej górną zewnętrzną krawędź – tę od strony roślin – zaokrągloną albo fazowaną. Ich długość to 100, 75 i 50 cm, zaś szerokość 5 i 8 cm. Zakręty ścieżki „wyrobimy” obrzeżami łukowymi.

Układanie kostki betonowej:
samodzielne wykonanie nawierzchni w ogrodzie

1. Wyznaczanie przebiegu ścieżki i przygotowanie ziemi

Zanim zacznie powstawać ścieżka lub inna nawierzchnia, trzeba dokładnie wyznaczyć jej przebieg. W tym celu, wzdłuż planowanego obszaru – po obu jego stronach – wbijamy kołki i łączymy je lekko naciągniętym sznurkiem.

Teraz trzeba usunąć wierzchnią warstwę ziemi. Robimy wykop na głębokość ok. 30 cm, czyli do granicy zamarzania gruntu. Dno wykopu powinno mieć spadek poprzeczny wynoszący 2-4%, aby woda nie gromadziła się pod nawierzchnią. Ziemię trzeba zagęścić (ubić) mechaniczną zagęszczarką – możliwe jest wynajęcie jej w wypożyczalni maszyn budowlanych. W tak przygotowanym łożysku przyszłej ścieżki układa się jej kolejne warstwy, które zdecydują o trwałości tej konstrukcji.

Układanie kostki brukowej - warstwy nawierzchni

Warstwy nawierzchni

2. Warstwy nawierzchni pod kostkę betonową

Podbudowa, na której zostanie ułożona nawierzchnia, musi być bardzo starannie wykonana. Przenosi ona bowiem obciążenia z powierzchni traktu na grunt i ułatwia odprowadzanie wody. Odpowiednie dobranie warstw podbudowy jest szczególnie ważne w przypadku gruntów ilastych i gliniastych.

Na dnie wykopu wysypujemy 10-15-cm warstwę tłucznia lub żwiru o frakcji do 63 mm. Jeśli chcemy, by podbudowa była szczególnie trwała, można żwir zmieszać z cementem. Podbudowę trzeba zagęścić.

Następnie układa się podsypkę grubości 3-10 cm, którą może być piasek lub drobny żwir (wielkość ziaren ok. 4 mm). Tu również trzeba wyrobić poprzeczny spadek rzędu 1-3%. Żeby w pisku nie pozostały zagłębienia, wzdłuż traktu po obu jego stronach układa się drewniane listwy, a na nich – poprzecznie – łatę. Przesuwając ją wyrównamy powierzchnię piasku.

Na tym etapie prac trzeba ułożyć również elementy zabezpieczające nawierzchnię przed rozsuwaniem się na boki. Dla ogrodowych traktów wystarczą betonowe obrzeża, niskie palisady lub obrzeża z tworzywa. Te ostatnie mocuje się do podłoża długimi stalowymi gwoździami.

Układanie kostki brukowejFot. Jadar, Eko-Bord, Semmelrock

1 – Do zabezpieczenia brzegów ścieżki znakomicie nadają się niskie palisady.

2 – Niezbyt obciążona ścieżka może mieć obrzeża z tworzywa sztucznego.

3 – Jeśli planujemy skomplikowane wzory, lepiej je zawczasu rozrysować na papierze, a czasami nawet ułożyć „na sucho”.

3. Układanie kostki betonowej na warstwach podbudowy

Zbliżamy się do końca prac, chociaż samo ułożenie kostki wymaga także staranności, tym większej, że decyduje ona o efekcie wizualnym oraz – w przypadku podjazdu – o trwałości nawierzchni.

Kostkę układamy według zaplanowanego wcześniej schematu, szczególnie gdy będzie ona tworzyć wzór. Jeśli wzór ma być wielobarwny lub skomplikowany, lepiej wcześniej rozrysować go na papierze. Zaczynamy układać kostkę od narożnika traktu i kładziemy ją rzędami, klęcząc na desce, aby nie uszkodzić wyrównanej powierzchni podsypki. Jeżeli przy krawędziach ścieżki elementy nie mieszczą się w całości, na razie pozostawiamy puste miejsca.

Obecnie wiele modeli kostek ma boczne występy, co pozwala na zachowanie niewielkich, równych dystansów między elementami. W trakcie układania, dobijamy kostki gumowym młotkiem, aby mocno osadzić je w warstwie piasku. Trzeba pamiętać, że powoduje to jednocześnie obniżenie poziomu nawierzchni o ok. 1 cm. Na tym etapie prac konieczne jest sprawdzanie poziomnicą równości nawierzchni.

Po wykonaniu całej ścieżki wolne miejsca pozostawione na obrzeżach trzeba uzupełnić przyciętymi elementami. Tnie się je nożycami do bruku lub szlifierką wyposażoną w odpowiednią tarczę. Niektórzy producenci oferują kostki połówkowe – można je tu wykorzystać.

Po ułożeniu nawierzchni spoiny wypełnia się piaskiem (frakcja 0,6-1,3 mm). Będzie go potrzeba ok. 2 do 5 kg/m2. Spoiny muszą być wypełnione aż do powierzchni traktu. Żeby mieć pewność, że szczeliny są dobrze wypełnione, warto ścieżkę polać wodą, odczekać ok. doby aż piasek osiądzie, po czym zabieg powtórzyć. Po całkowitym wypełnieniu spoin i wyschnięciu piasku, jego nadmiar trzeba zmieść.

Starannie oczyszczoną powierzchnię ubijamy zagęszczarką z płytą z elastycznej gumy – powierzchnia kostek porysuje się, jeśli będzie na nich piasek. Urządzenie trzeba prowadzić wzdłuż i w poprzek traktu. Jeżeli piasek w spoinach osiadł, trzeba wypełnić je po raz kolejny i znowu zamieść.

Dalej pozostaje już tylko satysfakcja z dobrze wykonanej pracy.

Pamiętaj

  • ułożenie nawierzchni powinno być ostatnim etapem robót budowlanych, gdyż ślady np. zaprawy czy farby są z powierzchni kostki nieusuwalne
  • obrzeża ustawia się przed układaniem nawierzchni, trzeba tylko przy zewnętrznych krawędziach traktu ułożyć po jednym rzędzie kostek, ustalając jego szerokość

Walka z nalotem na kostce betonowej

Na kostkach, szczególnie tych kolorowych, czasem pojawiają się białe wykwity. Nie wpływają na ich jakość, ale nie wyglądają estetycznie. Niektórzy producenci kostki brukowej zaznaczają, że jest to zjawisko normalne, a wyrób nie podlega reklamacji. Teoretycznie wykwity same znikają, ale może to potrwać nawet 2-3 lata.

Pozbędziemy się ich szybciej, zmywając nawierzchnię niskoprocentowym (1-2%) roztworem kwasu solnego, octowego, mrówkowego albo którymś z preparatów do mycia powierzchni betonowych. Po tym zabiegu ścieżkę trzeba spłukać dużą ilością wody.

Kostka dłużej będzie wyglądała jak nowa, jeśli zaimpregnujemy jej powierzchnię. Dostępne na rynku preparaty wzmacniają kolor, zwiększają odporność na ścieranie oraz mróz i redukują wykwity. Umożliwiają też łatwe usuwanie plam z oleju, co może być istotne w przypadku podjazdu.

Tekst: Hanna Czerska, zdjęcie tytułowe: kolaż – Semmelrock, Jadar


Komentarze

Warto przeczytać

To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (7)
Nowe treści
Aktualności
Nowe rośliny
CEBULOVE
Na czasie
CEBULOVE
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 39, Sentencja nr:8
Tydzień 39, Sentencja nr:8
Zbieramy obumarłe części roślin i opadające liście. Składamy je na pryzmie kompostowej, którą dokładnie przerzucamy. Ziemia kompostowa przyda nam się na przyszły rok.
Tydzień 39, Sentencja nr:6
Tydzień 39, Sentencja nr:6
Przesadzamy drzewa i krzewy iglaste np. tuje, cisy, świerki i sosny. Zdążą się zaaklimatyzować w nowym miejscu przed nadejściem przymrozków.
Tydzień 39, Sentencja nr:5
Tydzień 39, Sentencja nr:5
Do naszych roślin na balkonie i tarasie możemy dodać rośliny kwitnące jesienią (np. chryzantemy, wrzosy).
Tydzień 39, Sentencja nr:1
Tydzień 39, Sentencja nr:1
Pod koniec września z ogrodu wykopujemy rośliny cebulowe, bulwiaste i kłączowe, które nie zimują w gruncie (begonie bulwiaste, dalie, galtonie, ismeny, kanny, krokosmie, tygrysówki, mieczyki – ścinamy ich liście na wysokości kilku centymetrów ponad bulwą).
Array
(
    [0] => SimpleXMLElement Object
        (
            [id] => 51744
            [title] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [alias] => badz-eko-uprawiaj-ziola-i-warzywa
            [url] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [urlsef] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [image] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

        )

    [1] => SimpleXMLElement Object
        (
            [id] => 50887
            [title] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [alias] => 10-wyjatkowych-miejsc-do-odwiedzenia-w-polsce
            [url] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [urlsef] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [image] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

        )

)
Serwisy partnerskie
Dom i wnętrze
Twoja strona ogrodu
Najpopularniejszy magazyn ogrodniczy na Świecie!
Gardeners' World Edycja Polska wrzesień - październik 2020
Zamów z darmową dostawą do domu!